Publicystyka - ngo.pl

Język nie tylko służy opisywaniu świata, ale także pokazuje kontekst wydarzeń. Może budzić emocje, łączyć lub dzielić. Nieprawidłowo użyty może być narzędziem manipulacji, a nawet dyskryminacji na którą szczególnie narażone są grupy mniejszościowe – w tym uchodźcy.

W związku z wydarzeniami ostatnich dni – kryzysem na granicy polsko-białoruskiej i przebywającymi tam migrantami – debata publiczna powinna być uwrażliwiona na poprawność w pisaniu i mówieniu o uchodźcach. Przed takim wyzwaniem stanęły również media, które – jak wskazujemy w poradniku – początkowo popełniały błędy, często występujące z niewiedzy. Relacjonowanie tematu migracji może być wyzwaniem, na które polskie kodeksy etyczne mediów nie mają gotowe odpowiedzi. Dlatego Instytut Zamenhofa przygotował poradnik, który pomoże dziennikarkom i dziennikarzom w relacjonowaniu tematyki migracji. W poradniku są zawarte kluczowe wnioski oraz rekomendacje, opis najczęściej pojawiających się błędów i propozycje ich poprawy, a także zarys kodeksów i regulacji na przykładzie zagranicznych mediów.

– Przekaz medialny odgrywa istotną rolę w kształtowaniu rzeczywistości. Używanie języka wykluczającego, dyskryminującego, czy dehumanizującego niesie ze sobą konsekwencje w postaci zmniejszenia społecznej wrażliwości, wzmocnienia uprzedzeń i szkodliwych stereotypów, a nawet – kształtowania wrogich postaw. Na skutki takich działań narażone są przede wszystkim grupy mniejszościowe, które nierzadko stawia się w roli „innego” i „obcego”. Dlatego pisząc o uchodźcach i uchodźczyniach, należy wykazać się dużą wrażliwością na słowo. Mamy nadzieję, że niniejszy poradnik okaże się w tym pomocny – komentuje Mateusz Adamczyk, doktorant na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu, członek Zespołu Retoryki i Komunikacji Publicznej Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN; współautor raportu.

– Sytuacja w której znajdujemy się w mediach jest nie tylko trudna pod kątem kolejnego wyzwania związanego ze specjalistyczny dziennikarstwem, ale także wymagająca warsztatowo. Poradnik Instytutu Zmanhofa jest tylko tak naprawdę propozycją dla kolegów i koleżanek dziennikarzy i dziennikarek. Warto by polskie redakcje zaczęły wypracowywać własne „style booki” poprawnego i rzetelnego komunikowania o skomplikowanych tematach. A tych mamy przecież coraz więcej–  mówi  Sylwia Czubkowska, szefowa rady Instytut Zamenhofa, redaktorka prowadząca Spider'sWeb+.

Kilka rekomendacji, jakie Instytut Zamenhofa wskazał w raporcie to: „Zadbaj o właściwe słownictwo”, „Chroń wizerunek”, „Zapanuj nad swoimi emocjami”, „Obserwuj innych. Korzystaj z cudzych doświadczeń”, „Starannie weryfikuj źródła”, „Zadbaj o standardy w swojej redakcji”. Wierzymy, że pozwolą one w sposób rzetelny i etyczny opisywać zagadnienie migracji w polskich mediach. Zachęcamy, aby ten zbiór wskazówek wydrukować i powiesić w redakcji/biurze/domu, co pozwoli na szybkie przyswojenie zasad i rzetelną debatę.