Publicystyka - ngo.pl

Pułapka rentowa to mechanizm, w którym osoby pobierające rentę z tytułu niepełnosprawności ryzykują jej częściową lub całkowitą utratę po przekroczeniu określonego limitu zarobków.

W praktyce 1,5 mln rencistów – w tym nauczycieli, sprzedawców, pracowników fabryk, rolników czy byłych funkcjonariuszy służb mundurowych – musi mierzyć się z tym dylematem. W 2024 r. ZUS co miesiąc zawieszał wypłatę ok. 6,6 tys. rent i zmniejszał kolejne 3,5 tys.

Osoby z niepełnosprawnością żyją w stanie silnych obaw związanych z podjęciem pracy. Aż 40% z nich rezygnuje z pracy lub rozwoju kariery z obawy przed utratą świadczenia.

Jeszcze wyraźniej problem pułapki rentowej obrazują dane, pozyskane z ZUS w trybie informacji publicznej, dotyczące najwyższych kwot zwrotu, jakich zażądał ZUS od rencistów za przekroczenie limitu przychodów w 2024 roku (stan na 16.02.2026):

Od osoby pobierającej rentę socjalną ZUS zażądał zwrotu 24 548,40 zł. 

Ponad dwa razy więcej bo 54 350,64 zł ZUS zażądał od osoby z niepełnosprawnością otrzymującej rentę z tytułu niezdolności do pracy. 

Jednak rekordowa kwota żądania zwrotu wystąpiła w przypadku renty rodzinnej. Tutaj świadczeniobiorca został wezwany do zwrotu 64 249,14 zł.

W grudniu 2024 r., zawiązała się społeczna Inicjatywa na rzecz likwidacji pułapki rentowej, w skład której wchodzi kilkanaście organizacji pozarządowych, niezależni aktywiści i aktywistki oraz organizacje pracodawców.

Inicjatywa występuje z postulatem zniesienia limitów przychodu dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami. Aktywnie działa i prowadzi dialog z politykami oraz urzędnikami, apelując o realizację tej od dawna oczekiwanej zmiany.

W ramach dotychczasowych działań koalicja:

• działa aktywnie w mediach społecznościowych, publikując na profilach poszczególnych organizacji cykle postów na temat pułapki rentowej, 
• publikuje artykuły na temat pułapki rentowej (m.in. https://aktywizacja.org.pl/aktualnosci/pulapka-rentowa-system-ktory-boi-sie-ludzkiej-ambicji/, https://www.zdrowiego.pl/prawo/10643157,pulapka-rentowa-dot-40-osob-z-niepelnosprawnosciami-trzeba-ja-zlikwidowac.html, https://firr.org.pl/pulapce-rentowej-mowimy-stop-artykul/), a także transmituje tematyczne wydarzenia na żywo (z możliwością późniejszego odtworzenia) oraz publikuje inne materiały informacyjno-promocyjne,
• zbiera osobiste doświadczenia osób, dotkniętych mechanizmem pułapki rentowej, które następnie służą do opracowywania materiałów edukacyjnych, udostępnianych w mediach poszczególnych organizacji,
• zorganizowała konferencję prasową „Wspólnie na rzecz zniesienia pułapki rentowej” (https://www.youtube.com/watch?v=jKd9EpZv0pI),
• wystosowała pisma do Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
• odbyła spotkania z Panią Minister Katarzyną Nowakowską oraz z Panem Ministrem Sebastianem Gajewskim w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Członkowie społecznej Inicjatywy na rzecz likwidacji pułapki rentowej dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami:

●       Centrum Wsparcia Sp. z o.o.,

●       Dolnośląskie Stowarzyszenie Aktywizacji Niepełnosprawnych,

●       Dział ds. Absolwentów Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie,

●       Fundacja Aktywizacja,

●       Fundacja Avalon

●       Fundacja Blind&Proud,

●       Fundacja Centrum Edukacji Niewidzialna,

●       Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego,

●       Fundacja Integralia,

●       Fundacja Masz Wielką Wartość,

●       Fundacja Motywacji i Rozwoju Głuchych,

●       Fundacja Otwartych Możliwości,

●       Fundacja Strefa Innowacji,

●       Fundacja Szansa – Jesteśmy Razem,

●       Fundacja Vis Maior Pies Przewodnik,

●       profil internetowy Mikołów Bez Barier,

●       Małgorzata Szumowska - Niewidzialna Wystawa,

●       Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych,

●       Konfederacja Lewiatan,

●       Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami,

●       Polska Fundacja Osób Słabosłyszących,

●       Polski Związek Głuchych,

●       Polski Związek Niewidomych,

●       Fundacja Wózkowicze,

●       Pracodawcy RP

oraz niezależni aktywiści i aktywistki.