Publicystyka - ngo.pl

Upraszczając, problem nie dotyczy NGO-sów, które od samego początku (od powstania) konsekwentnie prowadzą uproszczoną ewidencję. W przypadku tych NGO-sów, które przed UEPIK prowadziły standardową księgowość, trzeba już jednak uważać. W roku, w którym dokonamy wyboru, nie będziemy jeszcze zwolnieni z obowiązków sprawozdawczych. Przyjrzyjmy się temu dokładniej.

Na początku przypomnijmy jednak naczelną zasadę, która stanowi punkt wyjścia do prowadzonych tu rozważań. Brzmi ona: organizacje, które prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów NIE SKŁADAJĄ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO. Nie mają znaczenie inne cechy takich organizacji: czy są stowarzyszeniami czy fundacjami, czy działają od lat, czy od niedawna, czy są aktywne, czy robią niewiele, dla kogo i jak pracują. Znaczenie ma tylko to czy UEPIK prowadzą. 

Co to jednak znaczy prowadzić uproszczoną ewidencję? Wybór tej formy księgowości jest uprawnieniem organizacji pozarządowych. Jednak to uprawnienie przyznano tylko części z nich - czyli trzeba spełniać określone warunki.  

UEPIK z założenia dedykowana jest mniejszym NGO-som. Dlatego mogą ją stosować takie, które nie przekraczają określonych rocznych przychodów. Od początku stosowania UEPIK jest to wciąż suma 100 tys. zł - nie można jej przekroczyć, jeśli chcemy wybrać uproszczoną ewidencję. NGO nie może również mieć statusu OPP, ani prowadzić działalności gospodarczej.

Jeśli spełniamy warunki do prowadzenia uproszczonej ewidencji i zdecydowaliśmy się w naszej NGO na tę formę prowadzenia księgowości, musimy w odpowiednim terminie poinformować o naszym wyborze urząd skarbowy. Tylko zgłaszając wybór do US legalnie prowadzimy UEPIK - bez dokonania zgłoszenia, nasz wybór nie ma znaczenia!

Nowe organizacje mają na zgłoszenie wyboru 30 dni od daty rozpoczęcia działalności. 

Pozostałe muszą poinformować urząd o wyborze uproszczonej ewidencji w ciągu pierwszego miesiąca nowego roku podatkowego. W przypadku organizacji, których rok obrotowy zgadza się z rokiem kalendarzowym (a jest ich większość) termin zgłoszenia upływa z końcem stycznia.

W tym momencie dochodzimy do sedna. Wybór UEPIK i prawidłowe zgłoszenie tego wyboru do urzędu skarbowego następuje na początku roku kalendarzowego (w większości organizacji tożsamego z rokiem obrotowym). W tym samym roku, w którym wybierzemy UEPIK, będziemy nadal… sporządzać sprawozdanie finansowe. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ sprawozdanie finansowe zawsze dotyczy minionego okresu sprawozdawczego (zazwyczaj minionego roku), a nie okresu obecnego. 

Jeśli wybraliśmy UEPIK na początku 2023 roku, a wcześniej - to znaczy w roku 2022 - prowadziliśmy pełną księgowość, musimy sporządzić sprawozdanie finansowe za 2022 rok. 

Będziemy zwolnieni z obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego, ponieważ prowadzimy UEPIK, ale zwolnienie to będzie dotyczyło dopiero następnego okresu. Uproszczoną ewidencję prowadzimy od początku 2023 roku i dopiero za ten rok NIE będziemy składać sprawozdania finansowego. 

Dla jasności nakreślmy ten schemat jeszcze raz w punktach.