Publicystyka - ngo.pl

Prezentowany artykuł jest tłumaczeniem wersji angielskojęzycznej z portalu medium.com pod tym samym tytułem i tego samego autora.

Doświadczenia organizacji non-profit na przestrzeni ostatnich trzech lat, szczególnie od Covid-19, pokazują, że temat transformacji cyfrowej wciąż jest bardzo ważny i potrzebny. Jest to charakterystyczne także dla trzeciego sektora w Polsce. Można to zaobserwować chociażby na przykładzie natężenia działań i projektów dofinansowanych w ramach Funduszy Norweskich czy Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Mimo że wyraźnie widać zainteresowanie transformacją cyfrową ze strony organizacji non-profit, to nadal wiele organizacji nie podejmuje jakichkolwiek działań albo ich działania są minimalne.

Przede wszystkim należy rozróżnić takie pojęcia jak digitalizacja, cyfryzacja i transformacja cyfrowa. Jak pokazują doświadczenia w sektorze non-profit często są one używane zamiennie, jako synonimy, i niezmiernie często mieszane. Digitalizacja polega na przekształceniu treści analogowej na cyfrową, zamianie czegoś nie cyfrowego na wersję cyfrową. Może to być na przykład zeskanowanie papierowych zbiorów archiwalnych na formę cyfrową, a następnie udostępnienie ich online. Z kolei cyfryzacja odnosi się do umożliwiania, ulepszania lub przekształcania procesów biznesowych poprzez wykorzystanie technologii i danych cyfrowych.

Transformacja cyfrowa natomiast, to „proces rozwijania i wykorzystywania nowych technologii cyfrowych, które pozwalają na tworzenie nowych produktów i usług, a także na zmianę relacji z klientami, pracownikami i partnerami biznesowymi” („Digital Transformation: The Role of IT”, Forrester Research). Z kolei wg Deloitte to „proces wykorzystywania technologii cyfrowych do przekształcania sposobu, w jaki organizacje działają i dostarczają wartość swoim interesariuszom”. Transformacja cyfrowa charakteryzuje się stale pojawiającymi się nowymi technologiami i ciągłymi innowacjami. Często są to zmiany, które poprawiają codzienne życie i przynoszą obywatelom i społeczeństwu użyteczne korzyści.

Organizacje non-profit mogą wykorzystać media społecznościowe i kampanie mailingowe, aby docierać do swoich interesariuszy, przyciągnąć nowych członków, wolontariuszy, osoby wspierające, promować swoje cele i wartości. Poprzez crowdfunding mogą wykorzystywać dedykowane platformy internetowe do zbierania darowizn od ludzi na całym świecie, dzięki czemu uzyskane środki można przeznaczyć na finansowanie projektów. 

Z kolei, poprzez wykorzystanie technologii związanych z analizą danych i automatyzacją procesów mogą zwiększyć swoją efektywność i skuteczność, aby rozwiązywać społecznie ważne problemy. Wykorzystanie narzędzi do analizy danych pozwoli na przykład identyfikować i monitorować aktualne trendy i wzorce w swoich działaniach lub automatyzować procesy administracyjne, aby zaoszczędzić czas i zasoby. To tylko niektóre korzyści, jakie może przynieść transformacja cyfrowa organizacjom non-profit.

Transformacja cyfrowa w organizacji to proces, na który nie każda organizacja jest gotowa. Przede wszystkim to ludzie zarządzający daną organizacją powinni chcieć i rozumieć czym jest transformacja cyfrowa. Należy zidentyfikować potrzeby organizacji, jej możliwości kadrowe, organizacyjne, finansowe i techniczne. Potrzeba też zidentyfikować potencjalne ograniczenia i zagrożenia. Zmiana nie dokona się z tygodnia na tydzień, czy z miesiąca na miesiąc. Wdrażanie nowych technologii, rozwiązań cyfrowych, np. w sposobie zarządzania projektami w organizacji, która dotychczas opierała się na papierach i przejście do pracy na dokumentach online, komunikacji online, zarządzania zespołem online, to proces. To zmiana sposobu myślenia i pracy. Dlatego tak ważne jest przeprowadzenie audytu dojrzałości cyfrowej organizacji. Dopiero potem możemy opracować strategię cyfrową i przeprowadzić transformację.

Zagadnienia, nad którymi w procesie transformacji organizacja powinna się pochylić zależy od jej potrzeb i możliwości. Tego, w jaki sposób świadczy swoje usługi i do kogo są one skierowane. Czy dysponuje stałym zespołem pracowników, czy opiera swoją działalność tylko na wolontariacie. Czy jej działalność wymaga stałego biura, czy wystarczy, że spotkania będą się odbywały w kawiarni, użyczonej sali w świetlicy wiejskiej albo online.

Strategia cyfrowa – to plan działań i narzędzi, które umożliwią wykorzystanie technologii cyfrowych do osiągnięcia celów organizacji oraz zwiększenia efektywności i skuteczności działań. Przykład zastosowania: Organizacja non-profit może opracować strategię cyfrową, która umożliwi jej zbieranie danych o swoich darczyńcach, takich jak ich preferencje i historię darowizn. Następnie, organizacja może wykorzystać te informacje, aby spersonalizować komunikację i proponować darczyńcom bardziej odpowiednie sposoby wspierania organizacji, na przykład poprzez kampanie mailingowe czy akcje crowdfundingowe.

Automatyzacja procesów – to proces wykorzystywania technologii cyfrowych do zastępowania ręcznych lub powtarzających się zadań automatycznymi procesami. Może pomóc w zwiększeniu efektywności operacyjnej, zoptymalizowaniu kosztów i zwiększeniu wpływów. Działalność organizacji non-profit często zależy od pracy wolontariuszy, których proces rekrutacji może być czasochłonny i kosztowny. Automatyzacja procesu rekrutacji wolontariuszy poprzez system rejestracji online, automatyczne powiadomienia, analiza danych online może pomóc w skróceniu czasu i kosztów rekrutacji. Organizacje też często realizują wiele projektów jednocześnie, co może być skomplikowane i czasochłonne przy ograniczonych zasobach ludzkich. Automatyzacja procesu wdrażania projektów poprzez narzędzia na przykład Google Workspace, Trello, Asana, Slack, Zapier może pomóc w zapewnieniu skuteczności i terminowości realizacji projektów.

Fundraising cyfrowy – to proces pozyskiwania funduszy za pośrednictwem Internetu i innych narzędzi cyfrowych, który ma na celu zwiększenie skuteczności działań organizacji non-profit oraz osiągnięcie większego wpływu na społeczność. Poza stroną internetową, social mediami, mailingiem czy aplikacjami mobilnymi, mogą to być platformy crowdfundingowe.

• GoFundMe – platforma crowdfundingowa, która umożliwia osobom i organizacjom zbieranie funduszy na cele charytatywne i społeczne (https://www.gofundme.com)
• Kickstarter: platforma crowdfundingowa, która umożliwia twórcom i artystom zbieranie funduszy na realizację swoich projektów i pomysłów (https://www.kickstarter.com)
• DonorsChoose – platforma, która umożliwia nauczycielom i szkołom zbieranie funduszy na potrzebujące materiały edukacyjne i projekty (https://www.donorschoose.org)
• Zrzutka – narzędzie do tworzenia zbiórek internetowych na dowolny cel bez prowizji od wpłat i wypłat (https://zrzutka.pl)
• Fanimani – wspieranie organizacji społecznych w zbieraniu funduszy na ważne cele poprzez narzędzia typu: darowizny od zakupów online, wpłaty darowizn na stronie internetowej, za linki na stronie czy zbiórki online (https://fanimani.pl)

Monitoring, analityka danych i raporty z działań w Internecie – to na przykład stałe obserwowanie aktywności na stronie internetowej, w mediach społecznościowych lub na forach internetowych. Z kolei analityka to proces zbierania, analizy i interpretacji danych, które pomagają organizacji non-profit zrozumieć zachowania swoich użytkowników. Narzędzia analityczne (przykład: Google Analytics 4, Hotjar) pozwalają na zbieranie informacji o tym, jak użytkownicy wchodzą w relację z witryną internetową organizacji, w tym o tym, jak długo spędzają czas na stronie, jakie podstrony odwiedzają i jakie akcje podejmują. Z kolei raporty z działań w Internecie to narzędzia służące do prezentacji wyników monitorowania i analityki danych. Pozwalają organizacji non-profit na śledzenie postępów w realizacji celów związanych z misją i podejmowanie odpowiednich działań w przypadku konieczności wprowadzenia zmian (przykład: Looker).

Przykłady organizacji, które operują danymi, monitoruje je i opierają swoje działania na cyklicznych raportach:

• DataKind: organizacja non-profit, która zajmuje się wykorzystaniem analizy danych i sztucznej inteligencji do rozwiązywania problemów społecznych i humanitarnych na całym świecie (https://www.datakind.org)
• Data Equity Hub – inicjatywa prowadzona przez Tableau Foundation, która zachęca do wykorzystywania danych i analizy danych w celu rozwiązywania problemów społecznych i środowiskowych na całym świecie (https://www.tableau.com/foundation)
• Open Data Institute – organizacja non-profit, która zajmuje się promowaniem otwartej i wolno dostępnej analizy danych, w celu stworzenia bardziej transparentnego i sprawiedliwego społeczeństwa (https://www.theodi.org)

E-commerce – sprzedaż i kupowanie towarów przez Internet w ramach ekonomii społecznej

• Goodwill Industries International wykorzystuje e-commerce do sprzedaży używanych przedmiotów i ubrań w celu zbierania funduszy na cele charytatywne (https://www.goodwillfinds.com/about-us/about-us.html)
• UNICEF Market – wykorzystuje e-commerce do sprzedaży ręcznie wykonanych przedmiotów i biżuterii wyprodukowanych przez lokalne społeczności w celu zapewnienia im dochodu (https://www.market.unicefusa.org)
• Charity Water – wykorzystuje e-commerce do sprzedaży akcesoriów, takich jak butelki i plecaki, a dochód z ich sprzedaży jest przeznaczony na budowę studni w Afryce Subsaharyjskiej i Azji Południowej (https://www.charitywater.org)

Internet rzeczy (IoT) – o technologia, która umożliwia urządzeniom połączenie się i komunikowanie się między sobą bez udziału człowieka.

• The Ocean Cleanup – wykorzystuje czujniki IoT, aby monitorować i zbierać dane o zanieczyszczeniu oceanów i plaż (https://theoceancleanup.com)
• Oxfam – wykorzystuje internet rzeczy do monitorowania i zarządzania zapasami wody i żywności w obozach uchodźców i w krajach rozwijających się (https://www.oxfam.org/en)
• The Water Project – wykorzystuje internet rzeczy do monitorowania i zarządzania projektami związanych z zapewnieniem dostępu do czystej wody w Afryce Subsaharyjskiej (https://thewaterproject.org)
• Save the Elephants – wykorzystuje internet rzeczy do monitorowania ruchu słoni i zapobiegania ich kłusownictwu (https://www.savetheelephants.org)

Rozszerzona rzeczywistość (AR) i wirtualna rzeczywistość (VR) – to dwie technologie, które umożliwiają użytkownikom interaktywny i immersyjny sposób wizualizacji danych, informacji i świata wirtualnego. (AR) to technologia, która pozwala na nakładanie wirtualnych obrazów i informacji na rzeczywiste środowisko. AR pozwala na wzbogacenie rzeczywistości poprzez dodanie dodatkowych informacji i treści wizualnych do rzeczywistych obiektów. Może być wykorzystana do zwiększenia świadomości o konkretnych problemach społecznych poprzez interaktywne wyświetlanie informacji o nich.

• WWF (World Wildlife Fund) – wykorzystuje rozszerzoną rzeczywistość do edukowania o ochronie różnych gatunków zwierząt i ich siedlisk (https://www.worldwildlife.org)
• National Museum of Singapore – wykorzystuje rozszerzoną rzeczywistość, aby pozwolić użytkownikom na eksplorowanie historycznych wydarzeń i artefaktów wirtualnie (https://www.nhb.gov.sg/nationalmuseum?sc_lang=en)

Z kolei (VR) to technologia, która pozwala użytkownikom na wejście do świata wirtualnego, w którym mogą eksplorować, interaktywnie działać i wizualizować dane.

• World Food Programme – wykorzystuje wirtualną rzeczywistość, aby zwiększyć świadomość społeczną i poparcie dla inicjatyw dotyczących globalnego wyzwania braku dostępu do pożywienia.
• Oculus VR for Good – współpracuje z organizacjami non-profit na całym świecie, aby wykorzystać technologię wirtualnej rzeczywistości w celu zwiększenia świadomości i rozwiązania problemów społecznych (https://www.meta.com/pl-pl/blog/quest/vr-for-good-four-new-projects-now-available-on-oculus-tv/)
• Alzheimer's Research UK – wykorzystuje wirtualną rzeczywistość, aby zwiększyć świadomość choroby Alzheimera i ułatwić zrozumienie choroby przez rodzinę i przyjaciół pacjentów.

Sztuczna inteligencja – może być wykorzystana do poprawy efektywności działań, automatyzacji procesów, analizy danych i przewidywania wyników działań.

• Amnesty International – wykorzystuje sztuczną inteligencję do analizy ogromnych ilości danych dotyczących łamania praw człowieka na całym świecie, w celu lepszego zrozumienia problemu i zidentyfikowania konkretnych przypadków do dalszych działań (https://www.amnesty.org/en/)
• The Trevor Project – wykorzystuje sztuczną inteligencję do analizy tekstu i wykrywania oznak depresji i myśli samobójczych w wiadomościach tekstowych, w celu szybszego reagowania na potencjalne kryzysy (https://www.thetrevorproject.org)
• Project Understood Canadian Down Syndrom Society – wykorzystuje sztuczną inteligencję do tłumaczenia mowy osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi, w celu poprawy ich komunikacji z otoczeniem (https://projectunderstood.ca)

Dzięki wykorzystaniu nowoczesnych technologii organizacje non-profit nieustannie ewoluują i przechodzą cyfrowe transformacje, które poprawiają ich efektywność w działaniach społecznych. Cyfrowa transformacja nie kończy się jednak wraz z wdrożeniem nowej technologii. Organizacje powinny myśleć w dużo szerszym kontekście, aby wdrożyć prawdziwą transformację cyfrową.