Publicystyka - ngo.pl

Nie będzie podwyżek dla pracowników i pracownic NIW (poza symboliczną ustawową), a to oni swoją codzienną pracą pozwalają nam skutecznie realizować działania. Bez zespołu odpowiedniej wielkości NIW nie będzie w stanie wywiązywać się ze swoich obowiązków, albo będzie to robić kosztem dobrostanu swojego zespołu.

Nie będzie programu PROO 2, który miał dawać organizacjom możliwość budowania zaplecza finansowego w postaci kapitałów żelaznych. To kolejny rok, gdy ten program jest wstrzymany, a organizacje, które liczyły na to, że może uda im się opracować strategie rozwoju fundraisingu niezależnego od środków publicznych, muszą obejść się smakiem. Lub szukać środków na to w innych, niezależnych grantach.

Media obywatelskie i organizacje strażnicze? One także – jeśli w ogóle chcą funkcjonować – muszą bazować na niezależnym finansowaniu, bo NIW kolejny raz nie ogłosi konkursu na wsparcie tych, którzy patrzą władzy (KAŻDEJ WŁADZY!) na ręce.

Think tanki, prowadzące niezależne badania i rzecznictwo istotnych społecznie spraw, również nie znalazły się na liście przyszłorocznych priorytetów.

Zapowiadany jest natomiast kolejny nabór w konkursie „Moc Małych Społeczności”. To konkurs, którego ani zespół NIW nie jest w stanie sensownie realizować, bo nie daje on możliwości  zatrudnienia pracowników, którzy zajmowaliby się tylko nim, ani organizacje nie są w stanie sensownie wykorzystać, bo czas na wydatkowanie środków jest ekstremalnie krótki. Część organizacji ma miesiąc, a część maksymalnie trzy miesiące na to, by rozwinąć swój potencjał odporności, a dodatkowo wzmacniać swoje społeczności. 

Podkreślmy przy tym, że są to organizacje małe i średnie, które jeśli w ogóle kogoś zatrudniają, to doraźnie i na zlecenie, a większość prac wykonują w czasie wolnym i wolontariacko, bo liderzy i liderki tych organizacji najczęściej pracują poza trzecim sektorem. Jak wydatkują te środki?  W ramach MMS 2025 zakupiono m.in. 1626 plecaków ewakuacyjnych, 6256 apteczek pierwszej pomocy, 193 defibrylatory AED i 92 agregaty prądotwórcze.

Oczywiście defibrylatory AED to sensowna inwestycja. Doświadczenia Duńczyków pokazują, że wykorzystanie AED w ciągu pierwszych kilku minut od zatrzymania akcji serca, znacząco zwiększa szansę na przeżycie. Mam nadzieję, że Polacy będą chcieli używać tych urządzeń i nie bali się tego robić.

Za rok NIW będzie obchodzić dziesięciolecie. W pierwszych latach swojej działalności wdrażał programy, które miały horyzont czasowy do 2030 roku, czyli ponad dziesięć lat. Ktoś z rządzących zadał sobie wtedy pytanie: jakie mają być organizacje pozarządowe w Polsce w 2030 roku? I zaczął to sukcesywnie wdrażać (czy w latach 2020-2023 szło to we właściwą stronę, możemy oczywiście dyskutować).

Bo musimy pamiętać, że za długofalowe i programowe działania NIW odpowiada nie dyrekcja Instytutu, ale właśnie Rada Ministrów.

Fajnie, że organizacje społeczne za kwotę 30 milionów kupują plecaki ewakuacyjne i robią pokazy pierwszej pomocy. Dziś, szczególnie po wydarzeniach ostatniego tygodnia, które miały miejsce w szkołach w różnych częściach kraju, dobrze wiemy, że nastroje w Polsce się z radykalizują. Według CBOS w 2024 roku 45 procent Polaków opowiadało się za przywróceniem w naszym kraju kary śmierci. Latem 2026 52 procent badanych sprzeciwiało się przyjmowaniu uchodźców z Ukrainy, kraju ogarniętego wojną, gdzie każdego dnia w wyniku rosyjskich ataków giną ludzie. Ponad 10 procent Polaków popiera (a to poparcie cały czas rośnie) partię Grzegorza Brauna – jawnego antysemity, który chce ograniczenia praw dla mniejszości etnicznych i narodowych, który dopuszcza się także przemocy fizycznej.

Bo wolność, demokracja, równość i prawa człowieka – wartości dziś dla nas nadal oczywiste, nie są dane raz na zawsze (wiemy, że prawa człowieka chociażby na granicy polsko-białoruskiej zostały już dawno zawieszone). Czy Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego i rządzący pomogą nam się o nie troszczyć?

 Anna Czyżewska, prezeska Federacji Mazowia, członkini Rady NIW-CRSO (jako przedstawicielka strony pozarządowej).