Jak Warszawianki i Warszawiacy korzystają z kultury, czym kierują się przy wyborze oferty kulturalnej w mieście i jak postrzegają rolę kultury w swoim życiu? Między innymi na te pytania odpowiada opublikowany właśnie raport Kultura jest wszędzie. Powstał na podstawie największych od blisko dekady badań, które zleciło Miasto Stołeczne Warszawa.
25 maja w Centrum Kreatywności Targowa odbyła się premiera raportu Kultura jest wszędzie (będącego częścią szerokiego badania Warszawskie Uczestnictwo w Kulturze) – pierwszego od dziewięciu lat tak szerokiego badania dotyczącego sposobów uczestnictwa mieszkanek i mieszkańców stolicy w kulturze. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Miasto Stołeczne Warszawa oraz Warszawskie Obserwatorium Kultury. Badanie zrealizowała firma IPSOS, która odpowiadała za przeprowadzenie badań terenowych oraz opracowanie wyników.
Co nowego w uczestnictwie w kulturze?
Premiera raportu zgromadziła przedstawicielki i przedstawicieli podmiotów kultury, organizacji pozarządowych, administracji samorządowej, środowiska naukowego oraz ekspertów zajmujących się politykami kulturalnymi i rozwojem miast. Spotkanie było okazją do prezentacji najważniejszych wyników badań oraz dyskusji o zmianach zachodzących w nawykach kulturalnych mieszkańców i mieszkanek Warszawy, barierach uczestnictwa w kulturze oraz nowych wyzwaniach stojących przed sektorem kultury.
– Raport „Kultura jest wszędzie” to dla nas nieocenione źródło wiedzy, zwłaszcza że od ostatnich tak kompleksowych badań minęło już dziewięć lat. Przez ten czas Warszawa i styl życia jej mieszkanek i mieszkańców ogromnie się zmieniły. Zgromadzone dane pokazują, że kultura w stolicy to nie tylko frekwencja w wielkich instytucjach, ale przede wszystkim codzienne praktyki i zróżnicowane potrzeby osób mieszkających w konkretnych dzielnicach. Nowa segmentacja warszawskiej publiczności oraz wnioski dotyczące barier w dostępie do oferty kulturalnej będą dla nas kluczowym narzędziem przy planowaniu polityki miejskiej. Chcemy, aby warszawska kultura była jeszcze bardziej dostępna, otwarta i dopasowana do dynamicznego tempa życia Warszawianek i Warszawiaków – powiedziała zastępczyni prezydenta, Aldona Machnowska-Góra.
Raport dostarcza kompleksowej wiedzy na temat sposobów uczestnictwa w kulturze mieszkańców Warszawy – zarówno w wymiarze aktywności instytucjonalnej, jak i codziennych praktyk kulturalnych. Wyniki pokazują różnorodność doświadczeń osób mieszkających w poszczególnych dzielnicach, wskazują motywacje i bariery związane z uczestnictwem w kulturze oraz pomagają lepiej zrozumieć społeczne znaczenie kultury w dynamicznie zmieniającym się mieście.
– Kultura okazała się doskonałym punktem obserwacji współczesnej Warszawy. Patrząc na to, jak mieszkańcy uczestniczą w kulturze, widzimy znacznie więcej niż wybory repertuarowe czy poziom frekwencji. Widzimy tempo zmian społecznych, nowe style życia, różnorodne potrzeby i oczekiwania wobec miasta. Ten raport nie zamyka dyskusji – przeciwnie, ma być początkiem rozmowy o tym, jak tworzyć kulturę bliższą doświadczeniom Warszawianek i Warszawiaków – podkreśla dr Małgorzata Bakalarz-Duverger, dyrektorka Warszawskiego Obserwatorium Kultury.
Nowa mapa publiczności
Na podstawie szeroko zakrojonych badań wyróżniono pięć segmentów uczestników: Towarzyskich Bywalców, Zrelaksowanych Indywidualistów, Ciekawskich Obieżyświatów, Miejskie Wiercipięty oraz Nienasyconych Pasjonatów. Podział ten opiera się na tym, jak mieszkańcy postrzegają rolę kultury w swoim życiu, jakie formy aktywności wybierają i czego od nich oczekują. Dzięki temu kultura w Warszawie zyskuje zaktualizowany język opisu swoich odbiorców – bardziej odpowiadający współczesnym stylom życia i zróżnicowanym potrzebom mieszkańców. Segmentacja może stać się praktycznym narzędziem wspierającym rozwój programów kulturalnych, komunikacji i działań skierowanych do różnych grup publiczności.
Formy uczestnictwa w kulturze instytucjonalnej
Jednym z elementów raportu jest zestawienie najczęstszych form uczestnictwa w kulturze instytucjonalnej w 2025 roku, które pozwala uchwycić realną skalę kontaktu mieszkańców Warszawy z ofertą miejskich instytucji. Wyniki pokazują wyraźną dominację kina, do którego przynajmniej raz w roku chodzi 52% Warszawianek i Warszawiaków. Na drugim miejscu znajduje się teatr – odwiedzany przez 31% badanych. Znacznie rzadziej deklarowane są wizyty w muzeach i galeriach sztuki (18%), a także w bibliotekach (16%). Jednocześnie badanie wskazuje na stabilny, utrzymujący się od 2017 roku poziom korzystania z oferty domów kultury – uczestnictwo w ich działaniach deklaruje 8% mieszkańców.
Raport Kultura jest wszędzie stanowi ważne źródło wiedzy dla instytucji kultury, organizacji społecznych, badaczy, samorządowców oraz wszystkich osób zaangażowanych w rozwój życia kulturalnego stolicy. Zgromadzone dane będą wspierać planowanie działań kulturalnych oraz tworzenie polityk publicznych odpowiadających na potrzeby mieszkańców Warszawy.
Pełna wersja raportu oraz jego skrócone opracowanie dostępne są na stronie Warszawskiego Obserwatorium Kultury.
Źródło: Urząd m.st. Warszawy
