Publicystyka - ngo.pl

– Teren prywatny to teren prywatny. Mieszkańcy czuli się nieswojo – mówi Monika Siwek, sołtyska. Zebrania sołeckie odbywały się przeważnie w świetlicy w sąsiedniej wsi.

Członkowie Koła Gospodyń Wiejskich w Dzikówku zaczęli poszukiwanie działki, którą można by zagospodarować na potrzeby budowy świetlicy lub chociażby altany. Pytali w Urzędzie Miasta i Gminy Barlinek oraz w Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Tu i tu dostali odpowiedź odmowną – nie ma wolnego terenu. 

Akurat w tamtym czasie koło trafiło w mediach społecznościowych na kampanię promującą zapisy do akcji Masz Głos 2023 – przypadek we właściwym momencie, bo grupa szukała szkoleń, webinariów oraz informacji na temat pozyskiwania gruntów. Po przystąpieniu do programu ich batalię o własny kawałek świetlicowej podłogi wsparł Robert Chomicki, wówczas koordynator akcji Masz Głos ze Stowarzyszenia Rozwoju Inspiracje.

Koordynator pokazywał członkom koła różne możliwości działania, np. poprawne pisanie wniosków czy przydatność geoportalu, nie pozwalał też poddawać się przeciwnościom.

– mówi sołtyska, która przez cały czas była łączniczką pomiędzy swoją grupą a koordynatorem.

Gdy członkowie koła zaczęli wysyłać wnioski do urzędu w sprawie terenu i o poszukiwaniach zrobiło się głośno w okolicy, wydarzyła się rzecz niespodziewana: do koła zgłosiła się sąsiadka. – Pani Ania miała kawałek nieużytku, który mógł rozwiązać nasz problem – opowiada Monika Siwek.

Sprawę trzeba było rozwiązać zgodnie z prawem, tzn. wykupić działkę, aby jako własność gminna mogła posłużyć pod budowę świetlicy. Sołectwo Dzikówko i Koło Gospodyń Wiejskich urządziły tam nawet festyn, co prawda na jeszcze niewykupionej działce, ale już za zgodą właścicielki. Byli prawie u siebie.

– W końcu coś się zaczęło dziać! – mówili jedni.

– A jednak można! – dodawali inni.

Ale poza Bernardą Lewandowską, wówczas radną, dziś burmistrzynią Barlinka, nie było z kim rozmawiać w gminie. – Usłyszałam, że nie zasługujemy na to miejsce. To był cios, tym bardziej bolesny, że działka, o którą zabiegaliśmy, musiała być sprzedana. Wróciliśmy do punktu wyjścia – mówi Monika Siwek. Jeden z radnych znalazł nawet kolejny obiecujący grunt – nieużytek, ale został on natychmiast sprzedany. Zasób pomysłów się wyczerpywał.

Szalę na stronę Dzikówka przechyliły jednak wybory samorządowe w kwietniu 2024 roku. Burmistrzynią Barlinka została Bernarda Lewandowska. Do Rady Miasta dostała się też Anna Zięcina, sołtyska Łubianki, która dotychczas wspierała mieszkańców sąsiedniego Dzikówka. Od tego momentu było z kim rozmawiać w urzędzie. – Wszystko da się zrobić, ale nie od razu – pewnie stwierdziła burmistrzyni.

I faktycznie zaczęło się – od początku i powoli. Znalazł się inny grunt – hektar na granicy dwóch sołectw: Dzikówka i Ożar. Gmina wystosowała do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) – właściciela gruntu – wniosek o jego nieodpłatne przekazanie. Członkowie koła na własną rękę rozpoznali możliwości tańszej inwestycji niż murowana świetlica. Spodobała im się świetlica kontenerowa w Czaplach u Hanny Kusyk i Katarzyny Cichowicz z Fundacji Inicjatyw Społecznych „Sąsiedzi”, które w ubiegłych latach w ramach akcji Masz Głos także zabiegały o własne miejsce do integracji.

Perspektywa na własne miejsce podziałała zachęcająco na mieszkańców Dzikówka. Co prawda przy sołtysce Monice Siwek i Kole Gospodyń Wiejskich zawsze była jakaś grupa osób, ale teraz na zebrania wiejskie zaczęły przychodzić nowe. Sołtyska wykorzystała ten moment i zorganizowała szkolenie z funduszu sołeckiego. Gdy będzie już świetlica, celów na różne wydatki nie zabraknie, a fundusz sołecki może rozwiązać tego typu problem. Mikołajki pod koniec roku również pokazały zaangażowanie mieszkańców w swoją wspólnotę – do udziału w nich zgłosili aż trzydzieścioro dzieci.

 – mówi Robert Chomicki.

Przed sesją Rady Miejskiej w Barlinku w grudniu 2024 roku pojawiła się decyzja Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o zgodzie na przekazanie terenu. Rada podjęła stosowną uchwałę. Do załatwienia pozostaje jeszcze zawarcie umowy pomiędzy gminą a KOWR-em odnośnie gruntu.

2025 rok ma szansę być dla Dzikówka przełomowy, jeśli uda się sfinalizować kwestię umowy między KOWR-em a gminą Barlinek, dotyczącą gruntu pod miejsce na działania. Skończyłoby się wówczas chodzenie po prywatnych działkach, a zaczęła prawdziwa integracja.

Koło Gospodyń Wiejskich w Dzikówku, sołectwo Dzikówko i władze Barlinka są finalistami nagrody Super Samorząd Fundacji Batorego. Jurorzy docenili współpracę na rzecz miejsca aktywności lokalnej i integrację mieszkańców.

„Atlas dobrych praktyk" to 25 historii działań lokalnych z całej Polski, zrealizowanych w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego w 2024 roku. To swoiste kompendium wiedzy o tym, jak w praktyce działa społeczeństwo obywatelskie w Polsce. Opisane inicjatywy dotyczą m.in. integracji społeczności wiejskich, aktywizacji młodzieży, ochrony środowiska, dostępności przestrzeni publicznej i wsparcia osób potrzebujących. Pod każdą z nich są komentarze ekspertów, materiały dodatkowe, a na końcu indeks rzeczowy. „Atlas” można czytać tematycznie lub geograficznie, odnajdując inicjatywy z własnego regionu. Edycja 2024 to także przegląd laureatów i finalistów nagród Super Samorząd i Super Głos, wyróżniających najbardziej udane przykłady współpracy między w społecznościach lokalnych.

Akcja Masz Głos to prowadzony od 2006 roku ogólnopolski projekt Fundacji im. Stefana Batorego, który ma na celu budowanie dialogu i współpracy pomiędzy społecznościami lokalnymi a władzami samorządowymi. Patroni medialni: ngo.pl, Onet.