Publicystyka - ngo.pl

Nowe zwolnienie postulowane jest przez organizacje pozarządowe od kilku lat. Stare, obecnie wykorzystywane, nie daje pewności NGO-som i jego stosowanie wiąże się z ryzykiem prawnym. Uchwalone przepisy zaproponował rząd, wykorzystując propozycje wypracowane w III sektorze.

Prezydent ma teraz 21 dni na podpis pod ustawą. Od tej decyzji zależy czy wysiłek organizacji pozarządowych zostanie ostatecznie uwieńczony sukcesem. Byłaby to jedna z ważniejszych, bezdyskusyjnie korzystnych zmian regulacji prawnych dotyczących organizacji pozarządowych od być może nawet kilkunastu lat.

W ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (zwanej często ustawą o CIT) w artykule 17, który zbiera zwolnienia podatkowe (tzw. zwolnienia przedmiotowe), pojawi się nowy punkt dedykowany organizacjom pozarządowym. Cytujemy go poniżej.

W artykule 17 znajdują się już co najmniej 2 punkty (dwa zwolnienia), z których powszechnie korzystają organizacje pozarządowe. To punkt 4 oraz punkt 6c. To właśnie ten pierwszy - punkt 4 - jest źródłem problemu, ponieważ zawarte w nim sformułowania są archaiczne i nie pasują do obecnych form aktywności organizacji społecznych. Nowy punk 6d ma być propozycją aktualną i bezpieczną, pozwalającą uniknąć ryzyk związanych ze stosowaniem zwolnienia z p. 4.

Jeśli ustawa zostanie podpisana przez prezydenta, nowe zwolnienie z CIT dla organizacji pozarządowych będziemy mogli zastosować po raz pierwszy dla rozliczenia podatków za 2027 rok.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, przebieg procesu legislacyjnego, sejm.gov.pl

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, przyjęty tekst ustawy ze zwolnieniem dla NGO, sejm.gov.pl

Poniżej cytujemy uzasadnienie do projektu ustawy, w którym wskazano potrzebę zmiany treści zwolnienia dla organizacji pozarządowych.

W obowiązującym stanie prawnym przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, z pewnymi ograniczeniami określonymi w szczególności w ustępach 1a–1c, pozwala na nieopodatkowanie dochodów podatników, których celem statutowym jest wyszczególniona przez ustawodawcę społecznie użyteczna działalność: naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na cele wyrażone w statucie.

Wieloletnia praktyka stosowania tej regulacji ujawniła jednak potrzebę – zgłaszaną przez organizacje pozarządowe – urealnienia zakresu istniejącego zwolnienia. Motywowana jest ona nieprzystającą do specyfiki takich organizacji konstrukcją systemu opodatkowania podatkiem CIT oraz katalogu zwolnień, co może skutkować niemożnością zakwalifikowania dochodów z działalności takich podmiotów pod obowiązujące w ustawie o CIT zwolnienia.

Projektowana zmiana przewiduje wprowadzenie zwolnienia przedmiotowego dla organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w części przeznaczonej na działalność pożytku publicznego, o której mowa w tej ustawie, z wyłączeniem działalności gospodarczej. W świetle projektowanej zmiany dla celów zastosowania zwolnienia uwzględnieniu podlegać będzie również faktyczne prowadzenie działalności z zakresu pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe wskazane w art. 3 ust. 2 ustawy OPP, a nie tylko ich zapisy statutowe.
(fragment uzasadnienia).

Jak zaznaczyliśmy wcześniej, przyjęte przez Sejm rozwiązania odpowiadają na postulaty organizacji pozarządowych, które od dawna sygnalizowały konieczność wypracowania nowego, bezpiecznego zwolnienia z CIT dla NGO. W portalu wielokrotnie podejmowaliśmy ten temat, opisywaliśmy problemy starego (jeszcze obowiązującego zwolnienia), zgłaszane postulaty i procesy legislacyjne. Sejm już w 2023 roku mógł przyjąć podobne przepisy, ale nie udało się ich uchwalić przed końcem kadencji. Poniżej przypominamy wybrane artykuły, zaczynając od najnowszych.

Zwolnienie dla organizacji w rządowym projekcie nowelizacji ustaw podatkowych

OFOP i Forum Darczyńców jednym głosem o zwolnieniu dla organizacji pozarządowych z CIT

Czy są szanse na zmiany w podatku CIT dla NGO?

Obiecane NGO-som zwolnienie z CIT nieobecne w projektach Ministerstwa Finansów

Kiedy przyjazne zwolnienie z CIT dla NGO-sów?

Podatek dochodowy od osób prawnych. Bezpieczniejsze zwolnienie dla NGO w projekcie poselskim

CIT w organizacji – stan prawny i dylematy