Publicystyka - ngo.pl

Ponad 1,5 mln osób z niepełnosprawnościami w Polsce stoi dziś przed trudnym wyborem: renta albo rozwój zawodowy.

Podczas konferencji prasowej „Wspólnie na rzecz likwidacji pułapki rentowej”, która odbyła się 21 stycznia 2026r. w siedzibie Polskiego Związku Niewidomych w Warszawie, koalicja ponad 20 organizacji społecznych, aktywistów i pracodawców wezwała do natychmiastowego zniesienia limitów zarobków dla rencistów.

Uczestnicy podkreślali, że obecny system blokuje potencjał setek tysięcy osób, a jego zmiana przyniesie korzyści ludziom, rynkowi pracy i finansom publicznym.

To był jasny komunikat: pułapka rentowa się nie opłaca nikomu. Podczas konferencji 21 stycznia zaapelowano o pilne wdrożenie rozwiązań zawartych w Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami, których termin realizacji minął z końcem 2025 r. Uczestnicy pokazali twarde dane: jeden pracujący rencista to plus 25,3 tys. zł rocznie dla państwa, 10 tys. osób to plus 253 mln zł, a koszt likwidacji pułapki to tylko 173 mln zł rocznie.

„Liczby mówią same za siebie: 80 mln zł rocznie do zyskania, a przy tym koniec z blokowaniem aktywności zawodowej. Pułapka rentowa to przykład systemu, który krzywdzi ludzi i przy okazji wytraca pieniądze. Zamiast karać osoby z niepełnosprawnościami za ambicję i pracę, państwo powinno wspierać ich niezależność” – komentuje Anna Wróblewska, Prezes Zarządu Fundacji Blind&Proud.

Pułapka rentowa to mechanizm, w którym osoby pobierające rentę z tytułu niepełnosprawności ryzykują jej częściową lub całkowitą utratę po przekroczeniu określonego limitu zarobków. W praktyce 1,5 mln rencistów – w tym nauczycieli, sprzedawców, pracowników fabryk, rolników czy byłych funkcjonariuszy służb mundurowych – musi mierzyć się z tym dylematem. W 2024 r. ZUS co miesiąc zawieszał wypłatę ok. 6,6 tys. rent i zmniejszał kolejne 3,5 tys.

„Jako osoba niewidoma i pracodawca zatrudniający osoby z niepełnosprawnościami zauważam na co dzień, jak ograniczenia w prawach do renty zniechęcają do pracy i rozwoju. Zniesienie limitów zarobków pozwoliłoby ludziom godnie pracować, a nam pracodawcom korzystać z potencjału osób, które obecnie nie są aktywne zawodowo” – mówi Marek Kalbarczyk, Prezes Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem i członek inicjatywy na rzecz zniesienia pułapki rentowej.

Osoby z niepełnosprawnością żyją w stanie silnych obaw związanych z podjęciem pracy. Aż 40% z nich rezygnuje z pracy lub rozwoju kariery z obawy przed utratą świadczenia.

„Pułapka rentowa to nie tylko ryzyko utraty świadczenia na bieżąco – problem jest głębszy. Musimy mierzyć się z całym łańcuchem konsekwencji: wiele osób obawia się, czy w razie pogorszenia stanu zdrowia system „odda” to, co wcześniej zabrał. Można pracować, ale nie można zarobić “za dużo”. Przy czym renta jest pewna, a praca nie. Dlatego wiele osób, które tak jak ja posiadają prawo do renty, rezygnuje z rozwoju zawodowego” – dodaje Marta Lorczyk, samorzeczniczka i rencistka aktywna zawodowo.

W grudniu 2024 r., zawiązała się społeczna Inicjatywa na rzecz likwidacji pułapki rentowej, w skład której wchodzi kilkanaście organizacji pozarządowych, niezależni aktywiści i aktywistki oraz organizacje pracodawców.

Inicjatywa występuje z postulatem zniesienia limitów przychodu dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami. Aktywnie działa i prowadzi dialog z politykami oraz urzędnikami, apelując o realizację tej od dawna oczekiwanej zmiany.

Zorganizowana 21 stycznia 2026 roku konferencja prasowa była kolejnym etapem działań inicjatywy, mającym na celu nagłośnienie problemu i wywarcie presji na decydentów.

Członkowie społecznej Inicjatywy na rzecz likwidacji pułapki rentowej dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami:

• Centrum Wsparcia Sp. z o.o.
• Dolnośląskie Stowarzyszenie Aktywizacji Niepełnosprawnych,
• Dział ds. Absolwentów Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie,
• Fundacja Aktywizacja,
• Fundacja Avalon
• Fundacja Blind&Proud,
• Fundacja Centrum Edukacji Niewidzialna,
• Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego,
• Fundacja Motywacji i Rozwoju Głuchych,
• Fundacja Otwartych Możliwości,
• Fundacja Strefa Innowacji,
• Fundacja Szansa – Jesteśmy Razem,
• Fundacja Vis Maior Pies Przewodnik,
• profil internetowy Mikołów Bez Barier,
• Małgorzata Szumowska – Niewidzialna Wystawa,
• Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych,
• Konfederacja Lewiatan
• Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami,
• Polska Fundacja Osób Słabosłyszących
• Polski Związek Głuchych,
• Polski Związek Niewidomych
• Pracodawcy RP

oraz niezależni aktywiści i aktywistki.

Kontakt:

Anna Wróblewska Prezes Zarządu Fundacji Blind&Proud

Mail: [email protected]

Tel.: 791 441 691