Publicystyka - ngo.pl

Dorota Surma: – Dlaczego powiedziałaś kiedyś, że nie wystarczy, że organizacje pozarządowe realizują usługi społeczne, wspierają osoby w trudniejszej sytuacji, edukują dzieci czy seniorów, uświadamiają konieczne zmiany, np. klimatyczne, inicjują sprzątanie lasu czy też brzegów rzeki?

Ewa Galka: – Rzeczywiście organizacje pozarządowe realizują mnóstwo działań z różnych obszarów, które wymieniłaś i nie tylko. Aby te działania mogły być skuteczne, muszą wpisywać się w aktualne przepisy prawne i strategie. Ponadto, choć wiele robią wolontariusze, konieczne jest zapewnienie zasobów, jak na przykład sprzęt i wyposażenie czy transport, zatrudnienie specjalistów. I tu zmierzam do celu.

Czym zatem twoim zdaniem jest rzecznictwo?

– W skrócie można powiedzieć, ze rzecznictwo jest dialogiem z instytucjami. Jego efektem jest np. zmiana regulacji utrudniających życie osobom zaangażowanym społecznie, bądź zapewnienie dodatkowego finansowania na ważne działania lokalne.

Działań rzeczniczych prowadzonych przez liderki i liderów społecznych w Polsce jest stosunkowo niewiele. Dlaczego występuje tak małe zaangażowanie sektora, skoro to ważne?

– Odpowiedź jest prozaiczna. W Polsce ciągle przede wszystkim powołujemy stowarzyszenia, fundacje lub inne organizacje społeczne, by oferować konkretne wsparcie. Jako kraj rozwijający się skupiamy się właśnie na tych oddolnych potrzebach, od których zaczęłyśmy rozmowę. Na szczęście coraz częściej pojawiają się osoby i organizacje wkraczające w sferę rzeczniczą.

Jak to się stało, że ty działasz rzeczniczo? Jakie są twoje sukcesy w tej dziedzinie?

– Od ćwierć wieku jestem działaczką społeczną. A ponieważ mam niepokorną duszę i lubię zmiany, to co rusz napotykam na przeciwności. Na przykład w strategii jednostki samorządowej nie ma zapisu o tym, że organizacje pozarządowe mogą być usługodawcą, albo w ustawie brakuje regulacji dotyczących finansowania określonych działań oddolnych, a to corocznie dany urząd przyjmuje program współpracy z organizacjami pozarządowymi od ośmiu lat taki sam… Takich sytuacji jest wiele, a ja nie mogę przejść obok nich obojętnie.

Zaczęłam więc w trybie konsultacji, spotkań rozmawiać o koniecznych zmianach, wskazywać argumenty, dlaczego coś powinno być zmienione, jaką korzyść odniosą wszystkie strony z tego, że ustawa czy strategia uwzględnią punkt widzenia NGO, a program współpracy będzie nadążał za zmianami potrzeb.

Przykłady? Bardzo proszę: właśnie się dowiedziałam, że w Poznaniu powstanie od przyszłego roku fundusz wkładów własnych dla NGO. Pozwoli on na aplikowanie o fundusze np. unijne, do których wkład własny jest wymagany, a organizacje najczęściej go nie mają. Zaproponowałam tę zmianę do Programu Współpracy Miasta Poznania z Organizacjami Pozarządowymi, przedstawiłam argumenty podczas posiedzenia Poznańskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego, wyliczyłam na podstawie doświadczeń np. Katowic, że taki fundusz pozwoli na przyciągnięcie dodatkowych ok. 70% środków do miasta.

Z innych przykładów mogę wymienić wpisywanie w kryteriach konkursów planowanych do dofinansowania z Europejskiego Funduszu Społecznego wymogu współpracy w projektach społecznych z organizacjami pozarządowymi jako partnerami albo dodatkowe punkty w konkursie za takie partnerstwo realizatorów projektów. To rozwiązanie jest wynikiem pracy mojej i Iwony Janickiej w Komitecie Monitorującym fundusze unijne w Wielkopolsce. Często bowiem w rzecznictwie sprawdza się praca w zespole, a nie tylko w pojedynkę.

Zespołowo pracowaliśmy także nad polityką lokalową, której wdrożenie pozwoliło zapewnić bezczynszowe lokale dla kilkudziesięciu organizacji w Poznaniu. Przykładów jest więcej, a i potrzebnych zmian jeszcze wiele…

Rzeczywiście, koniecznych zmian, by NGO-som żyło się lepiej jest wiele, a osób zaangażowanych w rzecznictwo zbyt mało. Sieć SPLOT organizuje I edycję Szkoły Rzecznictwa Organizacji Pozarządowych. Kto może do niej się zapisać i co zyska, biorąc udział?

– Miałam przyjemność przygotować koncepcję Szkoły Rzecznictwa Organizacji Pozarządowych. Robiłam to z nadzieją na wsparcie liderek i liderów NGO, by były odważniejsze w prezentowaniu swojego zdania różnym instytucjom publicznym, by potrafiły to zdanie odpowiednio uargumentować, by ten proces nie był dla nich nadto stresujący.

Podczas Szkoły będziemy dyskutować o tym, jak mówić o koniecznych dodatkowych pieniądzach na usługi świadczone przez stowarzyszenia i fundacje, o zmianach zapisów dokumentów strategicznych i regulacji prawnych, które utrudniają prowadzenie działań społecznych. Potencjalnie więc skorzystać na udziale może każda organizacja, mała lub duża, z długim stażem i świeżo założona.

Szczególnie do udziału zapraszam osoby, które zauważają zbyt wiele problemów w działalności wynikających z ograniczeń prawnych i finansowych.

Dołączam się do zaproszenia. Osoby zainteresowane mogą zarejestrować się za pośrednictwem formularza na siecsplot.pl/rejestracja-lubuskie-wielkopolskie. Pierwsza edycja dedykowana jest działaczom i działaczkom z województw wielkopolskiego i lubuskiego, jednak jeżeli ktoś z innej części Polski chciałby uczestniczyć w szkoleniach w Poznaniu, jest taka możliwość. Niebawem jednak ruszą kolejne edycje w pozostałych województwach w kraju.

Ewa Gałka – doktorka nauk o zarządzaniu, prezeska zarządu stowarzyszenia Centrum PISOP, członkini zarządu Sieci SPLOT, wieloletnia przewodnicząca Poznańskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego, członkini Komitetów Monitorujących fundusze unijne (FEW, POPT, WRPO), członkini Rady Doradczej przy ZIT Metropolii Poznań. Zaangażowana w tworzenie i zmiany m.in. ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawy o ekonomii społecznej, programów rozwoju ekonomii społecznej, licznych strategii i programów.