Publicystyka - ngo.pl

Uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów (UEPiK) mogą wybrać małe organizacje. Uproszczoną ewidencję wybieramy lub z niej rezygnujemy w określonych momentach roku.

Uproszczona ewidencja – lub też ewidencja podatkowa – to sposób na uniknięcie części obowiązków, które narzuca ustawa o rachunkowości, a które trudne są do spełnienia w przypadku małych organizacji pozarządowych. Na taką „prostszą” księgowość mogą się zdecydować organizacje pozarządowe, ale nie wszystkie: wskazanie, które organizacje uprawnione są do stosowania UEPIK, znajduje się w ustawie o działalności pożytku.

W styczniu mamy dwa terminy, które ważne są dla organizacji pozarządowych prowadzących lub planujących prowadzić uproszczoną ewidencję. NGO-sy, które taką formę księgowości prowadziły w 2024 roku, a teraz muszą lub chcą z niej zrezygnować, informowały o zakończeniu prowadzenia UEPIK (i przejściu na pełną księgowość) do 14 stycznia (ten termin już minął - przypominaliśmy o nim w artykule: Rezygnacja z UEPIK. Zgłoś do 14 stycznia). 

Organizacje pozarządowe, które chcą prowadzić uproszczoną ewidencję w 2025 roku muszą pamiętać o innym terminie. To termin zgłoszenia wyboru UEPIK. Zgłoszenia dokonujemy do urzędu skarbowego. Musimy zdążyć do 31 stycznia 2025 roku (ten termin dotyczy NGO-sów z rokiem rozliczeniowym, który jest tożsamy z rokiem kalendarzowym - czyli większości organizacji).

Uproszczona ewidencja przychodów i kosztów to wybór. Dla jednych NGO-sów będzie to dogodny sposób zbierania informacji o przepływach finansowych, dla innych kłopotliwy, albo wręcz zabroniony. Co należy wziąć pod uwagę zastanawiając się nad formą prowadzenia księgowości?

Warunki, które musimy spełnić, żeby móc wybrać uproszczoną ewidencję opisuje ustawa o działalności pożytku publicznego. W skrócie UEPIK mogą prowadzić organizacje pozarządowe, które:

• nie mają statusu organizacji pożytku publicznego (OPP)
• nie prowadzą działalności gospodarczej (nie są zarejestrowane w rejestrze przedsiębiorców KRS)
• nie przekraczają limitu rocznych przychodów (limit liczony jest dla roku poprzedniego), który obecnie wynosi milion złotych.

Od 1 stycznia 2025 roku UEPIK mogą wybierać organizacje pozarządowe, których przychody mieszczą się w granicach MILIONA złotych. W takim limicie odnajdzie się znakomita większość organizacji. Czy to oznacza, że uproszczona ewidencja powinna stać się dominującą formą prowadzenia księgowości w III sektorze?

Pomimo znacznego zwiększenia limitu (w roku ubiegłym wynosił on tylko 100 tys. zł) w zasadach prowadzenia UEPIK ((konkretnie w kształcie rozporządzenia, które podpowiada nam jak prowadzić tę formę księgowości) nie nastąpiły inne zmiany. Oznacza to, że ta forma prowadzenia księgowości dostosowana jest do potrzeb podobnej grupy organizacji jak w poprzednim okresie (przed zmianą wielkości limitu). Stosowanie uproszczonej ewidencji jest więc bezpieczne w przypadku organizacji, które:

• mają małe aktywa, niewielkie środki na koncie bankowym, mało środków w kasie, brak lub mało należności dla organizacji, brak lub mało zobowiązań;
• mają mało różnorodne przychody, na przykład tylko składki i pojedyncze darowizny;
• nie zatrudniają pracowników lub wypłacają jedynie pojedyncze wynagrodzenia w ciągu roku;
• nie planują ubiegać się o dotacje (chyba, że są przygotowane na stworzenie odrębnego od UEPIK sposobu księgowania przychodów i kosztów na potrzeby dotacji);
• nie planują w danym roku ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego czy prowadzić działalność gospodarczą (te dwa ostatnie ograniczenia zapisane są wprost w art. 10a ustawy o pożytku).

Decyzja o wyborze lub rezygnacji z uproszczonej ewidencji to decyzja, której konsekwencje będą trwać co najmniej rok. Musimy więc przewidzieć co w tym zbliżającym roku się wydarzy - jakie będzie rozwój naszej organizacji. Ale w pierwszej kolejności sprawdzamy oczywiście stan na dziś. Ustalamy czy spełniamy warunki z ustawy o pożytku: jeśli tak, to możemy wybrać UEPIK. 

Prowadząc UEPIK ograniczamy sobie możliwość niektórych działań w kolejnym okresie - w zbliżającym się roku. 

Rozważmy więc, czy będziemy:

Zastanawiasz się na początku roku, w jakiej formie prowadzić księgowość w Twojej organizacji pozarządowej? Zapraszamy na styczniowy #ngoplLIVE, Już 22 stycznia, o godzinie 15:00. W tajniki uproszczonej ewidencji wprowadzi nas Katarzyna Adamska-Dutkiewicz. Dołącz do wydarzenia na FB >>