Publicystyka - ngo.pl

Wrocławskie Archiwum Ruchów Miejskich prowadzone na portalu Zbiory Społeczne należącym do Centrum Archiwistyki Społecznej zostało rozbudowane i stało się Wrocławskim Archiwum Ruchów Miejskich – Dolnośląskim Archiwum Ruchów Społecznych. Zmiana nazwy odzwierciedla zarówno poszerzenie obszaru, którego dotyczą zbiory, jak i tematów, które dokumentują, włączające ruchy obywatelskie, które nie wpisują się w kategorię ruchu miejskiego.

Do tej pory zbiory koncentrowały się na sprawach merytorycznych; nową część archiwum stanowią dokumenty formalne i organizacyjne. Należą do nich m.in. protokoły zebrań założycielskich, uchwały, regulaminy, listy założycieli, zgłoszenia do ewidencji oraz dokumentacja dotycząca statusu prawnego organizacji.

– Organizacje to nie tylko inicjatywy zajmujące się ważnymi sprawami, ale także instytucje, które mierzą się z kwestiami rejestracji, statutów czy sądów – podkreśla Jeremi Jarosz, współtwórca archiwum.

W Archiwum pojawiła się dokumentacja fundacji Sieć Obywatelska „Razem dla mieszkańców” z Wiszni Małej.

Zbiory dotyczące Wiszni Małej pokazują od środka spór o kierunek rozwoju gminy. Są tu petycje mieszkańców, skargi na sposób prowadzenia sesji rady, pisma do władz gminy i wojewody, uwagi do dokumentów planistycznych oraz materiały związane z planowaną inwestycją przemysłową w Malinie. W kolejnych dokumentach widać, jak lokalny protest przechodzi od działań mieszkańców i spotkań społecznych do formalnych wniosków, konsultacji i kontroli działań samorządu.

W archiwum jest też ślad po tym, że grupa otrzymała za swoją działalność nagrodę Super Głos w ramach akcji Masz Głos Fundacji Batorego.

Jednym z innych nowych zespołów jest dokumentacja Obywatelskiej Rady Kultury (ORK), inicjatywy powstałej w 2012 r. Zachowały się materiały związane z jej utworzeniem jako stowarzyszenia zwykłego. W archiwum ORK znalazły się również pisma pokazujące, czym organizacja zajmowała się w praktyce. 

Dobrym przykładem jest pismo ORK z 2013 r. do Rady Miejskiej Wrocławia z propozycją nazwania miejskiego odcinka autostrady A8 „Autostradą Otwartej Wiedzy”. – To drobny dokument, ale pokazuje, jak organizacje społeczne próbowały wpływać także na symbole obecne w codziennym krajobrazie miasta – wskazuje Mateusz Kokoszkiewicz, jeden z twórców archiwum.

Kolejny zespół dokumentów dotyczy Dolnośląskiego Alarmu Smogowego. Obejmuje materiały z różnych etapów działalności inicjatywy – od komunikatu zapowiadającego jej inaugurację w październiku 2014 r. po późniejsze działania związane z edukacją, jakością powietrza i zanieczyszczeniami komunikacyjnymi.

– Wspólnie zaproponowaliśmy nazwę Dolnośląski Alarm Smogowy i przygotowaliśmy logotypy. Już wtedy wiedzieliśmy, że potrzebna jest kooperacja i partnerstwo. Byli tam naukowcy, eksperci, samorządowcy – ludzie zainteresowani tematem, a nie dyrektorzy czy prezydenci. I tak się złożyło, że temat okazał się ważny – wspomina Krzysztof Smolnicki.

W archiwum pojawiły się też rozmowy z aktywistami. W wersji prasowej opublikowane zostały też na portalu Hipermiasto.

Czasem wspomnienia sięgają wręcz lat PRL-u, jak w przypadku wspomnień Krzysztofa Smolnickiego.

– Głównym tematem były akcje przeciwko Hucie Siechnice. Próbowaliśmy organizować marsze. W pierwszym, nieudanym marszu zostałem aresztowany. Przyszliśmy ten marsz odwołać, bo stwierdziliśmy, że późną jesienią maszerować na Hutę po pracy, po ciemku, może nie być dobrym pomysłem. Nie było internetu, więc przeszliśmy z transparentem „marsz odwołany”. Służba Bezpieczeństwa o tym nie wiedziała i po prostu nas złapała. Potem były kolejne marsze. Udało się nam doprowadzić do zamknięcia Huty Siechnice – przypomina ekolog.

Uzupełnieniem dokumentacji organizacji społecznych są materiały redakcyjne i fotograficzne związane z działalnością Hipermiasta. W archiwum uwieczniopno fotografie wykonywane podczas pracy dziennikarskiej oraz na potrzeby projektów społecznych, wykorzystywane następnie jako ilustracje publikowanych tekstów. Zdjęcia dokumentują zmieniającą się przestrzeń miasta, transport, infrastrukturę, inwestycje, obiekty i wydarzenia.

Projekt “Dolnośląskie Archiwum Ruchów Społecznych” Stowarzyszenia Nowoczesnej Edukacji Prawnej Oddziału Poradnictwa Prawnego w Trzebnicy dofinansowany z Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030 r., konkurs NOWEFIO – zachowując historię społeczności edycja 2025, operator: Fundacja Sztuki, Przygody i Przyjemności ARTS