Publicystyka - ngo.pl

WM Resilience Forum odbyło się w dniach 27–28 kwietnia w Hotelu Anders w Starych Jabłonkach. W jednym miejscu spotkali się przedstawiciele służb mundurowych (PSP, OSP), administracji rządowej i samorządowej, środowiska naukowego, organizacji pozarządowych oraz młodzi członkowie i członkinie MDP z całego regionu.

Celem było coś więcej niż „kolejna konferencja”: chodziło o wzmocnienie współpracy, wymianę konkretnych doświadczeń z pracy w terenie oraz wypracowanie rekomendacji dla systemowego wsparcia MDP i OSP w województwie warmińsko‑mazurskim. To szczególnie wrażliwy region – jedyny w Polsce bezpośrednio graniczący z Rosją – gdzie bezpieczeństwo ma bardzo realny wymiar, a lokalne sieci społeczne są równie ważne jak sprzęt czy procedury.

Z perspektywy organizacji społecznych kluczowe w tym wydarzeniu było „zmieszanie środowisk”. W panelach i warsztatach obok siebie zasiedli: strażacy PSP i OSP, wójtowie i starostowie, badacze zajmujący się zarządzaniem kryzysowym, aktywiści i aktywistki NGO oraz trzynasto‑, czternasto‑ i dwudziestoletnie osoby z MDP.

To właśnie ta różnorodność perspektyw – od gabinetu wojewody po remizę w niewielkiej gminie – pozwoliła uchwycić, jak naprawdę działa system bezpieczeństwa na poziomie lokalnym. Samorządowcy mogli usłyszeć, z czym mierzą się opiekunowie MDP w codziennej pracy; naukowcy – skonfrontować teorie z praktyką w gminach; NGO – pokazać, jak włączają młodzież w działania obywatelskie; a młodzi – opowiedzieć, co ich motywuje i czego im brakuje.

Dla organizacji pozarządowych to modelowy przykład współpracy „wielosektorowej”, o którą od lat upomina się sektor społeczny: wspólny stół, równe głosy, konkretne problemy i szukanie rozwiązań, które później można wbudować w polityki publiczne i lokalne programy.

W centrum uwagi znalazły się Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze. MDP to wyjątkowe w polskim kontekście połączenie edukacji obywatelskiej, wolontariatu, wychowania do bezpieczeństwa i budowania lokalnych więzi. Tworzone przy jednostkach OSP, skupiają dziewczęta i chłopców najczęściej w wieku do 18 lat, angażując ich w działania na rzecz ochrony przeciwpożarowej, aktywności sportowe, zadania na rzecz społeczności lokalnej oraz uczenie się pracy zespołowej.

Badania dotyczące MDP pokazują, że udział w drużynie rozwija nie tylko umiejętności techniczne, ale też kompetencje społeczne – odpowiedzialność, współpracę, empatię, gotowość do działania na rzecz innych – a więc dokładnie te cechy, których szukają zarówno pracodawcy, jak i organizacje społeczne. W wielu miejscowościach MDP są jedną z niewielu stabilnych ofert rozwijania się dla młodych ludzi – i jednocześnie inwestycją w przyszłość OSP i całego systemu ratowniczego.

Dla sektora NGO to ważny komunikat: jeśli myślimy o budowaniu odporności społecznej (resilience), warto patrzeć na MDP nie tylko jak na „zaplecze kadrowe” OSP, ale jak na istniejącą, rozproszoną po całym kraju sieć młodych liderek i liderów, których można włączać w projekty obywatelskie, edukacyjne czy animacyjne.

Program Forum obejmował panele, wykłady oraz warsztat design thinking, w którym pracowały mieszane grupy: MDP + OSP + samorząd + nauka + NGO. Wystąpienia dotyczyły m.in.:

·        roli państwa i samorządu w budowaniu odporności społecznej,

·        dobrych praktyk współpracy OSP, MDP i gmin,

·        edukacji medialnej i komunikacji kryzysowej,

·        projektowania rozwiązań „od dołu” – razem z młodzieżą.

Wśród prowadzących panele i prelegentów znaleźli się m.in.: wojewoda warmińsko‑mazurski Radosław Król, nadbryg. Michał Kamieniecki (komendant wojewódzki PSP), Kinga Wiśniewska z SIM RzeczJasna, Krzysztof Izdebski z Fundacji im. Stefana Batorego, st. bryg. Paweł Frątczak (były rzecznik KG PSP), dziennikarka Agnieszka Lichnerowicz, przedstawicielki i przedstawiciele instytucji naukowych i centrów nauki, liderzy OSP oraz młode osoby z MDP, które opowiadały o swoim doświadczeniu „od środka”.

Ten ostatni element – oddanie głosu młodym – jest szczególnie ważny z perspektywy ngo.pl. Zbyt często młodzież jest jedynie „beneficjentem” projektów bezpieczeństwa czy edukacji obywatelskiej. WM Resilience Forum pokazało, że młodzi strażacy i strażaczki pożarnicze mogą być równoprawnymi partnerami w rozmowie o kształcie lokalnej polityki bezpieczeństwa.

Organizatorzy podkreślają, że Forum było początkiem procesu, a nie jednorazowym wydarzeniem. Wypracowane w trakcie spotkania wątki i wstępne rekomendacje – m.in. dotyczące lepszego finansowania MDP, wsparcia opiekunów, tworzenia gminnych koalicji wokół bezpieczeństwa oraz włączania młodych w konsultowanie lokalnych strategii – mają zostać spisane i wykorzystane w dalszej pracy z samorządami i partnerami społecznymi.

Dla innych organizacji pozarządowych może to być inspiracja, żeby:

·        szukać lokalnie podobnych „ukrytych sieci” młodych (nie tylko w OSP, ale też np. w harcerstwie, klubach sportowych, kołach naukowych),

·        projektować działania tak, by w jednym miejscu faktycznie spotykali się urzędnicy, służby, NGO i młodzież,

·        traktować bezpieczeństwo szeroko – jako połączenie kwestii sprzętu, procedur, więzi społecznych, zaufania oraz kompetencji obywatelskich.

Organizatorzy dziękują wszystkim uczestnikom za aktywny udział, prowadzącym za merytoryczne panele i wymianę doświadczeń, a partnerom – za wsparcie organizacyjne i finansowe. Szczególne podziękowania kierują do Wojewody Warmińsko‑Mazurskiego za wsparcie w organizacji wydarzenia.

Jeżeli Wasza organizacja pracuje z młodzieżą, OSP, samorządem albo w obszarze bezpieczeństwa lokalnego – warto przyglądać się takim inicjatywom jak WM Resilience Forum. Pokazują one, że odporność społeczna nie bierze się znikąd: buduje się ją latami, na styku wielu środowisk – dokładnie tam, gdzie na co dzień działają organizacje społeczne.

Projekt finansowany przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021-2027.