Publicystyka - ngo.pl

Oto treść złożonych 24 czerwca pism:

Łódź, dn. 24 czerwca 2026 r.

Szanowny Pan Włodzimierz Czarzasty

Marszałek Sejmu RP

Szanowny Panie Marszałku,

w imieniu Inicjatywy „Nasz Rzecznik”, realizującej obywatelską misję ochrony standardów wyboru i niezależności urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich – koalicji 169 organizacji społecznych, która współpracuje z Biurem RPO w obronie praw człowieka i zasad równego traktowania, oraz w imieniu organizacji społecznych działających na rzecz standardów państwa i przejrzystości życia publicznego, zwracamy się do Pana Marszałka w następujących kwestiach:

• Na wstępie pragniemy podziękować Panu Marszałkowi za odpowiedź na nasze pismo dotyczące organizacji wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Z uznaniem przyjmujemy wyrażone w piśmie dostrzeżenie roli społeczeństwa obywatelskiego w procesach dotyczących funkcjonowania instytucji publicznych oraz skierowanie przez Pana Marszałka pisma do Przewodniczącego Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP, Pana Pawła Śliza, w sprawie organizacji wysłuchania publicznego w Parlamencie. Pragniemy jednocześnie zauważyć, że w dniu 21 maja br. złożyliśmy za pośrednictwem Biura Podawczego Sejmu RP (oraz Biura Podawczego Senatu RP) „Apel organizacji społecznych w sprawie standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich”, podpisany przez ponad 160 podmiotów działających na rzecz ochrony praw człowieka, równego traktowania, przejrzystości życia publicznego oraz praworządności. Wśród podnoszonych w Apelu postulatów znalazły się m.in. publiczne wysłuchania osób kandydujących w Sejmie i Senacie, z udziałem społeczeństwa obywatelskiego oraz wybór osoby gwarantującej niezależność, doświadczenie i najwyższe standardy etyczne;
• W związku z powyższym uprzejmie prosimy o informację, czy Pan Marszałek uzyskał odpowiedź od Przewodniczącego sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w kwestii organizacji wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Będziemy wdzięczni za przekazanie, za pośrednictwem Sekretariatu Pana Marszałka, informacji o podjętych ustaleniach, w tym o planowanym terminie lub terminach przeprowadzenia takich wysłuchań;
• Z uwagą obserwujemy również proces zgłaszania kandydatur. W związku ze zgłoszeniem kandydatury Pana Adama Borowskiego na urząd RPO i na podstawie przeprowadzonych analiz w oparciu o publicznie dostępne informacje, wyrażamy wątpliwości dotyczące spełniania przez kandydata ustawowego wymogu wyróżniania się wiedzą prawniczą. Mając na względzie znaczenie urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich dla ochrony praw i wolności obywatelskich, zwracamy się z prośbą o dołożenie szczególnej staranności przy weryfikacji kandydatur pod kątem spełniania wszystkich wymogów określonych w ustawie z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2024 r., poz. 1264). Zgodnie z treścią ww. ustawy, Rzecznikiem może być obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem ze względu na swe walory moralne i wrażliwość społeczną;
• Zwracamy się ponadto z uprzejmą prośbą o udostępnienie pełnej listy osób zgłoszonych na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z uzasadnieniami zgłoszeń złożonymi przez podmioty uprawnione do ich przedstawienia;
• W załączeniu przekazujemy również apel podpisany przez 3510 osób, które podzielają przekonanie, że wybór Rzecznika Praw Obywatelskich powinien odbywać się z poszanowaniem najwyższych standardów transparentności, merytorycznej oceny kandydatur oraz odpowiedzialności za jakość życia publicznego.

Wybór RPO jest decyzją o fundamentalnym znaczeniu dla ochrony praw i wolności obywatelskich oraz dla zaufania obywateli do instytucji państwa. Dlatego tak ważne jest, aby wszystkie etapy postępowania zostały przeprowadzone z najwyższą starannością, w sposób transparentny, umożliwiający społeczną kontrolę procesu oraz rzetelną ocenę kandydatur pod kątem spełniania ustawowych wymogów.

Pozostajemy do dyspozycji Pana Marszałka i Państwa.

Z wyrazami szacunku,

w imieniu organizacji społecznych zaangażowanych w obywatelski monitoring standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich,

Anna Duniewicz, koordynatorka Inicjatywy „Nasz Rzecznik”

Łódź, dn. 24 czerwca 2026 r.

Szanowny Pan Paweł Śliz

Przewodniczący Komisji Sprawiedliwościi Praw człowieka Sejmu RP

Szanowny Panie Przewodniczący,

w imieniu Inicjatywy „Nasz Rzecznik”, realizującej obywatelską misję ochrony standardów wyboru i niezależności urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich – koalicji 169 organizacji społecznych, która współpracuje z Biurem RPO w obronie praw człowieka i zasad równego traktowania, oraz w imieniu organizacji społecznych działających na rzecz standardów państwa i przejrzystości życia publicznego, zwracamy się do Pana Przewodniczącego
w następujących kwestiach:

• Na wstępie pragniemy zaznaczyć, że dn. 28 kwietnia br. skierowaliśmy do Marszałka Sejmu RP, Pana Włodzimierza Czarzastego, oficjalne pismo dotyczące organizacji w polskim Parlamencie wysłuchań publicznych osób kandydujących na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich, z udziałem przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego.
  Z przekazanej nam korespondencji wynika, że dn. 12 maja 2026 r. Marszałek Sejmu, Pan Włodzimierz Czarzasty, skierował pismo do Pana Przewodniczącego o rozważenie zorganizowania przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP takiego wysłuchania wysłuchania;
• Pragniemy jednocześnie zauważyć, że w dniu 21 maja br. złożyliśmy za pośrednictwem Biura Podawczego Sejmu RP (oraz Biura Podawczego Senatu RP) „Apel organizacji społecznych w sprawie standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich”, podpisany przez ponad 160 podmiotów działających na rzecz ochrony praw człowieka, równego traktowania, przejrzystości życia publicznego oraz praworządności. Wśród podnoszonych w Apelu postulatów znalazły się m.in. publiczne wysłuchania osób kandydujących w Sejmie i Senacie, z udziałem społeczeństwa obywatelskiego oraz wybór na urząd RPO osoby gwarantującej niezależność, doświadczenie i najwyższe standardy etyczne;
• W związku z powyższym uprzejmie prosimy o informację o podjętych ustaleniach,
  w tym o planowanym terminie lub terminach przeprowadzenia wysłuchań publicznych w Parlamencie;
• Zwracamy się również z uprzejmą prośbą o przekazanie informacji o terminie najbliższego posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, podczas którego będą rozpatrywane i opiniowane zgłoszone kandydatury na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Informacja ta pozwoli przedstawicielom organizacji społecznych zainteresowanych przebiegiem procedury wyboru aktywnie uczestniczyć w obradach i śledzić ich przebieg;
• Z uwagą obserwujemy również proces zgłaszania kandydatur. W związku ze zgłoszeniem kandydatury Pana Adama Borowskiego na urząd RPO i na podstawie przeprowadzonych analiz w oparciu o publicznie dostępne informacje, wyrażamy wątpliwości dotyczące spełniania przez kandydata ustawowego wymogu wyróżniania się wiedzą prawniczą. Mając na względzie znaczenie urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich dla ochrony praw i wolności obywatelskich, zwracamy się z prośbą
  o dołożenie szczególnej staranności przy weryfikacji kandydatur pod kątem spełniania wszystkich wymogów określonych w ustawie z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2024 r., poz. 1264). Zgodnie z treścią ww. ustawy, Rzecznikiem może być obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem ze względu na swe walory moralne i wrażliwość społeczną;
• Zwracamy się ponadto z uprzejmą prośbą o udostępnienie pełnej listy osób zgłoszonych na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z uzasadnieniami zgłoszeń złożonymi przez podmioty uprawnione do ich przedstawienia;
• W załączeniu przekazujemy również apel podpisany przez 3510 osób, które podzielają przekonanie, że wybór Rzecznika Praw Obywatelskich powinien odbywać się
  z poszanowaniem najwyższych standardów transparentności, merytorycznej oceny kandydatur oraz odpowiedzialności za jakość życia publicznego.

Wybór RPO jest decyzją o fundamentalnym znaczeniu dla ochrony praw i wolności obywatelskich oraz dla zaufania obywateli do instytucji państwa. Dlatego tak ważne jest, aby wszystkie etapy postępowania zostały przeprowadzone z najwyższą starannością, w sposób transparentny, umożliwiający społeczną kontrolę procesu oraz rzetelną ocenę kandydatur pod kątem spełniania ustawowych wymogów.

Pozostajemy do Pana i Państwa dyspozycji.

Z wyrazami szacunku,

w imieniu organizacji społecznych zaangażowanych w obywatelski monitoring standardów wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich,

Anna Duniewicz, koordynatorka Inicjatywy „Nasz Rzecznik”

Inicjatywę na rzecz najwyższych standardów wyboru RPO wspiera Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców.