Nie samym sportem Suchedniów żyje. Historia lokalna [patronat ngo.pl]
Suchedniów to małe, otoczone lasami miasto, które zamiast rynku ma zalew z wyspą w kształcie serca. Niestety lasy, które powinny być jego wizytówką, są zaśmiecone, a chętnie to miejsce odwiedzają turyści. – Wkurzało nas, że ludzie reagują na problemy miasta, ale głównie na Facebooku. Łatwo jest pisać lawinowo negatywne komentarze, ale trudniej samemu wziąć się do roboty – mówi Anna Andrzejewska-Korytowska, prezeska Stowarzyszenia „Znad Kamionki”
Zaczęło się od sprzątania
W wakacje Stowarzyszenie „Znad Kamionki” zorganizowało sprzątanie lasu z mieszkańcami. Wystarczyło rzucić hasło na Facebooku, by na miejscu stawiło się prawie 100 osób gotowych do pracy, wśród nich nawet władze gminy oraz powiatu. Rękawiczki i worki na śmieci dostarczyli członkowie stowarzyszenia, gmina zadeklarowała, że zebrane odpady wywiezie Zakład Gospodarki Komunalnej. W ciągu trzech godzin wolontariusze zebrali 30 worków śmieci. Akcję sprzątania zakończyły ognisko i pływanie po suchedniowskim zalewie.
– Chcieliśmy poprzez sprzątanie pokazać mieszkańcom, że można coś zmienić w naszym mieście. Aktywność na Facebooku to jeszcze nie wszystko. Czasami trzeba wyjść z domu i zrobić coś własnymi rękami – mówi Ewa Sokołowska ze Stowarzyszenia „Znad Kamionki”. Ale to nie koniec przyjemnego z pożytecznym.
Inne potrzeby
Członkowie stowarzyszenia przygotowali też ankietę – za radą koordynatorki akcji Masz Głos, Joanny Ciesielki, wykorzystali to, że jednego dnia w jednym miejscu jest wielu mieszkańców. Chcieli poznać ich potrzeby i opinię o działaniach władz miejskich, bo w gminie dominują inicjatywy sportowe. Mieli zamiar dowiedzieć się, czy wyczerpują one pulę potrzeb.
– Nasze miasteczko jest niewielkie, ma niewielkie dochody, stąd też środki, którymi dysponuje na potrzeby organizacji są bardzo ograniczone, a niemalże wszystkie przeznaczane są na sport, prawie zupełnie zaś pomija się ekologię, czy rekreację i turystykę – zauważa Anna Andrzejewska-Korytowska.
Ankieta zawierała sześć pytań otwartych oraz zamkniętych i można ją było wypełnić także po akcji sprzątania przy recepcji w suchedniowskim Ośrodku Sportu i Rekreacji. Wyniki pokazały, że bolączką mieszkańców jest problem opieki nad dziećmi w czasie wolnym od szkoły (okres świąteczny, ferie, wakacje), kiedy rodzice nie mają urlopów. Członkowie suchedniowskiego stowarzyszenia podzielili się tą wiedzą z lokalnymi władzami.
– Wreszcie ktoś zapytał nas o zdanie – powiedziała uczestniczka akcji sprzątania, która również wypełniła ankietę.
Grubszy problem – opieka nad dziećmi
Na spotkaniu o wynikach ankiety władze reprezentowali: Dariusz Miernik, burmistrz Suchedniowa, Lidia Frątczak, przewodnicząca Rady Miasta i Gminy Suchedniów, Cezary Błach z Zarządu Powiatu oraz radni. Wspólnie z członkami Stowarzyszenia „Znad Kamionki” zastanawiali się, co miasto może zrobić, by rozwiązać problem rodziców dzieci szkolnych.
– Padł pomysł rozszerzenia i wydłużenia działalności świetlic szkolnych, czy dofinansowania miejskiej świetlicy środowiskowej. Lidia Frątczak odniosła się do tego pomysłu ze zrozumieniem i powiedziała, że trwają rozmowy na temat dyżurów w świetlicach, ale to kwestia dłuższego planowania i znalezienia dodatkowych funduszy – mówi Andrzejewska-Korytowska.
Zmiana
Społeczność Suchedniowa zaczęła myśleć i działać razem nie tylko w kontekście inicjatyw sportowych. Wspólne sprzątanie, troska o najbliższą przestrzeń i ankieta otworzyły nowe pola do współdziałania także przed Stowarzyszeniem „Znad Kamionki”.
Jesienią 2024 roku władze powiatu z Cezarym Błachem na czele zaprosiły stowarzyszenie do pracy w powiatowej grupie roboczej, która zajmuje się tworzeniem nowej atrakcji turystycznej Suchedniowa i okolic. Do momentu przyznania nagrody Super Głos odbyły się dwa spotkania już z udziałem członków stowarzyszenia.
– Każda grupa działająca społecznie potrzebuje dostrzeżenia i uznania ze strony władz. To staje się katalizatorem kolejnych sukcesów i inspiracją dla innych do włączania się w lokalne działania
– mówi Joanna Ciesielka, koordynatorka akcji Masz Głos.
Nagroda Super Głos
Stowarzyszenie „Znad Kamionki” jest finalistą nagrody Super Głos przyznawanej w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego. Jury doceniło akcję sprzątania lasu i rozpoznanie potrzeb mieszkańców.
Pytanie do eksperta
Z kim należy się skontaktować, jeśli chce się zorganizować akcję sprzątania przestrzeni publicznej?
Odpowiada Joanna Ciesielka z Fundacji Teatrikon:
Już na początku pomyśl, jak zorganizować taką akcję i z kim. Dobrze dobrani partnerzy to większy zasięg, realne wsparcie i szansa, że jednorazowa akcja przerodzi się w coś więcej.
Po pierwsze – sąsiedzi i mieszkańcy osiedla lub wsi. Zaproś ich za pomocą ogłoszeń w mediach społecznościowych, plakatów na tablicach ogłoszeń, porozmawiaj z ludźmi spotykanymi w sklepie czy na spacerze. Sprawdza się też włączenie do działań okolicznych szkół, przedszkoli lub drużyn młodzieżowych – to nie tylko dodatkowe ręce do pracy, ale też sposób na budowanie postaw obywatelskich już od najmłodszych lat. Takie działania mają walor międzypokoleniowy i wzmacniają wspólnotę.
Po drugie – urząd gminy i jednostki odpowiedzialne za odpady. Skontaktuj się z urzędem gminy lub miasta – najlepiej z wydziałem ochrony środowiska lub gospodarki komunalnej. W wielu gminach to właśnie te jednostki mogą przekazać worki na śmieci, rękawiczki, a co najważniejsze – zorganizować odbiór zebranych odpadów. Często wystarczy jedno pismo lub telefon, by uzyskać konkretne wsparcie. Przy okazji warto zgłosić problem zaśmiecenia danego terenu – być może uda się wspólnie zadbać o jego dalsze utrzymanie.
Po trzecie – lokalni przedsiębiorcy i instytucje. Nie zapomnij o firmach działających w okolicy. Niekoniecznie muszą wesprzeć akcję finansowo – mogą przekazać napoje, ciasto, gadżety czy pomóc w organizacji ogniska na zakończenie. Nawet drobne gesty sprawią, że uczestnicy poczują się docenieni, a akcja zyska bardziej wspólnotowy charakter.
I jeszcze jedno – nie bój się prosić o pomoc! Warto dać ludziom konkretną propozycję udziału: „potrzebujemy pięciu osób do rozwieszenia plakatów”, „kto może zawieźć worki na miejsce zbiórki?”, „szukamy kogoś, kto zrobi zdjęcia z akcji”. Taka otwartość sprzyja budowaniu zespołu i zwiększa szansę, że nie skończy się na jednej inicjatywie.
Najlepsze efekty dają akcje, które łączą porządkowanie przestrzeni z okazją do spotkania i rozmowy o wspólnych potrzebach, o tym, co jeszcze warto poprawić w okolicy. Może to miejsce na ankietę i diagnozę potrzeb (tak jak zrobiło Stowarzyszenie „Znad Kamionki”), a może po nieformalnych rozmowach spiszecie wnioski i pomysły na kolejne działania sąsiedzkie? Sprzątanie będzie wtedy tylko środkiem do celu.
Poznaj historie lokalne
„Atlas dobrych praktyk" to 25 historii działań lokalnych z całej Polski, zrealizowanych w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego w 2024 roku. To swoiste kompendium wiedzy o tym, jak w praktyce działa społeczeństwo obywatelskie w Polsce. Opisane inicjatywy dotyczą m.in. integracji społeczności wiejskich, aktywizacji młodzieży, ochrony środowiska, dostępności przestrzeni publicznej i wsparcia osób potrzebujących. Pod każdą z nich są komentarze ekspertów, materiały dodatkowe, a na końcu indeks rzeczowy. „Atlas” można czytać tematycznie lub geograficznie, odnajdując inicjatywy z własnego regionu. Edycja 2024 to także przegląd laureatów i finalistów nagród Super Samorząd i Super Głos, wyróżniających najbardziej udane przykłady współpracy między w społecznościach lokalnych.
Akcja Masz Głos to prowadzony od 2006 roku ogólnopolski projekt Fundacji im. Stefana Batorego, który ma na celu budowanie dialogu i współpracy pomiędzy społecznościami lokalnymi a władzami samorządowymi. Patroni medialni: ngo.pl, Onet.
Źródło: akcja Masz Głos
Źródło: akcja Masz Głos
