Społecznie, czyli za darmo
Z jednej organizacji społecznej żyję. Do drugiej dokładam. W stowarzyszeniu, w którym pracuję od lat, dostaję pensję, mam umowę i płatny urlop. W fundacji, którą od półtora roku prowadzę z koleżanką, pracujemy za darmo, a do tego finansujemy część działań z własnych kieszeni. Czy to wystarczy, żeby odkupić grzech pobierania pensji w stowarzyszeniu?
Z zarabianiem pieniędzy w organizacjach jest pewien problem. Jeśli mówisz komuś, że pracujesz w fundacji, możesz usłyszeć: „Super, a gdzie pracujesz tak normalnie? No wiesz, dla pieniędzy?”. Bo fundacja to miejsce, w którym się działa, pomaga, realizuje pasję, ewentualnie zbawia świat. Ale żeby tam pracować? Tak zwyczajnie, zarabiać na życie, rozwijać kompetencje albo – o matko! – awansować?!
Najnowsze badanie Stowarzyszenia Klon/Jawor pokazuje, że takie myślenie wcale nie jest rzadkością. 60 procent Polek i Polaków uważa, że praca w organizacji społecznej wymaga bardzo silnego poczucia misji. To akurat rozumiem.
Ale uwaga: 41 procent zgadza się ze stwierdzeniem, że osoby pracujące w organizacjach nie powinny oczekiwać wynagrodzenia za swoją pracę. Czterdzieści jeden procent! Nie chodzi o to, że zarabiamy za dużo. Zdaniem niemałej części społeczeństwa nie powinniśmy oczekiwać pieniędzy w ogóle.
Przecież za prąd można zapłacić zapałem do pracy, rodzinę nakarmić poczuciem misji, a każde biuro podróży uzna dyplom od grantodawcy za równowartość biletu na wakacje. W wersji all inclusive.
Załóżmy jednak, że pensję w organizacji można pobierać. To ile powinna zarabiać prezeska fundacji, która zarządza dużym zespołem ludzi, wielomilionowym budżetem, odpowiada za strategię, finanse, rozwój i skuteczność organizacji? Pięć tysięcy? Dziesięć? Trzydzieści? Gdyby podobnym zespołem i budżetem zarządzała w korporacji, jej wysokie wynagrodzenie uznalibyśmy zapewne za zawodowy sukces. W fundacji może wzbudzić podejrzenia. Czy aby nie za dużo? Czy nie mogłaby zarabiać trochę mniej? Przecież robi coś dobrego.
Żeby było jasne: pytania o to, jak organizacje wydają pieniądze, są jak najbardziej uzasadnione. Podobnie jak pytania o konflikty interesów, przejrzystość finansów czy wysokość konkretnych wynagrodzeń. Tyle że czasami mam wrażenie, że zanim zaczniemy dyskutować o kwotach, musimy najpierw ustalić, czy w ogóle wypada nam zarabiać. A jeśli już wypada, to ile, żeby nie wyglądało to podejrzanie.
Tu dochodzimy do kwestii, która jest dla mnie trochę bardziej niewygodna. Bo mogłabym teraz dalej oburzać się na społeczne oczekiwania. Tyle że my sami, ludzie z organizacji, też mamy swoje za uszami.
Weźmy wnioski grantowe. Każdy, kto choć raz przygotowywał budżet, zna ten moment, kiedy trzeba wycenić pracę ludzi. Sala kosztuje tyle, wynajem sprzętu tyle, catering tyle. Dochodzimy do wynagrodzeń. Specjalistka z wieloletnim doświadczeniem, odpowiedzialna za przygotowanie i realizację projektu. Wpisujemy stawkę. Patrzymy. Hmm, może trochę za dużo? Czy oceniający się nie przyczepią? A może da się mniej? Trochę obetniemy, będzie więcej na działania.
Oczywiście, często naprawdę nie mamy wyboru. Budżety są ograniczone, konkursy mają swoje limity. Ale powiedzcie szczerze, czy nie jesteśmy wyjątkowo sprawni w szukaniu oszczędności na samych sobie?
Z podwyżkami też jest pewien kłopot. Bo jeśli pracujesz w organizacji, często naprawdę dobrze znasz jej sytuację finansową. Wiesz, ile pieniędzy zostało do końca projektu, na jak długo wystarczy środków na pensje i kiedy będą wyniki kolejnego konkursu. No i jak tu iść do szefowej po podwyżkę? Przecież wiesz, że nie ma z czego. Sama więc podejmujesz decyzję, że nie będziesz o nią prosić. Pracodawca nawet nie musi Ci odmawiać. Wyręczasz go.
Awans? W pięcioosobowej organizacji, w której każdy robi mniej więcej wszystko, możliwości bywają ograniczone. Możesz zostać starszą specjalistką, główną specjalistką, a nawet główną starszą specjalistką. Kompetencje rosną, odpowiedzialność też, ale gdzie właściwie jest kolejny szczebel? I czy wraz z nowym tytułem pojawią się nowe pieniądze?
Do tego dochodzi jeszcze nasze skrępowanie rozmowami o zarobkach. Potrafimy godzinami dyskutować o budżetach projektów, wkładach własnych, kosztach pośrednich i kwalifikowalności wydatków. Ale spróbujcie przy spotkaniu osób z kilku organizacji zapytać, ile kto zarabia. Nagle robi się znacznie mniej swobodnie.
Nie twierdzę, że tak jest wszędzie, ani że w biznesie wszyscy bez skrępowania pokazują sobie paski z wypłat. Ale w naszym środowisku dochodzi jeszcze to nieszczęsne poczucie misji.
Czy można być zaangażowaną społeczniczką i jednocześnie chcieć dobrze zarabiać? A nawet, o zgrozo, z czasem chcieć zarabiać więcej?
Przyznam, że sama nie do końca wiem, co to znaczy dobrze zarabiać w organizacji społecznej. Ile powinno się płacić osobie z dwudziestoletnim doświadczeniem? Jak wyceniać odpowiedzialność, wiedzę, kompetencje? Czasem jedynym punktem odniesienia są widełki w ogłoszeniach o pracę. O ile ktoś je poda.
I tak sobie myślę, że skoro nawet my sami mamy problem z wycenianiem własnej pracy, to może nie powinnam się dziwić, że spora część społeczeństwa najchętniej wyceniłaby ją na zero.
Na koniec wrócę do FemiVoice. Na razie pracujemy w fundacji bez żadnego wynagrodzenia. Nie narzekam, to nasza decyzja. Ale chciałybyśmy się rozwijać, robić więcej, działać regularnie, może kiedyś zatrudniać zespół. I wtedy pojawi się pytanie, ile zapłacić za pracę, którą dzisiaj wykonujemy za darmo.
Obawiam się, że pierwsze, co zrobimy, to sprawdzimy, czy nie dałoby się jednak trochę taniej. W końcu jesteśmy z sektora.
Źródło: informacja własna ngo.pl
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP