Publicystyka - ngo.pl

Rozmawiać bez słów – razem dzięki AAC

Październik na całym świecie obchodzony jest jako Międzynarodowy Miesiąc Alternatywnych i Wspomagających Metod Komunikacji (AAC) – czas, w którym szczególną uwagę kierujemy na osoby, które w codziennym życiu nie mogą w pełni korzystać z mowy. W tym roku akcja odbywa się w ramach XIV Dni Osób z Niepełnosprawnościami Miasta Legionowo i Powiatu Legionowskiego, pod hasłem: „Innowacje, włączanie, samorzecznictwo. Razem dzięki AAC!”. 

W działania na rzecz komunikacji alternatywnej i wspomagającej włączył się zespół zaangażowanych terapeutek i pedagożek specjalnych:Justyna Socka, Paula Wilczyńska, Anna Zaboklicka, Beata Bek, Wiesława Karbowska, Beata Siebierska, Anna Marchlewska oraz Olena Shpyliuk. To dzięki ich pasji, wiedzy i wspólnej pracy dzieci niemówiące mają szansę każdego dnia odkrywać własny język i sposób wyrażania emocji. O idei, praktycznych działaniach i wsparciu Fundacji „Promień Słońca” opowiada Justyna Socka, terapeutka i koordynatorka akcji AAC w Powiatowym Zespole Szkół i Placówek Specjalnych w Legionowie.Wywiad zrealizowany w ramach obchodów Międzynarodowego Miesiąca AAC 2025 organizowanych przez Powiatowy Zespół Szkół i Placówek Specjalnych w Legionowie we współpracy z Fundacją „Promień Słońca” w ramach XIV Dni Osób z Niepełnosprawnościami Miasta Legionowo i Powiatu Legionowskiego.

Jerzy Jastrzębski: – Pani Justyno, jak w tym roku przebiega akcja związana z Miesiącem AAC w Legionowie?

Justyna Socka: – W tym roku warsztaty odbywają się w kilku placówkach: w Szkole Podstawowej nr 2 w Legionowie, w Szkole Podstawowej w Janówku Pierwszym, w Przedszkolu Miejskim w Chotomowie oraz w Przedszkolu Miejskim nr 10 w Legionowie.
Po raz kolejny udało nam się objąć akcją tak szeroką grupę dzieci i nauczycieli. To ogromne przedsięwzięcie edukacyjne i zarazem piękny przykład współpracy szkół, przedszkoli i lokalnych organizacji.

Jak wyglądają takie warsztaty w praktyce?

– Zajęcia prowadzone są w formie praktycznych ćwiczeń i zabaw. Dzieci poznają różne narzędzia AAC – od tablic z obrazkami, przez systemy gestów, aż po multimedialne komunikatory, takie jak tablety z programem Mówik.
Bardzo lubianym elementem jest zabawa w „sklepik”, podczas której dzieci wybierają naklejki, kolorowanki czy drobne przedmioty za pomocą symboli i gestów. W ten sposób uczą się w praktyce, że można „mówić” na wiele sposobów. Wykorzystujemy też piosenki z gestami – to radosny i naturalny sposób nauki komunikacji alternatywnej.

Co takie zajęcia dają dzieciom niemówiącym i ich rówieśnikom?

– Przede wszystkim dają szansę na zrozumienie i akceptację. Dzieci niemówiące uczą się, że mają głos – tylko w inny sposób go wyrażają. A dzieci mówiące uczą się empatii, poznają nowe formy komunikacji i zaczynają rozumieć, że poprzez gesty i obrazki też można rozmawiać.
Dzięki temu, gdy spotkają kiedyś osobę posługującą się komunikatorem czy gestami, będą wiedziały, co to znaczy. To ogromna zmiana w postrzeganiu różnorodności.

To już siódmy rok realizacji akcji. Czy widać efekty?

– Zdecydowanie tak. Widać większą świadomość społeczną i edukacyjną. Nauczyciele coraz częściej pytają o szkolenia z AAC, rodzice chcą korzystać z pomocy i urządzeń komunikacyjnych. AAC przestaje być czymś „nowym” – staje się naturalną częścią edukacji i codziennego życia naszych uczniów.

Jaką rolę w tym przedsięwzięciu odgrywa Fundacja „Promień Słońca”?

– Ogromną. Fundacja „Promień Słońca” od lat nas wspiera – nie tylko mentalnie, ale też finansowo. Dzięki dofinansowaniu mogliśmy kupić kolejne tablety, komunikatory, książki z symbolami i materiały wizualne.
Dziś w szkole mamy już cztery tablety z oprogramowaniem Mówik, które dzieci wykorzystują na zajęciach. To realne wsparcie – bo bez takich narzędzi trudno byłoby rozwijać umiejętność komunikacji alternatywnej.

Wspominała Pani o planach stworzenia pracowni AAC. Jak postępują przygotowania?

– Chcemy, aby w szkole powstała w pełni wyposażona pracownia AAC – z komunikatorami, tabletami i pomocami dydaktycznymi. Część tej przestrzeni już działa. Mamy programy do drukowania symboli, tablety z programem Mówik i pomoce dydaktyczne, które nauczyciele mogą wypożyczać na zajęcia.
Naszym celem jest, by AAC było stale obecne w szkole, a każde dziecko mogło korzystać z tych narzędzi w codziennej nauce.

Na koniec – co dla Pani znaczy AAC?

– To nie tylko metoda pracy, ale przede wszystkim podstawa do nawiązywania relacji. Uczy, że każdy człowiek – bez względu na sposób mówienia – ma prawo być zrozumiany.

Dziękuję za rozmowę i za niezwykle ważną pracę, która otwiera ludzi na inny wymiar porozumiewania się.