Projekt o sprawozdawczości NGO. Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje przepisy o finansowaniu z zagranicy
Ministerstwo Sprawiedliwości chce, żeby w ustawie o sprawozdawczości organizacji pozarządowych znalazły się przepisy nakładające na NGO-sy obowiązek informowania o finansowaniu z zagranicy. Proponuje definicję "organizacji pozarządowej wspieranej z zagranicy" i cały nowy rozdział o sposobie informowania. Zgłoszone przez resort sprawiedliwości uwagi to forsowanie rozwiązań, które NGO-sy miały okazję poznać w 2020 roku jako projekt ustawy o przejrzystości (tzw. Lex Woś).
Projekt ustawy o sprawozdawczości organizacji pozarządowych powstał w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, a odpowiedzialnym za jego powstanie jest Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego. Celem projektowanych rozwiązań jest ustanowienie jednolitych zasad składania sprawozdań finansowych i merytorycznych przez organizacje pozarządowe, w tym organizacje pożytku publicznego.
Projekt ustawy o sprawozdawczości organizacji pozarządowych poznaliśmy na starcie wakacji - 1 lipca. NGO-sy mogły zgłaszać swoje uwagi do 16 sierpnia. Od tego czasu, poza enigmatycznymi relacjami dotyczącymi analizowania przez projektodawców nadesłanych opinii, nie wiemy co dzieje się z projektem. Ten czas wykorzystujemy jednak do prezentowania części przesłanych stanowisk. Niedawno pisaliśmy o stanowiskach instytucji rządowych i centralnych. Dziś prezentujemy stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości.
Projekt opisywaliśmy szczegółowo na łamach portalu - zob: Sprawozdawczość organizacji pozarządowych – poznajemy projekt. Podsumowanie.
Czego brak w projekcie?
Należy wskazać, że przedstawiony projekt nie spełnia oczekiwania jakim jest kwalifikacja poszczególnych organizacji pozarządowych i ich wyraźne oznaczenie jako organizacji wspieranych finansowo z zagranicy oraz organizacji wspieranych finansowo ze środków polskich, przy czym w tym ostatnim przypadku być może należałoby wprowadzić dodatkowe rozróżnienia na organizacje wspierane finansowo przez podmioty publiczne i organizacje wspierane przez podmioty prywatne. Należy wskazać, że intencją powinien być nie sam obowiązek złożenia stosownej sprawozdawczości (na czym koncentruje się przedstawiony projekt ustawy o sprawozdawczości organizacji pozarządowych), ile na ich wyraźnym oznakowaniu w celach informacyjnych tak, aby wszyscy mogli w sposób prosty i jednoznaczny uzyskać informację o źródłach finansowania danej organizacji, co ma znaczenie np. z punktu widzenia realizacji jej zadań publicznych, w tym zwłaszcza o charakterze lobbingu.
(fragment stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości)
W stanowisku przedstawionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości dominuje propozycja dotycząca oznaczenia organizacji ze względu na pochodzenie środków. Resort domaga się "kwalifikacja poszczególnych organizacji pozarządowych i ich wyraźnego oznaczenia jako organizacji wspieranych finansowo z zagranicy". Tłumaczy, że NGO-sy powinny być "wyraźnie oznakowane w celach informacyjnych". Chociaż wyróżnia środki z zagranicy i środki polskie, a dalej publiczne i prywatne, to jednak zaproponowane przepisy mają w rzeczywistości wymagać oznaczenia tylko od organizacji otrzymujących środki z zagranicy. NGO byłaby kwalifikowana jako finansowana z zagranicy już w sytuacji kiedy w jej budżecie środki takie przekroczą 10%. Za niedopełnienie obowiązku informacyjnego NGO mogłaby zostać ukarana karą do 50 tys. zł.
Poniżej prezentujemy w całości dodatkowe przepisy, które w opinii Ministerstwa Sprawiedliwości powinny się znaleźć w projektowanej ustawie o sprawozdawczości organizacji pozarządowych.
Definicja organizacji pozarządowej wspieranej z zagranicy
Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje uzupełnienie art. 2 projektu o następujące definicje:
5) organizacji pozarządowej wspieranej z zagranicy - rozumie się przez to organizację pozarządową, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057 oraz z 2021 r. poz. 1038), która otrzymuje środki finansowe i inne wsparcie z zagranicy w wysokości, o której mowa w pkt 6, od:
a) obcych państw lub ich organów;
b) organizacji międzynarodowych lub zagranicznych niezależnie od ich formy prawnej;
c) obywateli państw obcych;
d) bezpaństwowców;
e) polskich osób prawnych z udziałem kapitału obcego oraz podmiotów od nich zależnych, w których udział zagraniczny przekracza 1/3;
f) polskich organizacji pozarządowych, których przychody w roku podatkowym co najmniej w 10%, ale w wysokości nie mniejszej niż 6-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207), pochodzą z zagranicy;
6) wsparciu z zagranicy - rozumie się pozyskane, niezależnie od tytułu prawnego, korzyści pieniężne lub inne korzyści majątkowe, pochodzące bezpośrednio lub pośrednio od podmiotów określonych w pkt 5, których wartość w roku podatkowym jest wyższa niż 10%, ale nie mniejsza niż 6-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę w rozumieniu ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, ogólnych przychodów organizacji pozarządowej; za wsparcie z zagranicy nie uznaje się środków, które organizacja pozarządowa otrzymuje z budżetu Unii Europejskiej oraz środków pochodzących z organizacji międzynarodowych, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska.
Ujawnianie informacji o wsparciu organizacji pozarządowych z zagranicy
Resort przygotował również cały nowy rozdział opisujący sposób ujawniania informacji o finansowaniu z zagranicy. Ostatnie z proponowanych artykułów rozdziału zawierają kary za nierealizowanie obowiązku.
Rozdział 2a - Ujawnianie informacji o wsparciu organizacji pozarządowych z zagranicy
Art. 10a. 1. Informację o uzyskaniu wsparcia z zagranicy, organizacja pozarządowa kieruje do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176).
2. Organizacja pozarządowa, otrzymująca wsparcie z zagranicy, którego wartość w roku podatkowym jest równa albo wyższa niż 30% ogólnych przychodów, przekazuje informację o otrzymywaniu takiego wsparcia za pośrednictwem środków audiowizualnych, dźwiękowych lub wizualnych, o następującej treści: „Organizacja pozarządowa jest finansowana ze środków pochodzących z zagranicy.”.
3. Organizacja pozarządowa, otrzymująca wsparcie z zagranicy, którego wartość w roku podatkowym nie jest wyższa niż 30% ogólnych przychodów, przekazuje informację o otrzymywaniu takiego wsparcia za pośrednictwem środków audiowizualnych o następującej treści: „Organizacja pozarządowa otrzymuje wsparcie ze środków pochodzących z zagranicy.”.
4. Organizacja pozarządowa otrzymująca wsparcie z zagranicy od spółki prawa handlowego lub podmiotu utworzonego i działającego zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego kontrolowanego przez polskie osoby prawne lub obywateli polskich, którego wartość w roku podatkowym jest wyższa niż 10% ogólnych przychodów, przekazuje informację o otrzymywaniu takiego wsparcia za pośrednictwem środków audiowizualnych o następującej treści: „Organizacja pozarządowa jest wspierana ze środków pochodzących z zagranicy.”.
5. Organizacja pozarządowa publikując informacje, o których mowa w ust. 2-4:
1) w formie audiowizualnej:
a) umieszcza informację w dolnej części ekranu, aby tekst stanowił nie mniej niż 10% wyświetlanej powierzchni,
b) umieszcza informację w taki sposób, aby tekst wyróżniał się od tła płaszczyzny, był widoczny, czytelny, nieruchomy i umieszczony poziomo,
c) zapewnia odczytanie tekstu informacji w sposób wyraźny, w języku polskim;
2) w formie dźwiękowej – zapewnia odczytanie tekstu informacji w sposób wyraźny, w języku polskim, tak aby czas trwania przekazu informacji nie był krótszy niż 4 sekundy;
3) w formie wizualnej:
a) na stronie internetowej – umieszcza tekst odpowiedniej informacji jako stały element nagłówka strony, tak aby tekst wyróżniał się od tła płaszczyzny, był widoczny, czytelny, nieruchomy i umieszczony poziomo,
b) na profilach w mediach społecznościowych – umieszcza tekst odpowiedniej informacji w opisie działalności organizacji pozarządowej,
c) na materiałach drukowanych lub grafikach umieszczanych w Internecie – umieszcza tekst odpowiedniej informacji w dolnej części materiału, tak aby stanowił on nie mniej niż 10% jego powierzchni, wyróżniał się od tła płaszczyzny, był widoczny, czytelny, nieruchomy i umieszczony poziomo.
Art. 10b. 1. Organizacje pozarządowe zobowiązane są do podawania do publicznej wiadomości informacji o pochodzeniu wsparcia finansowego jakie w danym roku zostało im udzielone, którego wartość w roku podatkowym jest równa albo wyższa niż 30% ogólnych przychodów.
2. Obowiązek informacyjny, o którym mowa w ust. 1, realizowany jej poprzez umieszczenie stosownej informacji, w widocznym miejscu obok logotypu danej organizacji, na stronie internetowej, portalach społecznościowych i innych platformach komunikacji zarówno cyfrowej, jak i tradycyjnej.
Art. 10c. W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków określonych w art. 10a ust. 2-4 oraz art. 10b ust. 2, Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego wzywa organizację pozarządową, do ich wykonania w terminie 30 dni.
Art. 10d. Organizacja pozarządowa, która nie wykonała obowiązków określonych w art. 10a ust. 2-4 oraz art. 10b ust. 2, pomimo otrzymania wezwania, o którym mowa w art. 10c, podlega karze pieniężnej w wysokości od 3 000 zł do 50 000 zł.
Art. 10e. 1. Kary pieniężne, o których mowa w art. 10d, wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego.
2. Kary pieniężne podlegają egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm.1).
3. Do wymierzania kar pieniężnych, o których mowa w art. 10d, w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Działu IV A ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735).
Art. 10f. Kary pieniężne, o których mowa w art. 10d, stanowią dochód Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego, którego dysponentem jest Dyrektor Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.
Stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości zostało zamieszczone w serwisie legislacja.gov.pl. Zobacz całe stanowisko >>>
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
Skorzystaj ze Stołecznego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych
(22) 828 91 23
-
●Dorota Setniewska, ngo.pl
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Iwona Danilewicz