‘To jest polska ławka’. Raport o ksenofobicznej wrogości wobec dzieci i młodzieży
Legnica, Gdańsk, Olsztyn, Szczecin, Warszawa, Wrocław – to tylko niektóre miasta, gdzie w ostatnich miesiącach zostały pobite małoletnie osoby z Ukrainy. Z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ publikuje raport pt. ‘To jest polska ławka’ o przejawach ksenofobicznej wrogości wobec dzieci i młodzieży.
Raport został przesłany do Biura Rzecznika Praw Dziecka, Biura Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej.
W raporcie ‘NIGDY WIĘCEJ’ na 50 stronach udokumentowano ataki na dzieci będące uchodźcami wojennymi, zwłaszcza z Ukrainy, dzieci z rodzin migranckich, dzieci wyróżniające się ciemnym kolorem skóry czy dzieci z niepełnosprawnościami. Publikacja obejmuje wybrane zdarzenia z lat 2022-2026.
Wśród przykładów dyskryminacji i agresji odnotowanych w raporcie Stowarzyszenia znalazły się przypadki szykanowania uczniów w szkole ze względu na ich narodowość czy kolor skóry, dyskryminowania w dostępie do placu zabaw czy boiska, a także zastraszania, gróźb i wyzwisk rzucanych dzieciom i nastolatkom prosto w twarz lub publikowanych w mediach społecznościowych. W 2026 roku odnotowano takich zdarzeń znacznie więcej niż w ubiegłych latach.
– Agresja wobec dzieci to moralne dno, lecz dla propagandystów skrajnej prawicy, którzy rozsiewają tę nienawiść, liczy się tylko polityczny i finansowy zysk – komentuje Łukasz Jakubowski, przedstawiciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.
Uczniowie pochodzący z Ukrainy stanowią 4,1 procent wszystkich uczniów w polskich szkołach. W polskich placówkach edukacyjnych uczą się osoby pochodzące ze 148 krajów. Stanowią 5,3 procent wszystkich uczniów objętych systemem edukacji. To w sumie 353 tys. osób, spośród których 237 tys. uczęszcza do szkół, 62,6 tys. do przedszkoli i 53,4 tys. do szkół dla dorosłych. Wśród nich najwięcej uczniów pochodzi z Ukrainy (84 procent), Białorusi (9 procent), Rosji (1 procent) oraz Wietnamu i Indii (mniej niż 1 procent). (Źródło danych: Centrum Edukacji Obywatelskiej).
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ od wielu lat prowadzi antydyskryminacyjne szkolenia i warsztaty dla kadry pedagogicznej i uczniów. Osoby biorące udział w szkoleniach mogą pogłębić wiedzę o tym, jak rozpoznawać rasizm i ksenofobię, w tym symbole nienawiści stosowane przez ugrupowania neofaszystowskie i zamieszczane np. w sieci. Zapoznają się też z przykładami dobrych praktyk, jak reagować na przejawy uprzedzeń i jak wspierać osoby, które doświadczają dyskryminacji. Informacje o szkoleniach:
https://nigdywiecej.org/o-nas/nasze-inicjatywy/edukacja-o-prawach-czlowieka
Ponadto od 2020 roku Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ uczestniczy w oświatowej inicjatywie online pod nazwą ‘Ku przestrodze’. Jest ona realizowana we współpracy z Fundacją ‘Naprzód’. Na stronie internetowej projektu znajdują się wykłady ekspertów w dziedzinie historii, socjologii i psychologii społecznej, scenariusze lekcji historii, wiedzy o społeczeństwie i godzin wychowawczych oraz materiały dydaktyczne mogące służyć podczas lekcji angielskiego. Informacje o projekcie ‘Ku przestrodze’:
https://www.nigdywiecej.org/komunikaty/komunikaty/185-rok-2020/4441-ku-przestrodze-nowa-inicjatywa-edukacyjna-online
Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną organizacją antyrasistowską. W ostatnich latach opublikowało m.in. raport pt. ‘Zachowajmy solidarność z uchodźcami’ o przypadkach dyskryminacji i mowy nienawiści wobec Ukraińców w Polsce w kontekście trwającej wojny. Wydało też opracowanie na temat mowy nienawiści w internecie wobec uchodźców z Ukrainy pt. ‘Jak policzyć nienawiść? Hejterzy o Ukraińcach’. Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ realizuje także inicjatywę ‘Mniejszości dla pokoju’. Projekt ten wspiera ukraińskich uchodźców i antywojennych dysydentów z Rosji, reprezentujących mniejszości narodowe.
Przykłady zdarzeń opisanych w raporcie Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’:
WARSZAWA. 2 września 2022 agresywni mężczyźni i towarzysząca im kobieta obrzucili ksenofobicznymi wyzwiskami grupę młodzieży z Ukrainy. Nie pozwolili im skorzystać z boiska, na którym Ukraińcy grali w piłkę z Polakami i Białorusinami. Napastnicy wykrzykiwali: ‘To jest polska ławka! Wypier…ać stąd! Ukraińskich nie ma!’.
LUBLIN. 7 stycznia 2023 dwóch mężczyzn napadło na pochodzącą z Ukrainy kobietę, jej 13-letniego syna i dorosłą, ciężarną córkę. Kiedy bandyci usłyszeli, że rodzina rozmawia ze sobą po ukraińsku, obrzucili ich obelgami: ‘Ukraińskie k…wy’, ‘Jeb…ć Ukraińców’, ‘Wynocha z Polski’. Gdy chłopiec próbował zadzwonić na policję, przewrócili go na ziemię i bili pięściami po głowie. Szarpali też ciężarną kobietę, choć ta krzyczała, że jest w ciąży.
BIELSKO-BIAŁA. 31 sierpnia 2023 na jednym z miejskich boisk w Komorowicach grupa nastolatków brutalnie pobiła dwóch braci, uchodźców ewakuowanych wraz z rodzicami z Afganistanu.
WARSZAWA. 7 czerwca 2024 poseł Grzegorz Płaczek (Konfederacja, Nowa Nadzieja) opublikował na TikToku nagranie, w którym szerzył fałszywe informacje na temat rzekomego uprzywilejowania dzieci ukraińskich w dostępie do leczenia na hemofilię.
SZCZECIN. 1 sierpnia 2025 użytkownik Facebooka nawoływał do przemocy wobec osób niepełnosprawnych i kierował groźby wobec dziewczynki z zespołem Downa. Wzywał ‘do wyrzucenia dziecka do rzeki, do traktowania osób z niepełnosprawnością jak podludzi’. Pisał, że to ‘niedorobione coś’ trzeba ‘wyj…ać do Wisły’ i wysłać do ‘komór gazowych’.
OSTRÓW MAZOWIECKA. 25 września 2025 na osiedlu przy ulicy Lubiejewskiej jeden z mieszkańców miasta napadł na 11-letniego ciemnoskórego chłopca. Obrzucił go rasistowskimi wyzwiskami i dwukrotnie kopnął.
WARSZAWA. 27 października 2025 na profilu Korony Warszawa (warszawski okręg Konfederacji Korony Polskiej Grzegorza Brauna) na Twitterze/X ukazał się wpis potępiający pomoc medyczną, jakiej polskie państwo udzieliło dzieciom w Ukrainie.
SŁUPSK. 17 listopada 2025 kilku uczniów Zespołu Szkół Budowlanych zaatakowało czworo ukraińskich nastolatków, uczniów niepublicznej Szkoły Rzemiosł w Słupsku. Gdy ukraińscy uczniowie szli na przystanek, podążała za nimi grupa polskich uczniów, którzy wykrzykiwali: ‘K…wy ukraińskie’ i ‘Jeb…ć Ukrainę’. W wyniku napaści jeden z ukraińskich chłopców miał złamany obojczyk, a u drugiego podejrzewano wstrząśnienie mózgu. W dniu ataku, a także w poprzedzających go tygodniach, nauczyciel Zespołu Szkół Budowlanych wygłaszał do uczniów z Ukrainy ksenofobiczne komentarze.
POZNAŃ. 15 lipca 2026 prof. dr hab. Stanisław Żerko, pracownik Instytutu Zachodniego, zamieścił na Twitterze/X serię szokujących wpisów, w których szydził z tragicznego losu dzieci-uchodźców wojennych. Wykorzystał w nich zdjęcie trzyletniego syryjskiego uchodźcy Alana Kurdiego. Fotografia zwłok dziecka leżących na plaży wywołała wstrząs światowej opinii publicznej. Żerko podpisał ów obraz słowami: ‘Ze wzruszenia oczy zaszły mi musztardą’.
LEGNICA. 18 lipca 2026 na placu zabaw 26-letnia Karolina O. zaatakowała sześcioosobową grupę 13- i 14-letnich dziewczynek pochodzących z Ukrainy. Matka poszkodowanych bliźniaczek opisała to zajście: ‘Podeszła do nich kobieta z dwiema córkami i zwróciła im uwagę: «Jesteście w Polsce, mówcie po polsku». Uderzyła pięścią w szyję koleżankę moich córek. Dziewczynka upadła na ziemię. W tej samej sekundzie moja córka dostała pięścią w twarz. […] Chwilę później podszedł chłopak z Ukrainy, który chciał stanąć w obronie dzieci. On również został uderzony i miał rozbity nos’.
ŁÓDŹ. 3 sierpnia 2026 na Facebooku ukazało się nagranie dokumentujące atak na ukraińskiego nastolatka ze strony przypadkowego mężczyzny. Agresor wykrzykiwał: ‘Jeb…ć Ukrainę! Jeb…ć was k…wy! Jesteś u mnie, w Polsce. A dlaczego nie jesteś na wojnie i się nie bijesz? Mogłeś się k…wo bić o swój kraj!’.
BYDGOSZCZ. 14 sierpnia 2026 dwoje napastników – kobieta i towarzyszący jej mężczyzna – zaatakowało ukraińskie rodzeństwo: 14-letnią dziewczynkę i jej 12-letniego brata. O zdarzeniu poinformował Konsulat Generalny Ukrainy w Gdańsku: ‘Dwoje nieletnich Ukraińców […] doznało agresji ze strony dorosłych osób wyłącznie dlatego, że rozmawiali między sobą w języku ukraińskim. Napastnicy (mężczyzna i kobieta) dopuścili się […] również przemocy fizycznej’.
‘To jest polska ławka’. Raport o ksenofobicznej wrogości wobec dzieci i młodzieży (pełna wersja w pliku PDF)
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
Galeria Apteka Sztuki ZAZ
-
Dorota Setniewska, ngo.pl