Publicystyka - ngo.pl

Ze względu na ograniczanie w źródłach finansowania działań rzeczniczych, działania te są „zaszywane” w różnego rodzaju projektach, również tych finansowanych ze środków publicznych, na co zwróciły autorki raportu. Stąd logiczna i opisana w raporcie „autocenzura” i właśnie tytułowy efekt mrożący, który nie pozwala niektórym organizacjom zająć jednoznacznie krytycznego wobec władzy stanowiska. Publicznie i oficjalnie, bo prywatnie lub nieoficjalnie wsparcie merytoryczne, logistyczne czy psychologiczne nadal przepływa pomiędzy aktywistami, działaczami, mniejszymi i większymi organizacjami i grupami nieformalnymi.

Ciekawym, chociaż marginalnym zjawiskiem, które można zaobserwować w większych czy też „starych” organizacjach, jest specyficzny podział ról pomiędzy jej przedstawicielami. Jedna osoba z organizacji prowadzi projekty, współpracuje z administracją rządową/ samorządową, inna realizuje działania rzecznicze, skupiając na sobie niechęć władzy.

Właściwie jednomyślność środowisko podmiotów prowadzących działania rzecznicze na rzecz osób z niepełnosprawnościami pokazało tylko przy okazji planowanych zmian ograniczających przekazywanie części podatku na rzecz organizacji (w praktyce głównie na leczenie/ terapię/ rehabilitację konkretnych osób).

Chciałam napisać, że środowisko połączyły również postulaty możliwości łączenia pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z pracą zarobkową, ale to nieprawda. Tu też pojawiły się głosy: tak, ale… oraz zabrakło jednoznacznego i większego poparcia.

Działania rzecznicze przeniosły się do mediów społecznościowych. To tutaj organizacje, grupy nieformalne i samorzecznicy poszukują poparcia dla swoich postulatów oraz za ich pomocą próbują wpływać na zmianę polityk publicznych. W tych wirtualnych działaniach na pierwszy rzut oka od starych organizacji lepiej radzą sobie grupy nieformalne czy organizacje działające od niedawna. Ale bez profesjonalnego wsparcia merytorycznego i komunikacyjnego sam zapał i przekonanie o słuszności sprawy mogą nie wystarczyć, aby doprowadzić do realnej zmiany. Do tego należy dodać wypalenie, szczególnie tych przedstawicieli organizacji i aktywistów, którzy samodzielnie lub w ramach grup/ organizacji od dłuższego czasu podejmują starania na rzecz zmiany.

Przeniesienie działań rzeczniczych do mediów społecznościowych wynika również z opisanego w raporcie zamknięcia się obecnej władzy na dialog z organizacjami czy szerzej obywatelami. Proces stanowienia prawa jest chaotyczny i niechlujny, a na posiedzeniach komisji sejmowych nawet parlamentarzystom ogranicza się czas na wypowiedź. O ile w ogóle komisje pracują i się spotykają, bo taka podkomisja stała ds. osób niepełnosprawnych zebrała się w ciągu trzech lat zaledwie kilka razy.

Autorki raportu stawiają tezę, że w obecnej sytuacji politycznej prowadzenie działań rzeczniczych jest trudniejsze niż dotychczas. Nie sposób się z nimi nie zgodzić, co nie zmienia faktu, że nadal organizacje, grupy nieformalne i pojedyncze osoby się ich podejmują. Istotne jest zarówno poczucie, że nawet jeżeli nie doprowadziło się do realnej zmiany, to próbowało się coś zmienić.

Agnieszka Niedźwiedzka – ekspertka ds. edukacji, trenerka, współautorka „Modelu Dostępnej Szkoły”, publikacji i poradników dot. sytuacji uczniów z niepełnosprawnościami. Przez wiele współprowadziła projekt Wszystko Jasne. Prywatnie – matka nastolatka z chorobą przewlekłą i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.