Wyrównanie spadku wpływów z 1%. Projekt ustawy w Sejmie
Zmiany w podatkach, wprowadzone 1 stycznia 2022 r. i nazywane Polskim Ładem, stworzyły zagrożenie dla jednego procenta. Rząd wsłuchał się w ostrzeżenia formułowane przez organizacje pożytku publicznego i przygotował regulacje, które mają osłabić negatywne dla 1% skutki zmian w podatkach. Projekt ustawy znalazł się w Sejmie. Jest w nim m.in. propozycja powierzenia Radzie Działalności Pożytku Publicznego zadania wymyślenia sprawiedliwego mechanizmu rozdysponowania środków w ramach wyrównania.
Rządowy projekt trafił do Sejmu 22 kwietnia. Zawiera liczne zmiany w systemie podatkowym, nie tylko te, które mają poprawić sytuację jednego procenta. Poniżej opisujemy jednak tylko zapisy, które kreują mechanizm wyrównawczy, dzięki któremu środki z 1% mają pozostać na takim poziomie jak dotychczas.
Celem dodawanej regulacji jest wprowadzenie do systemu podatkowego rozwiązania zabezpieczającego pułap środków przekazywanych na rzecz OPP z 1% podatku przekazywanego przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych w ramach ich rozliczenia rocznego.
(…)
Projektowane rozwiązanie zabezpieczające pułap środków przekazywanych OPP będzie polegało na tym, że w sytuacji, gdy łączna kwota środków przekazanych w ramach 1% podatku należnego w danym roku będzie kwotowo niższa niż łączna kwota środków z 1% podatku przekazana w 2022 r., nastąpi wyrównanie tej różnicy.
(fragment uzasadnienia)
Nowy artykuł w ustawie o działalności pożytku
Mechanizm wyrównawczy opisany jest w jednym artykule, który znajdzie się w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ma to być nowy artykuł 27d. Poniżej przedstawiamy jego proponowany kształt.
Art. 27d [nowy artykuł dodawany do ustawy o działalności pożytku]
1. Jeżeli łączna kwota środków pochodzących z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, przekazana w danym roku organizacjom pożytku publicznego na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, jest na dzień 31 lipca danego roku niższa od łącznej kwoty takich środków przekazanej w 2022 r., organizacjom pożytku publicznego przysługuje wyrównanie dokonywane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
2. Łączna kwota środków pochodzących z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych przekazana na rzecz organizacji pożytku publicznego w 2022 r. jest corocznie indeksowana wskaźnikiem średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach bieżących, o którym mowa w art. 38b pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, z późn. zm.7)), przy czym w kolejnych latach indeksacji podlega kwota zindeksowana w latach poprzednich.
3. Wyrównanie pomniejsza dochody budżetu państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.
4. Kwota wyrównania może być rozdysponowywana pomiędzy organizacjami pożytku publicznego:
1) w proporcji, w jakiej pozostaje udział kwoty środków pochodzących z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych przekazanej w danym roku na rzecz organizacji pożytku publicznego na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, do łącznej kwoty tych środków przekazanej na rzecz wszystkich organizacji pożytku publicznego w tym roku na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, lub
2) w trybie otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 13, lub
3) w sposób inny niż określony w pkt 1 i 2 wskazany przez Radę Działalności Pożytku Publicznego.
5. Rada Działalności Pożytku Publicznego przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie do dnia 30 listopada, sposób rozdysponowania kwoty wyrównania, o którym mowa w ust. 4 pkt 3, w kolejnym roku pomiędzy organizacjami pożytku publicznego, biorąc pod uwagę stopień wyrównania wpływów pochodzących z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych.
6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu, określa, w drodze rozporządzenia, do końca lutego danego roku:
1) sposób rozdysponowania kwoty wyrównania w danym roku zgodnie z ust. 4 określając udział kwoty wyrównania w wybranych sposobach rozdysponowywania tych kwot,
2) tryb rozdysponowania kwoty wyrównania – mając na względzie zapewnienie rozdysponowania kwoty wyrównania w sposób umożliwiający zrekompensowanie organizacjom pożytku publicznego spadek wpływów środków pochodzących z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, wspieranie rozwoju organizacji pozarządowych oraz potrzebę sprawnego zorganizowania procesu przekazywania kwoty wyrównania tym organizacjom.
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, kwota wyrównania przysługująca organizacji pożytku publicznego jest przekazywana do dnia 15 września danego roku kalendarzowego, po jej zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół. Kwota ta jest pomniejszana o koszty przelewu bankowego.
8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych odstępuje od przekazania wyrównania na rzecz organizacji pożytku publicznego, jeżeli organizacja ta została usunięta z wykazu prowadzonego zgodnie z art. 27a.
9. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może upoważnić, w drodze rozporządzenia, podległy organ, do przekazania kwoty wyrównania, uwzględniając potrzebę sprawnego zorganizowania procesu przekazywania tego wyrównania.
Trzy możliwości dotyczące rozdysponowania środków
W projekcie nie przesądzono ostatecznie jak rozdysponowane zostaną środki wyrównujące. W uzasadnieniu przeczytamy, że minister finansów ma "kilka możliwości" i może wskazać w danym roku jedną lub więcej. Ostatnia wymieniona w propozycji możliwość to oddanie decyzji Radzie Działalności Pożytku Publicznego. Rada mogłaby wypracować własny "sprawiedliwy mechanizm dystrybucji".
Projektowane rozwiązanie określa również sposób, w jaki dokonywany jest podział przysługującego wyrównania na poszczególne OPP. Przede wszystkim, należy wskazać, że istnieje kilka możliwości dokonywania wyrównania, z których minister właściwy do spraw finansów publicznych może wybrać w danym roku jedną lub kilka metod równocześnie. Jedna z możliwości zakłada, że wyrównanie przysługuje OPP, które w danym roku otrzymały jakiekolwiek środki w ramach 1% podatku należnego. (…) Ustalenie kwoty środków dla poszczególnych OPP wyznacza się w proporcji, w jakiej pozostaje udział kwoty przekazanej na rzecz wskazanej OPP w danym roku w łącznej kwocie środków przekazanych na wszystkie OPP.
(…)
Kolejny mechanizm zakłada, że za udzielenie wsparcia OPP odpowiedzialny będzie właściwy organ administracji publicznej, który w trybie otwartego konkursu ofert dokona odpowiedniego rozdysponowania kwoty wyrównania na poszczególne OPP.
(…)
Istnieje również możliwość wyboru sposobu redystrybucji środków pochodzących z wyrównania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego (…). Rada ta jest jedynym ciałem instytucjonalizującym zasadę dialogu obywatelskiego oraz współpracę pomiędzy sektorem publicznym a trzecim sektorem. Dzięki temu, że większość w Radzie posiadają organizacje pozarządowe, będą one posiadały znaczący wpływ na dysponowanie kwotą wyrównania. Rada gwarantuje również wspieranie i prowadzenie dialogu z sektorem pozarządowym w celu określenia sprawiedliwego mechanizmu redystrybucji, zgodnego z ideą przekazywania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych.
(fragment uzasadnienia)
Zobacz cały projekt wraz z uzasadnieniem
Debata w portalu
Zagrożenie dla jednego procenta, które pojawiło się wraz z nowymi zasadami podatkowymi 1 stycznia 2022 r., było tematem lutowej debaty w portalu.
zobacz DEBATĘ: Czy 1% przegra z Polskim Ładem?
zobacz też: Zmiany podatkowe – co dalej z 1%?
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
Skorzystaj ze Stołecznego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych
(22) 828 91 23
-
●Beata Kubiszyn-Puka
-
●Katarzyna Garbowska
-
●Aneta Maria Pawelczyk-Piłat dla ngo.pl