Publicystyka - ngo.pl

Organizacje pozarządowe, które prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów nie muszą składać, jak NGO-sy prowadzące księgowość wg ustawy o rachunkowości, sprawozdań finansowych. Ale UEPIK może stosować ograniczona grupa organizacji. Projekt ustawy o sprawozdawczości organizacji pozarządowych proponuje poszerzenie grupy uprawnionej do UEPIK. I to znaczne poszerzenie!

W obecnym stanie prawnym organizacje, które mają zarejestrowany status pożytku publicznego mają zakaz prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów (czyli prostszej formy księgowości wg zasad opisanych w ustawie o działalności pożytku).

Jak czytamy w uzasadnieniu (cytat powyżej) nastąpi to przez prosty zabieg wykreślenia z art. 10a ustawy o działalności pożytku (to artykuł omawiający zasady prowadzenia UEPIK) punktu 3 w ustępie 1 tego artykułu. 

Posiadanie statusu organizacji pożytku publicznego nie eliminowałoby już organizacji z kręgu podmiotów uprawnionych do stosowania uproszczonej ewidencji.

Dziś uproszczoną ewidencję mogą stosować organizacje pozarządowe z rocznymi przychodami do 100 tys. złotych (zob. Które organizacje mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów). Zmiana zaproponowana w projekcie jest znacząca - proponuje się zwiększyć kwotę aż 10 krotnie - do miliona złotych. 

Ta zmiana spowodowałaby, że - gdyby brać pod uwagę tylko wielkość budżetów organizacji - do prowadzenia UEPIK uprawnione byłyby niemal wszystkie!

Projektodawcy postanowili wyraźnie zaznaczyć, że prowadzenie uproszczonej ewidencji nie eliminuje organizacji pozarządowych z kręgu podmiotów, które mogą otrzymywać "dotacje i subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych na realizację zadań zleconych".

Realizację tego celu planuje się osiągnąć przez doprecyzowanie w ustawie o rachunkowości (w art. 2), że jej przepisy mają zastosowanie w przypadku "jednostek niewymienionych w pkt 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych i w roku poprzedzającym osiągnęły z tego tytułu przychody w wysokości przekraczającej 100 000 zł - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane”. 

Jak widać zapisana tu kwota 100 tys. złotych nie koresponduje z milionem - czyli nowym z poziomem przychodów dopuszczalnym w UEPIK. Do uproszczonej ewidencji będą więc uprawnione NGO-sy z przychodami nieprzekraczającymi miliona, ale organizacje, które mają z dotacji np. 150 tys. UEPIK-u prowadzić nie będą.

Prowadzenie UEPIK nie zwolni organizacji pozarządowych z realizacji obowiązków sprawozdawczych wskazanych w projekcie ustawy. O tym, kto i jakie obowiązki będzie miał nie decyduje bowiem rodzaj prowadzonej księgowości, ale zakwalifikowanie do jednej z wymienionych w ustawie grup (zob. Podział organizacji…). 

Poszerzenie kręgu organizacji uprawnionych do prowadzenia uproszczonej ewidencji wiąże się więc z istotną konsekwencją - organizacjom tym pojawią się obowiązki sprawozdawcze o różnym natężeniu (a biorąc pod uwagę przepisy o sposobie realizacji tych obowiązków, których jeszcze w tym cyklu nie omawialiśmy, pojawi się też konieczność posiadania przez NGO-sy z UEPIK elektronicznych podpisów). Zniknie więc jedna z wyróżniających cech dzisiejszej prostej księgowości, często decydująca o tym, że organizacje wybierają tę formę. 

"Nowa" UEPIK nie będzie już oznaczała dla organizacji ją prowadzących braku sprawozdań. 

W tym miejscu pojawia się też poważna wątpliwość. Czy dane zbierane w ramach UEPIK pozwolą organizacji na realizację obowiązków nakładanych przez ustawę? Dużych trudności można się spodziewać m.in. przy sporządzaniu sprawozdań finansowych wg ustawy o rachunkowości. A do sporządzania takich sprawozdań będą zobowiązane wszystkie organizacje pożytku, a więc również te OPP, które zdecydują się na prowadzenie UEPIK (co, jak wskazaliśmy wyżej, projekt dopuszcza).

W uzasadnieniu do projektu ustawy znajdziemy ślad refleksji na ten temat, ale dotyczy on wyłącznie kwestii wyodrębnienia środków z 1%.

Zobacz:

• Sprawozdawczość organizacji pozarządowych – poznajemy projekt ustawy. Część 1
• Podział organizacji i ich obowiązki. Sprawozdawczość organizacji pozarządowych – poznajemy projekt. Część 2
• Jedna baza sprawozdań. Sprawozdawczość organizacji pozarządowych – poznajemy projekt. Część 3
• Kontrola. Sprawozdawczość organizacji pozarządowych – poznajemy projekt. Część 5
• Informacja o źródłach przychodów. Sprawozdawczość organizacji pozarządowych – poznajemy projekt. Część 6
• Terminy. Sprawozdawczość organizacji pozarządowych – poznajemy projekt. Część 7