Polska, która działa. Czy ktoś z Twoich bliskich nocował z dzieckiem w szpitalu?
Po zmianach ustrojowych wiele systemów wymagało reform – także system leczenia dzieci chorych na nowotwory. Dzieci spędzały tygodnie, a nawet miesiące w szpitalach, często bez rodziców. Bliskość mamy czy taty traktowano jako „dodatek”, a nie jako część leczenia.
W Polsce co roku diagnozuje się około 1100–1200 nowych przypadków nowotworów u dzieci. To oznacza, że średnio jedno na 600 dzieci zachoruje na raka przed osiągnięciem pełnoletności. Każda z tych chorób to zawsze kryzys całej rodziny – a izolacja rodziców od dziecka dodatkowo potęguje cierpienie.
Ashoka Fellow Elżbieta Pomaska-Skrzypczak, której syn zachorował na raka, postanowiła zmienić ten stan rzeczy. W 1991 roku założyła Fundację Pomocy Dzieciom z Chorobą Nowotworową, a kilka lat później współtworzyła Polską Koalicję na rzecz Dzieci i Młodzieży z Chorobą Nowotworową. Budowała mosty pomiędzy rodzicami, lekarzami i decydentami, podkreślając, że skuteczne leczenie to nie tylko chemioterapia czy operacja, ale również obecność i wsparcie rodziny.
Jednym z jej najważniejszych osiągnięć było wywalczenie prawa do obecności rodziców przy dziecku w szpitalu – także w nocy. Dzięki jej działaniom i kampaniom rzeczniczym wprowadzono rozwiązania, które dziś wydają się oczywiste: rodzic może przebywać przy dziecku 24 godziny na dobę, a od lipca 2019 roku nie ponosi za to dodatkowych opłat.
To była ogromna zmiana jakości opieki – psychologowie podkreślają, że bliskość rodzica redukuje lęk dziecka, ułatwia współpracę z personelem i pomaga szybciej wracać do równowagi po zabiegach, a nawet wspiera działanie kuracji.
Dzięki Elżbiecie i jej Fundacji w polskich szpitalach zaczęto patrzeć na dziecko nie tylko jak na pacjenta, ale jak na człowieka, który potrzebuje wsparcia najbliższych.
Jej działania zmieniły praktykę całego systemu, a dziś tysiące rodziców mogą być przy swoich dzieciach w trudnych chwilach hospitalizacji.
Jeśli więc znasz rodzinę, która mogła spędzać noce razem w szpitalu, pomyśl z wdzięcznością, że to prawo zostało wywalczone dzięki determinacji osoby, która zamieniła osobiste doświadczenie w zmianę systemową.
Artykuł jest częścią publikacji „Polska, która działa”, wydanej w 2025 roku z okazji 30-lecia Ashoki w Polsce. Składa się na nią dziesięć historii o Ashoka Fellows, czyli osobach, które dostrzegły problem, zbudowały zespoły i zmieniły rzeczywistość.
Źródła
- Ashoka Polska. Elżbieta Pomaska-Skrzypczak – Ashoka Fellow profile: https://www.ashoka.org/pl-pl/fellow/elzbieta-pomaska-skrzypczak#accordion
- Fundacja Porozumienie Bez Barier. Nekrolog Elżbiety Pomaska-Skrzypczak, 2024: https://fpbb.pl/zegnamy-pania-elzbiete-pomaske/
- Onkonet. Postępy w onkologii. Coraz mniej dzieci i młodzieży umiera z powodu nowotworów, 2024: https://www.onkonet.pl/n_n_nowotwory_u_dzieci_postepy.php
- DKMS Polska. 1 na 600 dzieci zachoruje na nowotwór, 2022: https://www.dkms.pl/biuro–prasowe/1-na-600-dzieci-zachoruje-na-nowotwor
- Sejm RP. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – Dz.U. 2009 nr 52 poz. 417, 2008: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20090520417
- Rzecznik Praw Pacjenta. Od lipca bez opłat za pobyt z dzieckiem w szpitalu, 2019: https://www.gov.pl/web/rpp/od-lipca-bez-oplat-za-pobyt-z-dzieckiem-w-szpitalu
- Mama Prawniczka. Hospitalizacja dziecka i prawo do pobytu rodzica w szpitalu: https://mamaprawniczka.pl/hospitalizacja-dziecka-i-prawo-do-pobytu-rodzica-w-szpitalu/