Uproszczona ewidencja 2026. Przypominamy zmiany, które weszły w życie 1 stycznia
Nowe, dłuższe terminy na zgłoszenie wyboru oraz nowe rozporządzenie. Na wejście w życie zmian w uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów czekaliśmy od roku (od uchwalenia nowelizacji), dlatego nie powinny nas zaskoczyć. Warto jednak jeszcze raz przypomnieć, co i jak zmienia się w prostszej księgowości dla organizacji pozarządowych.
UEPIK 2026 w skrócie
Milionowy limit przychodów z roku poprzedzającego wybór UEPIK (ten limit obowiązuje już kolejny rok)
Nowe rozporządzenie z tabelami, które umożliwiają m.in. ujęcie dotacji (realizacja zadań publicznych)
Trzy miesiące na zgłoszenie wyboru lub rezygnacji z uproszczonej ewidencji
Uproszczony opis warunków, które należy spełnić, żeby móc stosować UEPIK
Kto może prowadzić UEPIK?
Z uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów mogą korzystać organizacje nieprowadzące działalności gospodarczej, niemające statusu organizacji pożytku publicznego, których przychody z poprzedniego roku nie przekroczyły określonej kwoty. Decydując się na UEPIK na początku 2026 roku, badamy przychody z 2025 roku. Żeby móc skorzystać z UEPIK musimy zmieścić się w milionie złotych.
Warunki prowadzenia uproszczonej ewidencji od 1 stycznia 2026 roku - trzeba je spełniać łącznie!
UEPIK może prowadzić organizacja pozarządowa która:
- nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców,
- nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego,
- w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów osiągnęła przychody w wysokości nieprzekraczającej 1 000 000 zł, nie wliczając wartości darowizn rzeczowych przeznaczonych na prowadzenie działalności statutowej,
- decyzję w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów podejmie organ zatwierdzający w rozumieniu przepisów o rachunkowości (zwykle będzie to zarząd).
Jeszcze w ubiegłym roku opis warunków był bardziej rozbudowany. Na pierwszym miejscu mieliśmy warunek wskazujący, że organizacja musi działać w sferze zadań publicznych określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o pożytku. Dalej pojawiało się wyliczenie przychodów, które może osiągać organizacja decydująca się na uproszczoną ewidencję (wyliczenie wymieniało m.in. darowizny, działalność odpłatną i nieodpłatną pożytku, składki członkowskie czy odsetki bankowe). Skreślenie tych zapisów powoduje, że podejmując decyzję o wyborze uproszczonej ewidencji, organizacja ma teraz większą pewność, że spełnia proste warunki (brak działalności gospodarczej, statusu pożytku i określone przychody), a decyzja o wyborze jest prawidłowa i nie zostanie zakwestionowana.
Nowością jest też wskazanie, że do rocznego limitu przychodów nie są liczone "wartości darowizn rzeczowych przeznaczonych na prowadzenie działalności statutowej".
zobacz w PORADNIK: Które organizacje mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów
Wybór i rezygnacja z uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów
Od wejścia w życie przepisów o UEPIK, aż do teraz (do 1 stycznia 2026 roku) wybór uproszczonej ewidencji musiał nastąpić w ciągu miesiąca (w pierwszym miesiącu nowego roku podatkowego lub 30 dni od zarejestrowania organizacji). Jeszcze mniej czasu mieliśmy na rezygnację - 14 dni od zakończenia roku obrotowego. Terminy wyboru i rezygnacji nie były komfortowe i zmuszały organizacje pozarządowe do szybkiego podejmowania decyzji w pierwszym miesiącu roku, czyli w okresie, który z natury nie sprzyjał poważnym i przemyślanym wyborom.
Od 1 stycznia 2026 mamy więcej czasu na wybór lub rezygnację z uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów. Zarówno w przypadku wyboru, jak i w przypadku rezygnacji, mamy 3 miesiące lub 90 dni (po rejestracji NGO - czyli w przypadku nowej organizacji - oraz w przypadku rezygnacji) na podjęcie decyzji i powiadomienie urzędu skarbowego.
Organizacje otrzymają również możliwość rezygnacji z UEPIK w ciągu roku (nie tylko na jego początku). Będą to mogły zrobić "z konsekwencją prowadzenia księgowości zgodnie z przepisami o rachunkowości od początku roku podatkowego".
TERMINY z art. 10a ustawy o działalności pożytku
O wyborze prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów jednostka, w terminie do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczyna prowadzenie ewidencji, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność, w terminie 90 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.
(ustęp 3 w art. 10a)
Jednostka zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym o:
1) rezygnacji z prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów w terminie 90 dni od końca ostatniego miesiąca, w którym prowadzi tę ewidencję;
2) niespełnianiu warunków, o których mowa w ust. 1, w terminie 90 dni od końca ostatniego miesiąca roku podatkowego, w którym prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.
(ustęp 5 w art. 10a)
Rozporządzenie w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji
Rozporządzenie jest istotnym elementem przepisów u uproszczonej ewidencji. Sama ustawa (art. 10a) jest dość zdawkowa jeśli chodzi o opis UEPIK - wskazuje kto może ją prowadzić i jak dokonać wyboru/rezygnacji. Rozporządzenie opisuje sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji: jakie dane należy zbierać, jak je porządkujemy, jakich zasad przestrzegamy.
Zrealizowanie postulatu znacznego poszerzenia kręgu organizacji mogących prowadzić UEPIK (głównie poprzez znaczne zwiększenie limitu przychodów) powoduje, że do uproszczonej ewidencji otrzymały dostęp podmioty o większych, ale też znacznie bardziej skomplikowanym przychodach i wydatkach, niż te, które korzystały z UEPIK przy starym limicie. W praktyce będzie się więc zmieniał zakres danych i operacji, z którym musi sobie radzić ewidencja.
Dlatego już na etapie uchwalania nowelizacji przepisów o UEPIK (przepisów z ustawy o pożytku), zaplanowano też nowelizację rozporządzenia, które musiało się zmienić, żeby sprostać nowej sytuacji.
Zmienione rozporządzenie poznaliśmy ostatecznie 30 grudnia 2025 roku. Stosujemy je od 1 stycznia 2026 r.
zobacz koniecznie: Nowe rozporządzenie w sprawie uproszczonej ewidencji opublikowane
Warto obejrzeć👇
UEPIK w kołach gospodyń wiejskich
Opisane powyżej zmiany dotyczą uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów dedykowanej organizacjom pozarządowym i opisanej w artykule 10a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ale swoje przepisy o UEPIK mają również koła gospodyń wiejskich. Te przepisy zawiera ustawa o kołach gospodyń wiejskich (artykuł 24). W nich również w 2026 roku następują zmiany - są one analogiczne do tych dotyczących organizacji pozarządowych. Wyjątek stanowi możliwość rezygnacji z UEPIK w ciągu roku - dla KGW nieprzewidziany. Podobnie jak w przypadku NGO-sów, zmienia się również rozporządzenie w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przez KGW.
Źródło: inf. własna poradnik.ngo.pl
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.
Skorzystaj ze Stołecznego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych
(22) 828 91 23
