Publicystyka - ngo.pl

Ponad jedna trzecia, bo 34% organizacji w całości opiera swoje działania na pracy społecznej. Oznacza to, że te fundacje i stowarzyszenia nie płacą za pracę na rzecz organizacji ani jednej osobie. Pozostałe (czyli łącznie 66%) korzystają z odpłatnej pracy w różnej formie.

Co mówią nam te dane? Okazuje się, że utrzymuje się wzrostowy trend w odniesieniu do odsetka organizacji płacących za pracę, choć jego dynamika wyhamowała. To spowolnienie obserwujemy już od kilku lat: w 2021 roku za pracę płaciło 65%, w 2018 – 64%, a w 2015 roku 55% organizacji.

Wiemy już, że 66% organizacji korzysta z pracy płatnej. Przyjrzyjmy się bliżej, jak wygląda charakter tej współpracy. Możemy wyróżnić dwa główne modele. 

1. Pierwszy model polega na posiadaniu stałego zespołu pracowniczego. Takich organizacji jest 38% – ta grupa podmiotów płaci za pracę stale i regularnie, tzn. że osoby pracują przynajmniej raz w tygodniu. Te organizacje mają stałą kadrę, swój płatny personel.
2. Drugi model opiera się na pracy doraźnej, w zależności od aktualnych potrzeb, i obejmuje pozostałe 28% organizacji. Te organizacje nie mają stałego personelu, ale korzystają z pracy płatnej sporadycznie lub nieregularnie. Są to zarówno organizacje mające współpracowników, którym od czasu do czasu zlecają jakieś zadania, jak i takie, które korzystają wyłącznie z jednorazowych zleceń.

Dokładnie połowa organizacji ze stałym personelem, czyli 19%, oferuje zatrudnienie na umowę o pracę (zatrudnienie przynajmniej jednej osoby bez względu na wymiar etatu). 

Pozostałe 19% to zaś organizacje zatrudniające swoich pracowników na powtarzalne umowy zlecenia, umowy o dzieło lub zatrudniające osoby prowadzące własną działalność gospodarczą. 

Analizując dłuższy trend, widzimy, że od ponad dekady udział takich organizacji utrzymuje się na poziomie około 20%.

Wśród organizacji, które mają stałe zespoły, 15% to takie, które zatrudniają tylko jedną osobę. Duże, ponad 20-osobowe zespoły ma 9% organizacji. Warto pamiętać, że to 9% odnosi się do grupy podmiotów, które mają stałe zespoły pracownicze. 

Przeciętnie w organizacji pracują 4 osoby – o jedną więcej niż w poprzedniej edycji badania. A jak wygląda zespół? 

W zespole pracowniczym 54% osób to kobiety. 

• Co piąta osoba ma poniżej 30. roku życia (średnio 17% składu zespołu).
• Niemal co ósma osoba jest powyżej 60. roku życia (te osoby stanowią średnio 13% składu zespołu).
• Uchodźcy i uchodźczynie w zespole stanowią średnio 1% składu zespołu.

Temat wynagrodzeń w organizacjach społecznych jest ważny, ale trudny – zarówno badawczo, jak i ze względu na jego wrażliwość. Nie miałyśmy dostępu do zaawansowanych danych, jak np. dane podatkowe, ale zależało nam na uzyskaniu choćby poglądowego obrazu. Dlatego poprosiłyśmy w ankiecie liderów i liderki organizacji o oszacowanie średniego wynagrodzenia netto stałych pracowników i pracowniczek w przeliczeniu na pełen etat – niezależnie od formy zatrudnienia.

Z zebranych przez nas danych wynika, że warunki finansowe w sektorze nie są najlepsze. Średnie wynagrodzenie to 3600 zł netto, czyli mniej więcej tyle, ile wynosi obecnie pensja minimalna w Polsce. Tylko 13% organizacji ze stałym personelem oferuje wynagrodzenie powyżej 5000 zł netto. Niskie zarobki i niestabilne warunki zatrudnienia wpływają na trudności w utrzymaniu personelu.

Opracowanie na podstawie wyników badań Stowarzyszenia Klon/Jawor "Kondycja organizacji pozarządowych 2024”.