Publicystyka - ngo.pl

Mediana to 85 wniosków na urząd, a ponad tysiąc dostało zaledwie 12 instytucji. Rekordzistą jest Urząd m.st. Warszawy (11 196 wniosków), przed Ministerstwem Finansów (5020) i Urzędem Miasta Krakowa (3311). W przeliczeniu na mieszkańców najczęściej pytano jednak w małych gminach: w Kikole (90,5 wniosku na 1000 mieszkańców), Krempnej i Krynicy Morskiej. Wyraźnie wyróżniają się też gminy podmiejskie. Typowy urząd w powiecie piaseczyńskim dostał 324 wnioski, prawie czterokrotnie więcej niż przeciętny w kraju.

Obywatele pytają coraz częściej. W 495 instytucjach, które odpowiedziały także w poprzedniej edycji monitoringu, liczba wniosków wzrosła z 67 518 w 2022 r. do 88 708 w 2025 r., czyli o 31%.

Urzędy deklarują, że 95% wniosków załatwiły w całości, a decyzje odmowne dotyczyły ok. 1% spraw. Ponad połowa instytucji nie wydała w 2025 r. ani jednej odmowy. W porównywalnej grupie liczba odmów wzrosła jednak z 552 do 948. Najczęstszym powodem nieudostępnienia informacji było uznanie, że nie jest ona publiczna. Szybko rośnie odsyłanie wnioskodawców do innego trybu: w 2025 r. robiło to 26% urzędów, trzy lata wcześniej 14%.

Wnioskodawcy złożyli 684 skargi na bezczynność i 860 skarg i odwołań od odmów, przy czym ponad trzy czwarte urzędów nie miało żadnej takiej sprawy. Opłaty za udostępnienie informacji naliczono w 425 przypadkach.

Rozwiązania, które ułatwiają obsługę wniosków, wciąż są rzadkością. Publiczny rejestr wniosków w BIP prowadzi 131 instytucji (5,4%), a osobę odpowiedzialną za wnioski wyznaczyło 349 urzędów (14%). Od 2022 r. te odsetki prawie się nie zmieniły.

W czerwcu 2026 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów rozpoczęły się prace nad przeglądem ustawy, która obowiązuje od 2001 r. W grupach roboczych uczestniczy m.in. Sieć Obywatelska Watchdog Polska. Administracja zgłasza w nich m.in. problem wniosków seryjnych i bardzo obszernych. Stowarzyszenie zwraca uwagę, że w Polsce nikt systematycznie nie zbiera danych o tym, jak ustawa działa w praktyce, a monitoring ma tę lukę przynajmniej częściowo wypełnić.

Pełne wyniki, interaktywna mapa i arkusz z danymi są dostępne w raporcie z monitoringu na stronie siecobywatelska.pl. Odpowiedzi poszczególnych urzędów można sprawdzić w serwisie Fedrowanie.