Publicystyka - ngo.pl

Kolejnym problemem była zniszczona nawierzchnia drogi we wsi. – Gdy zimą wezwano karetkę do chorej osoby z Kazimierzowa, pogotowie ratunkowe odmówiło dojazdu pod wskazany adres z powodu złej, oblodzonej nawierzchni, zagrażającej bezpieczeństwu karetki. Nawet pług miałby tam problem przejechać – mówi Władysława Heidner.

Dodatkowo na kilometrowym odcinku drogi z Kazimierzowa do Elbląga nie było chodnika, a chodzą tędy dzieci do szkoły i mieszkańcy do pracy. Zabłocone ubranie w czasie słoty nie dziwiło tu nikogo.

Braki w infrastrukturze utrudniały mieszkańcom spotykanie się, zwłaszcza że tutejsza zabudowa jest rozproszona, co stanowi typową cechę Żuław i dawnych siedzib Olendrów (XVI-wiecznych niderlandzkich osadników wyznania mennonickiego).

Czarę goryczy przelała sytuacja, gdy zespół muzyczny „Przypnij łatkę” z Kazimierzowa potrzebował zrobić próby w świetlicy w sąsiedniej wsi i nie dostał na to zgody. Sprawa otarła się o wójta gminy Elbląg Zygmunta Tucholskiego. W wyniku jego interwencji sala została udostępniona, ale atmosfera współpracy z organizacją społeczną zarządzającą świetlicą znacznie się pogorszyła.

Wójt, widząc aktywność mieszkańców Kazimierzowa, wspomniał o zaniedbanej działce gminnej przy drodze nr 7. Dotychczas nikt nie zwracał uwagi na ten zarośnięty kawałek pola.

Władysława Heidner wystąpiła w 2021 roku do urzędu gminy z wnioskiem o zgodę na użytkowanie działki (teren ma około 1,5 tys. metrów). Do podpisania umowy doszło już dwa tygodnie później. Piotr Znaniecki, koordynator akcji Masz Głos, domyśla się, że na postawę władz wpłynęło przystąpienie Stowarzyszenia Zicherka do akcji Masz Głos.

– mówi.

Mieszkańcy w czynie społecznym uporządkowali teren, a za 14,5 tys. zł z funduszu sołeckiego kupili materiały na ogrodzenie. Wkrótce stanęły tutaj m.in. duże namioty, w których mogły się odbywać duże imprezy, np. dożynki.

Marzeniem mieszkańców było jednak miejsce zadaszone, stabilniejsze niż namiot. Sukcesywnie w kolejnych latach sołtyska doposażała działkę z funduszu sołeckiego. Tak została zbudowana wiata, potem powstał garaż na narzędzia ogrodnicze i postawiono lampy oświetlające teren.

Jednak gdy Władysława Heidner poznała na wizycie studyjnej akcji Masz Głos innego jej uczestnika – Earth-Heart Przedsiębiorstwo Społeczne, promujące ekologiczne technologie – zapaliła się do obiektów budowanych w technologii naturalnej. Zaczęła rozmawiać z gminą o szansach na postawienie na działce w Kazimierzowie ekologicznego budynku w technologii straw bale, czyli konstrukcji ze sprasowanej słomy tynkowanej gliną. Negocjacje poszły jednak w stronę koncepcji muru pruskiego jako lepiej wpisującego się w historię i architekturę regionu.

Po licznych rozmowach sołtyski z wójtem Zygmuntem Tucholskim Rada Gminy we wrześniu 2023 roku podjęła decyzję o budowie ośrodka aktywności lokalnej w Kazimierzowie. Za tą decyzją przemawiała aktywność mieszkańców Kazimierzowa i Stowarzyszenia Zicherka – wójt wielokrotnie był na ich wydarzeniach. W 2024 roku gmina ogłosiła przetarg na projekt budynku, a przed końcem roku zdążyła jeszcze podpisać umowę z projektantem. Budynek będzie jednokondygnacyjny z użytkowym poddaszem, wykonany w technice muru pruskiego.

Obiekt będzie zarazem centrum wioski tematycznej^[1], do stworzenia której Stowarzyszenie Zicherka dąży od kilku lat przy wsparciu LGD Łączy Nas Kanał Elbląski i Elbląskiego Stowarzyszenia Wspierania Inicjatyw Pozarządowych. Wioska ma promować gminę i region, który posiada unikatowy system nawadniania, charakterystyczny tylko dla Żuław i tradycyjnej żuławskiej kultury uprawy ziemi. Podczas dożynek wiejskich w Kazimierzowie we wrześniu 2024 roku sekretarz gminy Elżbieta Niżnik odsłoniła na terenie działki, gdzie ma stanąć budynek wioski, tablicę z nazwą przyszłej wsi tematycznej „Kraina wierzby – olenderskie trifty Ellerwald III”.

Brak chodnika i pasa dla rowerów wynikał z problemów własnościowych. Chodziło o kilometrowy odcinek przy drodze łączącej Kazimierzowo z Elblągiem, która znajduje się na terenie gminy, ale jej właścicielem jest powiat, a zarządcą miasto. – Między tymi organami władzy przez lata trwała przepychanka – mówi Władysława Heidner.

W kwietniu 2024 roku sołtyska straciła wiarę w załatwienie sprawy za pomocą próśb i wniosków, przygotowała więc petycję, którą podpisało ponad dwieście osób. Wójt zareagował na petycję pozytywnie, ale nie był władny decydować w sprawie chodnika i pasa dla rowerów. Natomiast jeśli chodzi o prezydenta miasta, sytuację zmieniły wybory. Gdy na to stanowisko został wybrany Michał Missan, wójt gminy Zygmunt Tucholski podjął z nim rozmowy na temat budowy chodnika i ścieżki rowerowej. Ustalili, że prace nad projektem budowlanym zostaną rozpoczęte w 2025 roku z zaangażowaniem pieniędzy miejskich i gminnych.

Właścicielem dziurawej półtorakilometrowej drogi prowadzącej przez środek Kazimierzowa jest gmina. Sołtyska zabiegała o remont zniszczonej nawierzchni przez prawie siedem lat – bez odzewu ze strony władz gminy i radnych. W końcu pozytywna decyzja zapadła w 2022 roku. Wyremontowana droga została oddana do użytku w połowie roku 2023. Inwestycja kosztowała ponad 1,6 mln zł (remont nawierzchni drogi, odmulenie i udrożnienie rowów odwadniających wraz z przepustami, remont podjazdów) z budżetu gminy Elbląg, kolejne 20 tys. zł pochodziło z funduszu sołeckiego i zostało przeznaczone na pięć lamp.

Kazimierzowo ma wyremontowaną i oświetloną drogę wewnętrzną. Prace nad budową chodnika i ścieżki rowerowej rozpoczną się w 2025 roku. Jest szansa, że na przełomie 2025 i 2026 roku ruszy budowa ośrodka aktywności lokalnej, który będzie centrum wioski tematycznej. Obecnie Stowarzyszenie Zicherka zbiera legendy lokalne, które w przyszłości wzbogacą ekspozycję wioski tematycznej. Od jesieni 2024 roku funkcjonuje rowerowa gra terenowa wytyczona przez społeczników. Grę można rozgrywać na trasie 15 km, łączącej punkty historyczne i turystyczne w okolicy Kazimierzowa. Wkrótce społecznicy zaczną pracować nad materiałami promocyjnymi regionu.

Wszystkie te zmiany w Kazimierzowie są efektem trzyletniej pracy Stowarzyszenia Zicherka w akcji Masz Głos.

 – mówi Piotr Znaniecki.

Stowarzyszenie Zicherka i władze gminy Elbląg są finalistami nagrody Super Samorząd, przyznawanej w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego. Jurorzy docenili zmiany infrastrukturalne w Kazimierzowie – stworzenie miejsca spotkań dla mieszkańców, budowę chodnika i poprawienie stanu drogi.

„Atlas dobrych praktyk" to 25 historii działań lokalnych z całej Polski, zrealizowanych w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego w 2024 roku. To swoiste kompendium wiedzy o tym, jak w praktyce działa społeczeństwo obywatelskie w Polsce. Opisane inicjatywy dotyczą m.in. integracji społeczności wiejskich, aktywizacji młodzieży, ochrony środowiska, dostępności przestrzeni publicznej i wsparcia osób potrzebujących. Pod każdą z nich są komentarze ekspertów, materiały dodatkowe, a na końcu indeks rzeczowy. „Atlas” można czytać tematycznie lub geograficznie, odnajdując inicjatywy z własnego regionu. Edycja 2024 to także przegląd laureatów i finalistów nagród Super Samorząd i Super Głos, wyróżniających najbardziej udane przykłady współpracy między w społecznościach lokalnych.

Akcja Masz Głos to prowadzony od 2006 roku ogólnopolski projekt Fundacji im. Stefana Batorego, który ma na celu budowanie dialogu i współpracy pomiędzy społecznościami lokalnymi a władzami samorządowymi. Patroni medialni: ngo.pl, Onet.

^{[1] Początki starań o wioskę tematyczną wiążą się z pierwszymi latami obecności Stowarzyszenia Zicherka w akcji Masz Głos. To wtedy sołtyska wraz z mieszkańcami przystąpiła, na zaproszenie Stanisławy Pańczuk z LGD Łączy Nas Kanał Elbląski, do opracowania koncepcji wioski tematycznej w ramach projektu „Koncepcja Smart Village – Inteligentne Wsie”. Praca dotyczyła też sąsiedniego Adamowa i odbywała się drogą konsultacji i spotkań roboczych w gronie aktywistów. Wioska tematyczna będzie działała, korzystając z funduszy pozyskiwanych z projektów, z grantów urzędu gminy oraz własnej statutowej działalności gospodarczej Stowarzyszenia Zicherka. Więcej o programie Smart Village na stronie Stowarzyszenia Łączy Nas Kanał Elbląski. Lokalna Grupa Działania.}