Unia Europejska na lubuskiej wsi. Historia lokalna z Letnicy [patronat ngo.pl]
Frekwencja w wyborach samorządowych 2024 roku rozczarowała nie tylko obserwatorów oraz komentatorów życia politycznego, ale też mieszkanki Letnicy, wsi w powiecie zielonogórskim. Do urn poszło tu niewiele ponad 50 procent uprawnionych do głosowania, w Świdnicy ponad 60 procent. Zbliżały się wybory do Parlamentu Europejskiego, które z reguły budzą najmniejsze zainteresowanie Polek i Polaków.
– Unia to nie tylko nowe drogi czy budynki, ale też edukacja, świadomość, doświadczenie, bezpieczeństwo. Te wybory były dla nas ważne – mówi Katarzyna Czetowicz ze stowarzyszenia Aktywne kobiety z Letnicy.
– To miały być trzecie wybory w ciągu niecałego roku. Mieszkańcy czuli już przesyt sprawami politycznymi – dodaje Małgorzata Jagoda ze stowarzyszenia.
Trzeba znać, aby wybrać świadomie
Aby ułatwić mieszkańcom Letnicy świadomy wybór, członkinie stowarzyszenia Aktywne kobiety z Letnicy zorganizowały wydarzenia plenerowe z udziałem kandydujących do Parlamentu Europejskiego. Choć był ciepły maj i okazja do wyjścia z domu, niewielu mieszkańców wzięło w nich udział.
– Ludzie podejrzewali, że robimy komuś kampanię, podczas gdy nie chciałyśmy wpłynąć na wynik wyborów, a na frekwencję. Mylili działania edukacyjne z promocją – mówi Małgorzata Jagoda. Część działań inicjatorki akcji przeniosły do internetu. Na facebookowym fanpage’u stowarzyszenia publikowały filmy edukacyjne pod hasłem „20 dowodów na 20-lecie”. Podkreślały w nich ważkość chwili, ponieważ wybory odbywały się w rocznicowym roku, dwadzieścia lat od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W przeciwieństwie do innych kampanii, które mówiły głównie o korzyściach finansowych płynących z członkostwa w Unii, członkinie stowarzyszenia pokazywały korzyści niematerialne, np. zasady jasnego przedstawiania kosztów i cen, komfortowe warunki podróży.
Dla każdego coś europejskiego
Wielkim wydarzeniem kampanii był Rodzinny Festyn zorganizowany przez stowarzyszenie Aktywne kobiety z Letnicy 1 czerwca. Wydarzenie współfinansowała gmina Świdnica. Na pikniku dzieci i młodzież mogły skorzystać z animacji, gier i zabaw sportowych, a w kąciku europejskim z kolorowanek i materiałów od Komisji Europejskiej. Zaproszenie na festyn przyjęły kandydatki na posłanki Maja Nowak i Anita Kucharska-Dziedzic.
– Czuło się zadowolenie ludzi, że mimo wielu działań przedwyborczych i pewnie zaproszeń na pierwszy czerwcowy weekend kandydatki przyjechały właśnie do nas, na wieś, w której mieszka 650 osób – mówi uczestniczka wydarzenia.
Miesiąc później członkinie stowarzyszenia Aktywne kobiety z Letnicy wzięły udział w Rodzinnym Rajdzie Rowerowym, zorganizowanym przez stowarzyszenie Rowerowa Gmina Świdnica. Na mecie ustawiły stoisko informacyjne z materiałami o Unii, choć od wyborów minął już prawie miesiąc. – Dla nas cały rok był warty świętowania 20. rocznicy wstąpienia do Unii – mówi Katarzyna Czetowicz.
Czym skorupka za młodu nasiąknie
– Aktywne kobiety z Letnicy rozkręciły się europejsko – zauważa Małgorzata Łosiewicz, koordynatorka akcji Masz Głos, która z nimi współpracowała. We wrześniu, gdy dzieci poszły do szkoły i przedszkola, członkinie stowarzyszenia wpadły na pomysł zajęć o tematyce unijnej dla najmłodszych. Katarzyna Czetowicz, z wykształcenia pedagożka, stworzyła autorski scenariusz zajęć, Małgorzata Jagoda poszukała materiałów edukacyjnych. Wystarczyło podzwonić, porozmawiać i przedstawić plan zajęć, aby Europe Direct[1] i Komisja Europejska przesłały rozsypanki obrazkowe, kolorowanki z motywem Unii, wielkie, kolorowe mapy, z których dzieci mogły uczyć się nazw i lokalizacji krajów, a także materiały dla nauczycieli.
– Myślałyśmy, że organizacyjnie będzie ciężko uzyskać zgodę na zorganizowanie zajęć, tymczasem od Dnia Nauczyciela, kiedy zrobiłyśmy pierwsze zajęcia w Miejskim Przedszkolu nr 10 w Zielonej Górze, do końca roku przeprowadziłyśmy takich jeszcze sześć – mówi Katarzyna Czetowicz.
– Panie wspaniale przekazują wiedzę o Unii Europejskiej, dziecko nawet w domu chętnie dzieli się tym, czego nauczyło się na zajęciach – mówi mama jednego z przedszkolaków.
– Zajęcia pani Małgorzaty i pani Katarzyny są dynamiczne, różnorodne, dobrze dopasowane do wieku – opowiada wychowawczyni ze Szkoły Podstawowej nr 22 w Zielonej Górze. Na zakończenie zajęć każde dziecko otrzymało broszurę zaprojektowaną tak, aby angażować i rozwijać nie tylko wiedzę, ale także np. małą motorykę.
O Unii szczebel wyżej
W październiku stowarzyszenie Aktywne kobiety z Letnicy otrzymało zaproszenie do zorganizowania zajęć w Zespole Szkół Ekologicznych im. Unii Europejskiej w Zielonej Górze. Członkinie grupy poczuły satysfakcję i stres. – Szkoła średnia to jednak inny poziom wymagań i oczekiwań niż przedszkole czy szkoła podstawowa – mówi Małgorzata Jagoda. Ich zajęcia zarekomendowała szkole Monika Kujawska-Marszałek, koordynatorka zielonogórskiego punktu Europe Direct, która na co dzień współpracuje ze szkołami.
Członkinie stowarzyszenia zaprosiły na pogadankę z młodzieżą Mariusza Hubskiego, pracownika Dyrekcji Generalnej ds. Handlu Komisji Europejskiej w Brukseli, pochodzącego z Zielonej Góry. Chętnie podjął się wyzwania. Po spotkaniu i prezentacji uczniowie czterech klas sprawdzili swoją wiedzę o Unii w teście. – Wypadł bardzo dobrze. Nazwa szkoły zobowiązuje – mówi z uśmiechem Katarzyna Czetowicz.
Jeszcze tego samego dnia członkinie stowarzyszenia, Mariusz Hubski i Monika Kujawska-Marszałek spotkali się z wojewodą lubuskim Markiem Cebulą, aby porozmawiać o potrzebie edukacji europejskiej i obywatelskiej młodzieży.
Zmiana
Letnica udowadnia, że europejskość to nie tylko współrzędne geograficzne, lecz także stan ducha, niezależny od wieku. Stowarzyszenie Aktywne kobiety z Letnicy, które obok dotychczasowych działań typu warsztaty rękodzieła zaczęło prowadzić zajęcia edukacyjne o Unii Europejskiej i współpracować z punktem informacyjnym Europe Direct w Zielonej Górze oraz Komisją Europejską, wyspecjalizowało się w temacie Unii.
– Wspólnie staramy się wypracować takie działania, które będą angażowały młodych lubuszan do działania i pokazywały, że ich sprawy są ważne dla Europy, a ich głos ma znaczenie – mówi Monika Kujawska-Marszałek o współpracy z mieszkankami Letnicy.
Nagroda Super Głos
Stowarzyszenie Aktywne Kobiety z Letnicy zostało laureatem nagrody Super Głos, przyznawanej w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego. Jurorzy docenili pomysł na edukowanie mieszkańców w różnym wieku o zagadnieniach dotyczących Unii Europejskiej.
Pytanie do eksperta
Czy organizacja społeczna może prowadzić w szkole zajęcia dodatkowe? Na jakich zasadach?
Odpowiada Katarzyna Gajda ze Stowarzyszenia Rozwoju Inspiracje:
Zajęcia dodatkowe mogą się odbywać na zaproszenie dyrekcji placówki lub organu prowadzącego albo z inicjatywy organizacji społecznej. Zwróćcie się do dyrekcji z wnioskiem, który prawdopodobnie będzie opiniowany również przez radę szkoły i radę rodziców (jeśli takie organy funkcjonują w danej placówce). Do wniosku dołączcie dokładny plan zajęć i tematykę.
Jeśli dyrekcja da Wam zielone światło na zorganizowanie zajęć, zapoznajcie się ze standardami ochrony małoletnich obowiązującymi w placówce i zwróćcie się do Krajowego Rejestru Karnego o zaświadczenie o niekaralności w zakresie przestępstw wobec nieletnich. Bez tego zaświadczenia nie możecie być dopuszczeni do pracy z dziećmi. Inne dokumenty to już kwestia indywidualnych ustaleń z dyrekcją.
Pierwszy ważny szczegół: zajęcia może przeprowadzić tylko ta organizacja, która w swoim statucie ma zapis dotyczący prowadzenia działalności edukacyjnej. Zupełnie odpadają tutaj organizacje polityczne.
Drugi ważny szczegół: podczas zajęć nie wolno robić zdjęć, chyba że dostaliście na to zgodę – najlepiej pisemne oświadczenie rodzica o zgodzie na utrwalanie, przechowywanie i wykorzystywanie wizerunku.
Materiał dodatkowy na stronie maszglos.pl
Webinarium Jak wdrożyć Standardy Ochrony Dzieci w organizacji społecznej?
Poznaj historie lokalne
„Atlas dobrych praktyk" to 25 historii działań lokalnych z całej Polski, zrealizowanych w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego w 2024 roku. To swoiste kompendium wiedzy o tym, jak w praktyce działa społeczeństwo obywatelskie w Polsce. Opisane inicjatywy dotyczą m.in. integracji społeczności wiejskich, aktywizacji młodzieży, ochrony środowiska, dostępności przestrzeni publicznej i wsparcia osób potrzebujących. Pod każdą z nich są komentarze ekspertów, materiały dodatkowe, a na końcu indeks rzeczowy. „Atlas” można czytać tematycznie lub geograficznie, odnajdując inicjatywy z własnego regionu. Edycja 2024 to także przegląd laureatów i finalistów nagród Super Samorząd i Super Głos, wyróżniających najbardziej udane przykłady współpracy między w społecznościach lokalnych.
Akcja Masz Głos to prowadzony od 2006 roku ogólnopolski projekt Fundacji im. Stefana Batorego, który ma na celu budowanie dialogu i współpracy pomiędzy społecznościami lokalnymi a władzami samorządowymi. Patroni medialni: Ngo.pl, Onet.
[1] Europe Direct to sieć punktów informacyjnych upowszechniających wiedzę na temat Unii Europejskiej rowadzonych przez Komisję Europejską. Pomagają one w znalezieniu aktualnych i prawidłowych informacji na temat Unii, danych kontaktowych, udzielają też odpowiedzi na pytania lub przekazują je do Komisji Europejskiej.
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
●Beata Kubiszyn-Puka
-
●Katarzyna Garbowska
-
●Aneta Maria Pawelczyk-Piłat dla ngo.pl