Publicystyka - ngo.pl

Od czterech tygodni znamy wreszcie propozycje zawarte w projekcie ustawy o ekonomii społecznej. Trwa intensywna dyskusja, zaproponowane rozwiązania poddawane są ocenie i krytyce. Trzeba sobie jasno powiedzieć, to nie jest dobra ustawa, jednak warto powalczyć o zmianę proponowanych przepisów i wypracować prawo, które jest tak bardzo potrzebne ekonomii społecznej.

Napisano już wiele. I wiele jeszcze zostanie napisane. Dla mnie najważniejszym punktem odniesienia jest perspektywa przedsiębiorców społecznych i podmiotów ekonomii społecznej oraz to, czy proponowane przepisy będą służyły powstawaniu przedsiębiorstw społecznych, a w nich nowych, wartościowych i trwałych miejsc pracy dla osób wykluczonych społecznie, a także czy zakładanie przedsiębiorstw społecznych będzie proste wraz dostępem do kapitału początkowego, fachowego wsparcia oraz sprzyjającego rynku.

Jesienią 2009 roku,  przestawiono „Pakt na rzecz ekonomii społecznej w modernizacji polskiego modelu społecznego 2030”. Uważam, że warto przy kolejnej próbie podejmowania rękawicy legislacyjnej, przypomnieć sobie jego fragmenty i sięgnąć fundamentalnych wartości, z których czerpie ekonomia społeczna. Bez tego zapomnijmy, że nam się coś uda.

Siłą ekonomii społecznej, jest połączenie w niej zasad i wartości niezbędnych do budowy nowego modelu społecznego odpowiadającego na wyzwania rozwojowe przyszłości. Solidarność, przedsiębiorczość, zaangażowanie, odpowiedzialność, pomocniczość oraz troska o to, aby tworzyć skuteczne mechanizmy upodmiotowienia i niezależności osób, instytucji i wspólnot, nie tylko w wymiarze socjalnym, ale również regionalnym i gospodarczym.  Ekonomia społeczna kształtuje  odpowiedzialne postawy i zachowania obywatelskie a jednocześnie zwiększa efektywność polityk publicznych.

Rozwój tego sektora, jest widziany również jako jeden z elementów modernizacji  europejskiej. Zwraca na to uwagę zarówno Wspólne sprawozdanie o zabezpieczeniu społecznym i włączeniu społecznym za  2009 rok,  Zalecenie Komisji Europejskiej z dnia 3 października 2008 r. w sprawie aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy, czy  wreszcie Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie gospodarki społecznej. (…)

Strony uznają za niezbędne wypracowanie regulacji prawnej - ustawy o przedsiębiorstwach społecznych, w celu uporządkowania stanu prawnego w obszarze przedsiębiorczości społecznej, tak w zakresie  działań integracyjnych, jak i rozwoju usług społecznych. Ustawa ma umożliwić rozwój sektora przedsiębiorczości społecznej oraz określić zasady wsparcia przez państwo tworzenia, funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw społecznych. Strony ustalają, że do końca pierwszego kwartału 2010 roku, Zespół ds. rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej przygotuje i przyjmie projekt ustawy, który zostanie przedłożony do rządowi do z zamiarem skierowania go do parlamentu w II kwartale 2010 r.  Projekt ustawy powinien zostać uzgodniony z zakresem przedmiotowym, przewidzianym w przygotowywanej przez Ministerstwo Gospodarki projekcie ustawy o działalności usługowej, celem zintegrowania rozwoju usług społecznych użyteczności publicznej z rozwojem przedsiębiorczości społecznej w zgodzie z  porządkiem prawnym Unii Europejskiej. (…)

Strony uznają, że jednym z najistotniejszych elementów funkcjonowania sektora ekonomii społecznej jest zbudowanie spójnego systemu infrastruktury finansowej, polegającej na wsparciu przedsiębiorczości społecznej.

Strony uznają, że zgodnie z dokumentem „Działania Ministerstwa Gospodarki na rzecz stabilności i rozwoju” zostanie wypracowany mechanizm wprowadzenia ustawowej możliwości przeznaczania 1% CIT w szczególności na finansowanie działalności podmiotów ekonomii społecznej działających w formie przedsiębiorstwa społecznego lub regionalnych i lokalnych funduszy poręczeniowych i/lub pożyczkowych, wspierających przedsiębiorczość społeczną. Strony uznają, że proponowane rozwiązanie powinno stanowić zapis ustawy o przedsiębiorstwach społecznych i wejść w życie nie później niż w 2012 roku.(…)

Strony uzgadniają potrzebę wypracowania podstaw prawnych funkcjonowania partnerstwa publiczno-społecznego na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Partnerstwa lokalne stanowią nieodłączny element tworzenia przyjaznego środowiska dla powstawania i rozwoju podmiotów ekonomii społecznej jak również dla nowego modelu społecznego w Polsce.

Strony postanawiają uzgodnić wprowadzenie do nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego instytucjonalnych i nieinstytucjonalnych form partnerstwa publiczno-społecznego. Kwestia ta będzie przedmiotem uzgodnień pomiędzy Zespołem a Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej. (…)

Na koniec współczesny głos jednego z przedsiębiorców społecznych, który wybrzmiał podczas spotkania konsultacyjnego dotyczącego projektu ustawy ekonomii społecznej, które odbyło się 11 czerwca 2021 roku (co ważne i warte podkreślenia, zorganizowano je we współpracy Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych, Stowarzyszenia na Rzecz Spółdzielni Socjalnych oraz Stałej Konferencji Ekonomii Społecznej):

Chciałabym, aby by to właśnie zdanie stanowiło główną przesłankę do zmian zapisów ustawy. Jednak zaufanie jest także fundamentalne w kontekście współpracy miedzy administracją a sektorem ekonomii społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem tej drugiej.

Polecam jeszcze uwadze, raport ze spotkania konsultacyjnego  ustawy o ekonomii społecznej dedykowanego przedsiębiorcom społecznym, czyli tymi których bezpośrednio dotknie proponowane prawo.

Wyróżnienia w tekście od Autorki. 

Karolina Cyran Juraszek – związana z sektorem organizacji pozarządowych od ponad 20 lat, a  ekonomią społeczna zajmuje się 12 lat. Jest trenerem, konsultantem wielu organizacji pozarządowych zajmujących się rozwojem podmiotów ekonomii społecznej i wpiera w rozwoju przedsiębiorstwa społeczne. Od 8 lat pracuje w zespole FRSO, gdzie oprócz doradztwa kluczowego dla NGO’s kieruje projektami związanymi ze wzmacnianiem kompetencji zarządzania finansami. Pracuje także nad rozwiązaniami systemowymi na rzecz III sektora i ES, obecnie wypracowuje rozwiązania dla franczyzy społecznej na przykładzie Pubów Spółdzielczych. Włączyła się w pracę Grupy Strategicznej przygotowującej KPRES oraz Program współpracy organizacji z M. St. Warszawa, gdzie opracowała część finansową dla Programów wraz z narzędziem kalkulacyjnymi Od 8 lat jestem ekspertem społecznym w Konkursie Dobroczyńca Roku  (ARF) oraz w Konkursie Najlepsze Przedsiębiorstwo Społeczne Roku (FISE). Członek KM POWER, KM RPO WM, KKRES.