Publicystyka - ngo.pl

Od września 2026 roku Fundacja Nova Perspektywa realizuje bezpłatny projekt edukacyjny „Przytomni”. Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Kompas Młodego Obywatela”. Cykl ten, skierowany do uczniów w wieku od szesnastu do osiemnastu lat, stawia sobie za cel wzmacnianie odporności psychicznej oraz kształtowanie zdrowych nawyków cyfrowych. W obliczu niepokojących zdarzeń oraz brutalnych ataków w środowisku szkolnym inicjatywa ta nabiera szczególnej wartości i celowości. Zapewnienie młodym ludziom bezpiecznej przestrzeni do przepracowywania trudnych emocji, budowania odporności na stres oraz rozwijania empatii i realnych więzi rówieśniczych staje się niezbędnym elementem przeciwdziałania kryzysom psychicznym i narastającej agresji.

Realizacja projektu objęła różnorodne placówki edukacyjne w całej Polsce. Zajęcia odbyły się już w Zespole Szkół nr 1 w Ełku, Zespole Szkół nr 6 w Ełku, III Liceum Ogólnokształcącym w Płocku oraz LXIX Liceum Ogólnokształcącym w Warszawie, a obecnie warsztaty kontynuowane są w VII Liceum Ogólnokształcącym w Białymstoku oraz I Liceum Ogólnokształcącym w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Cały cykl został zaprojektowany jako trzy spójne i interaktywne warsztaty prowadzone w formule online przez doświadczone specjalistki. W ramach projektu 25 klas doświadcza trzech 1,5 godzinnych warsztatów:

Pierwszy moduł "Uważny mózg" ma charakter psychoprofilaktyczny: łączy analizę mechanizmów algorytmicznych stosowanych przez platformy społecznościowe z pracą nad emocjami i samoregulacją. Uczestnicy uświadamiają sobie, jak niekończące się scrollowanie uruchamiające pętle dopaminowe, prowadzi do deprywacji snu, zmęczenia i stresu cyfrowego, a także poznają praktyczne ćwiczenia oddechowe oraz elementy mindfulness pomagające obniżać poziom lęku.

Drugi moduł "Twoja przyszłość zaczyna się dziś" skupia się na budowaniu autentycznych relacji w świecie realnym, wartościowaniu czasu wolnego i kształtowaniu zdrowych nawyków życiowych, co pozwala przeciwstawiać się cyfrowemu osamotnieniu. Ważne jest nie tylko uświadomienie sobie zagrożeń, ale także wskazanie na alternatywy. Dlatego używamy sprawdzonych metod coaching-owych, które pozwalają odkryć i oprzeć się na mocnych stronach, zwizualizować cel i poddać refleksji kolejne kroki przybliżające do jego osiągnięcia. Rola mediów społecznościowych, komunikatorów i AI nie jest tu wcale taka jednoznacznie negatywna i dlatego warto rozmawiać z młodzieżą kiedy cyfrowy świat przybliża nas, a kiedy oddala od "bycia spełnionym sobą".

Trzeci moduł "Komunikacja i ekspresja" jest z kolei w całości poświęcony sztuce komunikacji – rozwijaniu umiejętności bezpośredniego, empatycznego dialogu, aktywnemu słuchaniu oraz budowaniu konstruktywnych więzi rówieśniczych w codziennym życiu.

Wszystkie scenariusze warsztatów skonsultowane zostały ze specjalistą od uzależnień Danielem Dziewitem, autorem książki "Enter i znikasz".

Niezwykle istotnym elementem przyjętej metodologii jest całkowite odejście od moralizatorskiego tonu, oceniania czy tradycyjnych wykładów. Prowadzące zajęcia stawiają na partnerstwo, zachęcając młodzież do otwartej refleksji nad własnymi nawykami i codziennymi rutynami. Zamiast nakazów i zakazów, warsztaty oferują przestrzeń, w której młodzi ludzie mogą samodzielnie dostrzec wartość bezpośredniej rozmowy oraz zadbać o własny dobrostan. Prowadzące podkreślają, że celem jest zainspirowanie uczestników, by z własnej woli i dla własnego dobra zaczęli wprowadzać zasady higieny cyfrowej.

Doświadczenia z dotychczasowych edycji dowodzą, że młodzież poszukuje konkretnych i realistycznych narzędzi wspierających ich zdrowie psychiczne. Zrozumienie, że spadek nastroju, lęk czy problemy ze snem nie są osobistą słabością, lecz naturalną reakcją organizmu na stymulację algorytmiczną i cyfrowe przebodźcowanie, daje młodym ludziom poczucie ulgi. Z rozmów z młodzieżą wynika, że podejmują już takie próby np. wyciszają powiadomienia w trakcie ważnych rozmów z przyjaciółmi, jednak wciąż statystyki dotyczące czasu spędzanego w aplikacjach i grach są niepokojące- jest to najczęściej 5-7 h.

W świecie pełnym napięć i wyzwań projekt „Przytomni” pokazuje, że budowanie odporności psychicznej, umiejętność odłączenia się od sieci oraz pielęgnowanie relacji i sprawnej komunikacji w świecie rzeczywistym stanowią fundament bezpiecznego i dojrzałego funkcjonowania we współczesnym społeczeństwie. Projekt zdaje się odpowiadać na żywą potrzebę i dość dramatyczną niemoc dorosłych wobec skali tego dość nowego zjawiska. Choć wciąż uzależnienie od cyberdryfowania nie jest na liście ICD-11, tak jak zaburzenie gamingowe, to jest to naszym zdaniem tylko kwestia czasu. Dlatego mamy zamiar wspierać młodzież rozwijając nasz projekt o dodatkowe szkolenia dla nauczycieli i rodziców. Zapraszamy na stronę projektu!