Publicystyka - ngo.pl

Trzecie posiedzenie Rady Działalności Pożytku Publicznego VII kadencji odbyło się 22 marca 2022 roku. Było to kolejne posiedzenie w formule online.

Posiedzenie rozpoczęło się od informacji dotyczącej 10 mln zł, które rozdysponowane zostały przez Kancelarię Premiera i trafiły do 43 organizacji pozarządowych. Uruchomienie tych środków zostało przeprowadzone z pominięciem procedury konkursowej (zob. Wsparcie działań organizacji udzielających pomocy uchodźcom z Ukrainy). Chociaż rząd dość szybko ogłosił, że przestaje przyjmować oferty, to organizacje wysłały ich ok. 500. Dyrektor NIW Wojciech Kaczmarczyk informował, że w pierwszej kolejności pieniądze trafiły na działania dotyczące wsparcia wolontariuszy, a także na projekty integracyjne. Wojciech Kaczmarczyk deklarował również, że planowane jest rozdysponowanie kolejnej transzy środków (kolejnych 10 mln). Dyrektor NIW mówił też o konkursie na wsparcie doraźne w ramach PROO (tu zarezerwowano na wsparcie pomocy Ukrainie 3 mln zł) oraz otwartości Instytutu na nakierowane na pomoc Ukrainie zmiany w już realizowanych przez organizacje projektach.

Piotr Mazurek, Pełnomocnik Rządu do spraw polityki młodzieżowej zachęcał do korzystania ze strony pomagamukrainie.gov.pl, która jest próbą koordynacji pomocy i służy do wymiany informacji między pomagającymi i szukającymi wsparcia.

O działaniach koordynujących prowadzonych przez wojewodów mówił na spotkaniu przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Roman Jaworski. Resort planuje obecnie wzmocnić służby wojewódzkie zaangażowane w koordynację pomocy. Wzmocnienie te ma polegać na wyznaczeniu "specjalistów" biegłych w różnych obszarach (jak np. pomoc żywnościowa, transportowa, opieka medyczna), a także na wyposażeniu ich w przygotowywane przez resort wytyczne.  

W odpowiedzi na deklaracje i zapowiedzi MSWIA członkowie Rady przedstawili perspektywę organizacji. Alicja Gawinek pytała m.in. czy służby wojewódzkie zostaną poinstruowane w sprawie współpracy z NGO-sami – w tej chwili nie zawsze taka współpraca ma miejsce, albo też ograniczona jest do wybranych NGO-sów (a nie wszystkich, które się angażują).

Maciej Kunysz proponował wstrzymanie się z przygotowywaniem jednolitych wytycznych dla wszystkich województw (bo inna jest sytuacja w województwach granicznych, a inna w pozostałych). Justyna Ochędzan przypomniała, że organizacje jako pierwsze ruszyły do pomocy i już wcześniej zmuszone były do wypracowania i przyjęcia standardów czy wytycznych. 

W wypowiedziach przewijał się też wątek finansowy. Wiele organizacji angażując się w tej chwili w pomoc Ukrainie poważnie nadszarpnie swoje zasoby, co osłabi ich zdolność do standardowych statutowych aktywności, do których te organizacje były powoływane. Przykładem mogą tu być organizacje harcerskie i ich stała praca z młodzieżą.

Sporo czasu podczas marcowego posiedzenia Rady poświęcono możliwym zmianom w Programie Operacyjnym Pomoc Żywnościowa. Na początku marca Rada przegłosowała już uchwalę w tej sprawie, która zawierała sugestie dotyczące oczekiwanego kierunku zmian w Programie.

Do potrzeb i propozycji organizacji odnosiła się na posiedzeniu Elżbieta Przybyszewska-Szczęsny z Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej. Z perspektywy resortu proponowane zmiany nie są możliwe do przeprowadzenia, a także, z uwagi na wielkość programu i etap jego realizacji (program się kończy), przyniosłyby niewielkie korzyści. W programie do wydania zostało teraz ok. 70-80 mln.

Jeszcze przed marcowym posiedzeniem RDPP przyjęła też w trybie obiegowym uchwałę dotyczącą różnych aspektów zaangażowania NGO-sów w pomoc Ukrainie. W uchwale RDPP wnosi o wprowadzenie w Specustawie (weszła w życie 12 marca) następujących rozwiązań:

1) zwalnianie pomocy humanitarnej niesionej w postaci darowizn rzeczowych z podatku VAT,

2) wprowadzenie uproszczonego trybu zlecania zadań publicznych w zakresie niesienia pomocy dla obywateli Ukrainy, opuszczających Ukrainę w wyniku działań zbrojnych prowadzonych przez Federację Rosyjską;

3) objęcie wolontariuszy świadczących pomoc obywatelom Ukrainy ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków oraz OC, finansowanych z budżetu państwa;

4) objęcie obywateli opuszczających Ukrainę w wyniku działań zbrojnych prowadzonych przez Federację Rosyjską pomocą żywnościową oraz Programem Operacyjnym Pomoc Żywnościowa.

Na zakończenie posiedzenia zrelacjonowano pracę zespołów problemowych Rady. Podczas marcowego posiedzenia nie głosowano żadnej uchwały.