Publicystyka - ngo.pl

W Warszawie działa 26 domów kultury i około 2000 organizacji pozarządowych zajmujących się kulturą. W 2018 roku, z inicjatywy Warszawskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego powstał Kodeks dobry praktyk współpracy warszawskich domów kultury z organizacjami pozarządowymi.

W Kodeksie współpraca między domami kultury i organizacjami pozarządowymi rozumiana jest szeroko: wykracza poza zasady udostępniania przestrzeni i stawia na budowanie relacji o charakterze partnerskim. Obejmuje takie obszary, jak: rozwój i upowszechnianie twórczości, edukację kulturalną, rozwój kompetencji społeczno-kulturalnych warszawiaków. Ale współpraca możliwa jest także przy realizacji przedsięwzięć dotyczących działań społecznych, edukacyjnych i innych wzmacniających lokalne społeczności, stwarzających okazje do wspólnego działania mieszkańców sąsiedztwa, dzielnicy, miasta. Współpraca domów kultury i organizacji pozarządowych może przybierać takie formy jak partnerstwa, udostępnianie zasobów i zakup usług. Współpraca może się odbywać na zasadach pozafinansowych, jak i finansowych, a wszystko zależy od możliwości i potrzeb obu stron. 

Kodeks ma charakter rekomendacji. Nie jest dokumentem zobowiązującym domy kultury do stosowania jego zapisów. Jednak wiele placówek podejmuje współpracę z organizacjami, opierając się właśnie na tych wskazaniach.

ZOBACZ także: NGO i domy kultury łączy potencjał twórczy >

ZOBACZ także: Lokale dla organizacji w domach kultury >

Dom Kultury Dorożkarnia na warszawskich Siekierkach sam „wyrósł” z organizacji pozarządowej, więc współpraca z fundacjami i stowarzyszeniami jest dość naturalnym wyborem.

Organizacje pozarządowe są obecne zarówno w ofercie Dorożkarni kierowanej do mieszkanek i mieszkańców Siekierek, jak i mogą one korzystać z zasobów domu kultury realizując swoje działania.

Jednym ze stałych elementów oferty Dorożkarni są śniadania sąsiedzkie. Spotkania przy wspólnym stole – zastawionym potrawami przyniesionymi przez samych uczestników – służą nawiązywaniu relacji z najbliższymi sąsiadami. Jest to także okazja, by poznać problemy innych mieszkańców Warszawy: osób w kryzysie bezdomności lub tych, którzy przybyli do naszego miasta z innych krajów. O tych sprawach opowiadają zapraszani na śniadania przedstawiciele organizacji pozarządowych. Mieszkańcy Siekierek mieli więc okazję posłuchać o tym, co robi Amnesty International, Fundacja Ocalenie czy Fundacja Afryka Inaczej. A fundacja im. prof. Geremka wyjaśniała, czym są fakenewsy i jak nie poddawać się dezinformacji.

Organizacją, z którą Dom Kultury Dorożkarnia współpracuje systematycznie jest Fundacja Bo Warto.

Fundacja, Dorożkarnia i kilkanaście innych podmiotów (m.in. szkoły, przedszkola, klub sportowy, parafia, rada osiedla, właściciele sklepów i lokalnych przedsiębiorstw) tworzą partnerstwo Siekierki reAKTYWACJA.

– Nie mamy spisanej jednej, wspólnej umowy, a jedynie niezbędne, akcyjne porozumienia – przyznaje Renata Wardecka, prezeska Fundacji Bo Warto. – Moim zdaniem w działaniach na rzecz integracji i lokalności powinno być możliwie jak najmniej formalności.

Jak się wydaje, taka formuła dobrze się sprawdza. Mimo braku urzędowych ram, partnerstwo jest organizatorem wielu wydarzeń angażujących mieszkanki i mieszkańców Siekierek, w tym cyklicznych festynów: Majówki, Czerwcówki i Święta Siekierek.

To ostatnie odbywa się już od 13 lat, zawsze w drugą niedzielę września. Partnerzy wspólnie ustalają, jaki będzie przebieg wydarzenia, co każdy z nich może wnieść, aby było ono atrakcyjne dla uczestników i uczestniczek. Fundacja i dom kultury organizują m.in. animacje, spotkania i koncerty dla starszych sąsiadów. Okoliczni przedsiębiorcy fundują na przykład chleb, ciasta, bigos lub mięso na grilla, którymi są częstowani uczestnicy Święta. Partnerzy wspólnie promują wydarzenie w mediach społecznościowych i lokalnej przestrzeni. Przygotowują jeden plakat informacyjny, a także konkursowe nagrody dla uczestników gier i zabaw.

– Nasze spotkania w czasie przygotowań do Święta Siekierek lub innych wydarzeń plenerowych mają nie tylko wymiar organizacyjny, ale są dla naszego partnerstwa także okazją do wymiany doświadczeń i porozmawiania o problemach. To także buduje i umacnia nasze relacje – mówi Renata Wardecka z Fundacji Bo Warto.

Na pozafinansową współpracę z organizacjami pozarządowymi jest otwarty także inny ośrodek kultury – Wolskie Centrum Kultury. Tutaj również rekomendacje zawarte w Kodeksie dobrych praktyk są wprowadzane w życie.

Organizacje pozarządowe mogą liczyć na wsparcie Wolskiego Centrum Kultury (WCK) w trojaki sposób.

Najbardziej podstawowy to udostępnianie zasobów – czyli przede wszystkim przestrzeni, którą dysponuje Centrum, ale także sprzętów i urządzeń (oświetlenia, nagłośnienia), potrzebnych do „obsługi” tej przestrzeni. Stowarzyszenia i fundacje mogą więc organizować w salach WCK spotkania, a także prowadzić działania artystyczne, korzystając z sali widowiskowej.

Z organizacjami podpisywane jest jedynie proste porozumienie, którego wzór można znaleźć na stronie internetowej Centrum.

Partnerstwa to drugi sposób, w jaki Wolskie Centrum Kultury pozafinansowo współpracuje z organizacjami. Obecnie WCK współtworzy dwa: Partnerstwo Lokalne Ulrychów Mieszkańców oraz Przepis na Muranów. Partnerstwa mogą liczyć na wsparcie WCK w sprawach formalnych i administracyjnych (np. gdy potrzebna jest osobowość prawna), ale także w wielu innych, bardziej bezpośrednich działaniach. 

Ostatnio jednak dynamicznie rozwija się trzecia forma współpracy z organizacjami pozarządowymi, mająca bardziej sprofilowany charakter. Są to różnorakie działania podejmowane przez organizacje w przestrzeni Współdzielnika.

ZOBACZ także: Współdzielnik rozkwita! Wolskie Miejsce Aktywności Lokalnej kończy dwa lata i otwiera się w nowej odsłonie >

Współdzielnik to miejsce znajdujące się w centrum handlowym Wola Park, ale koordynowane przez Wolskie Centrum Kultury. Działania Współdzielnika są skoncentrowane wokół ekonomii obiegu zamkniętego i współdzielenia. Skupienie na określonym temacie przyciąga do tego miejsca organizacje, które do tej pory nawet nie myślały, że centrum kultury może być dla nich przyjazną przestrzenią i partnerem. Pojawia się coraz więcej stowarzyszeń i fundacji, działających w obszarze ekologii i ekonomii cyrkularnej, które zainteresowane są zorganizowaniem we Współdzielniku warsztatów lub innego rodzaju spotkań dla mieszkańców Woli i całej Warszawy.

Dojście do porozumienia odbywa się bez mnożenia procedur: proces decyzyjny jest prosty i zależy w dużej mierze od dostępnych terminów. 

Współdzielnik działa na zasadzie Miejsca Aktywności Lokalnej. Podobnie, jak jeszcze dwa inne miejsca: Klubokawiarnia oraz Wolska Mozaika, również pod auspicjami Wolskiego Centrum Kultury. MAL-e prowadzone przez WCK to jeszcze jeden przykład, że centrum nie ogranicza swojej oferty tylko do działań artystycznych. Jest otwarte na współpracę z organizacjami prowadzącymi działania także w innych obszarach.

Z przestrzeni zarządzanych przez WCK mogą skorzystać zarówno organizacje, które nie mają swoich siedzib, jak i te, które poszukują przestrzeni alternatywnych. Wolska Mozaika stała się na przykład miejscem, z którego korzystają organizacje zajmujące się osobami w kryzysach zdrowia psychicznego. MAL jest dla nich przestrzenią na tyle bezpieczną, że chętnie organizują tutaj spotkania dla swych podopiecznych, aby mogli oni wyjść ze swych domów i znaleźć się w przyjaznym miejscu publicznym.