Publicystyka - ngo.pl

W Warszawie działa 30 Branżowych Komisji Dialogu Społecznego (BKDS) i 18 Dzielnicowych Komisji Dialogu Społecznego (DKDS). W każdej z tych komisji jest po kilku przedstawicieli organizacji pozarządowych, którzy mogą realnie wpływać na treść ogłoszeń o konkursach na realizację zadań publicznych w Warszawie.

Branżowe Komisje Dialogu Społecznego pracują przy biurach Urzędu m.st Warszawy. W skład BKDS wchodzą przedstawiciele NGO oraz przynajmniej jeden urzędnik biura, przy którym działa komisja. BKDS zajmuje się współtworzeniem i konsultowaniem polityki Miasta w dziedzinie, w której działa, np. w dziedzinie kultury. Głównie jest to praca nad dokumentami i aktami prawnymi Urzędu.

Na bardziej lokalnym poziomie, w dzielnicach Warszawy, działają Dzielnicowe Komisje Dialogu Społecznego (DKDS). DKDS-y składają się z przedstawicieli NGO oraz z przynajmniej jednego przedstawiciela Miasta, delegowanego przez urząd danej Dzielnicy. Głównym zadaniem komisji dzielnicowych jest współtworzenie i konsultowanie polityki Dzielnicy w dziedzinach związanych z działalnością organizacji pozarządowych.

CZYTAJ TAKŻE: Ciała Dialogu Społecznego

Komisje dialogu społecznego mają charakter opiniodawczy, inicjatywny i doradczy. 

Do ich zadań szczególnie należy m.in.: 

• opiniowanie projektów aktów prawnych związanych z zadaniami publicznymi określonymi w § 5 ust. 1 (Programu Współpracy) oraz opiniowanie projektów ogłoszeń konkursowych; 
• delegowanie przedstawicieli organizacji pozarządowych do udziału w komisjach konkursowych rozpatrujących oferty o przyznanie dotacji oraz do zespołów opiniujących oferty składane w ramach procedury małograntowej. 

Te zadania i rola stają się obecnie wyjątkowo istotne ze względu na wprowadzenie nowych zasad przeprowadzania konkursów na realizację zadań publicznych. Dotyczy to szczególnie udziału przedstawicieli w opiniowaniu ogłoszeń konkursowych, a także – później – udziału w pracach komisji oceniających oferty na realizacje zadań publicznych.

Jedną z istotnych zmian wprowadzonych przez rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego (ogłoszone 26 i 29 października 2018 r.) jest rozliczanie za rezultaty.

CZYTAJ TAKŻE: Zlecanie zadań publicznych. Nowe wzory i rozliczanie za rezultaty

Teraz organizacje pozarządowe będą rozliczane z rezultatów swoich działań projektowych. Dokumentacja finansowa – chociaż nadal ważna – nie będzie już jedynym wyznacznikiem przeprowadzonych działań. Aby jednak dobrze się rozliczyć z rezultatów zadań, najpierw trzeba poznać, jakie są oczekiwania samorządu. 

Samorząd – jeśli będzie to możliwe – określi w ogłoszeniu konkursowym rezultaty, których oczekuje w wyniku realizacji zadania przez organizację, ale może także tych rezultatów nie określić. I tutaj pojawiają się zadania dla organizacji skupionych w KDS-ach.

CZYTAJ TAKŻE: Jak czytać i konsultować nowe ogłoszenie konkursowe?

Dobre wyznaczenie i opisanie rezultatów działań nie jest może wiedzą tajemną, ale nie jest także sprawą prostą. Pamiętajmy, że z rezultatów tych (zapisanych w ofercie, która jest elementem umowy na realizację zadania) organizacje będą musiały się rozliczyć. Jeśli wpiszą w ofercie trudne do zmierzenia osiągnięcia (np. podniesie satysfakcji z życia), to muszą także przewidzieć narzędzia za pomocą których je zmierzą, aby wykazać ją w sprawozdaniu.

Wbrew pozorom nie jest to tylko problem organizacji. Urzędnikom również powinno zależeć na poprawnie i mądrze opisanych rezultatach, ponieważ także w ich interesie jest sprawne i w miarę bezproblemowe rozliczenie NGO z realizacji zadań publicznych.

Organizacje, pracujące w komisjach dialogu społecznego powinny po pierwsze, przekonać urzędników, że wpisanie rezultatów do ogłoszenia konkursowego leży w interesie obu stron, a po drugie, pomóc w sformułowaniu tych rezultatów i ich wskaźników.

Praca nad wyznaczeniem rezultatów niestety nie jest kwestią jednej czy dwóch rozmów. Jednak teraz właśnie jest czas, aby organizacje wspólnie z urzędnikami – zanim zacznie się konsultowanie ogłoszeń konkursowych – wypracowały w każdej z komisji (branżowej czy dzielnicowej) wskazówki, jak o tych rezultatach myśleć, zastanowiły się jakich rezultatów można oczekiwać w danej dziedzinie (konkursie).

– Potrzeba więcej wiedzy na temat samej metodologi związanej z rezultatami: jak się dzielą, jak się je tworzy, jak się je bada, kwestia wskaźników – podpowiada Zbigniew Wejcman ze Stowarzyszenia BORIS, ekspert SCWO.

Pomocne przy pracy nad rezultatami może być przejrzenie złożonych ofert z ostatnich kilku lat i zebranie wiedzy o możliwych wskaźnikach. Wskazówek można szukać także w dokumentach strategicznych Miasta.

Przystępując do –prac nad rezultatami, warto skorzystać z doświadczeń innych komisji dialogu społecznego, które jeszcze przez zmianami w procedurach konkursowych podjęły namysł nad procesem ogłaszania konkursów w swoich dziedzinach.

Na przykład Branżowa Komisja Dialogu Społecznego działająca przy Biurze Edukacji już od dwóch lat pracuje nad wypracowanie standardowych wskaźników rezultatów.

– Po tym czasie zgodni jesteśmy co do jednego: najpewniejsze są rezultaty twarde. A co z projektami, które mają bardziej miękki charakter, są eksperymentalne? Tutaj widzę pewne zagrożenia – opowiadał Bartłomiej Włodkowski, przewodniczący tej komisji podczas Forum Komisji Dialogu Społecznego, które odbyło się w marcu.

W Branżowej Komisji Dialogu Społecznego ds. Kultury organizacje, wspólnie z urzędnikami wypracowały 3-letni plan zadań konkursowych. Stalo się to możliwe dzięki otwartej postawie naczelniczki, która w Biurze Kultury odpowiada za współpracę z organizacjami.

– Do takiej postawy dochodziliśmy latami. Udało nam się ją namówić, aby powołała komisję, która opracuje plan konkursów na trzy lata. Wpisało się to akurat w miejskie plany strategiczne. Był aż nadto chętnych do pracy w tej komisji, ponieważ większość organizacji miała świadomość, że dzięki temu zyskają wiedzę, jak będą wyglądały zadania konkursowe na wiele lat – opowiadała podczas tego samego Forum Alina Gałązka, przewodnicząca BKDS ds. Kultury.

CZYTAJ TAKŻE: Im nas więcej, tym łatwiej o zmiany

– Praca nad kilkuletnimi planami konkursowymi pozwala wyznaczyć kierunki zadań, stawia pewne kamienie milowe do osiągnięcia, pokazuje możliwości i zasoby do ich realizacji – podkreśla Zbigniew Wejcman ze Stowarzyszenia BORIS, ekspert SCWO. Jego zdaniem tworzy się także przestrzeń dla prac mniejszych zespołów tematycznych przy KDS-ach, które mogą bardziej intensywnie zająć się np. tematyką ogłoszeń, czy metodologią rezultatów.

Istotne jest także, aby w prace nad rezultatami włączały się także osoby biorące udział w pracach komisji oceniających oferty – aby lepiej rozumiały myślenie, którym kierowali się urzędnicy w ten czy w inny sposób formułując rezultaty w ogłoszeniu konkursowym.

Eksperci zgodnie zwracają uwagę, że przy formułowaniu rezultatów trzeba szczególnie poszukiwać równowagi między rezultatami twardymi i miękkimi. Nie wszystkie działania organizacji da się wyznaczyć liczbą uczestników szkolenia, czy liczbą rozesłanych publikacji. Dotyczy to np. projektów kulturalnych.

– Istotna jest dbałość o to, aby zbyt liczne lub przeszacowane rezultaty nie zabiły innowacyjności, czy elastyczności oferty – zauważa Zbigniew Wejcman.

Jego zdaniem równie istotne co poprawne sformułowanie rezultatów dla późniejszej realizacji i rozliczalności zadania publicznego jest wpisanie do ogłoszenia (oraz oferty i umowy) ryzyk związanych z niewykonaniem zadania publicznego.

– Na to organizacje także powinny zwrócić uwagę i zabiegać o uwzględnienie w dokumentach konkursowych różnych okoliczności zewnętrznych, które mogą zakłócić lub nawet uniemożliwić wykonanie zadania publicznego – mówi Zbigniew Wejcman. – Wpisywanie ryzyk do oferty ułatwia jej ewentualną późniejszą zmianę.

Organizacje społeczne, urzędnicy i komisje dialogu społecznego, zainteresowane podjęciem prac nad formułowaniem rezultatów w zadaniach publicznych, mogą skorzystać z pomocy, jaką oferuje Stołeczne Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych (SCWO).

– Nasi eksperci są gotowi się spotkać i podpowiedzieć, jak pracować, gdzie szukać informacji i inspiracji, na co zwracać uwagę – zachęca Joanna Krasnodębska ze Stowarzyszenia BORIS, doradczyni SCWO.