Publicystyka - ngo.pl

Redakcja "Lokalni Niezwyciężeni - Forum Środowiska Wolontariackiego": – Jaką rolę w polityce społecznej Miasta Poznania pełnią otwarte konkursy ofert i konkursy regrantingowe kierowane do organizacji pozarządowych? Czy Miasto traktuje je przede wszystkim jako sposób zlecania konkretnych usług, czy jako mechanizm budowania trwałego partnerstwa z sektorem obywatelskim?

Magdalena Pietrusik-Adamska: – Zlecanie zadań publicznych organizacjom pozarządowym w trybach przewidzianych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie to tylko jedna z form współpracy Miasta z organizacjami. Są one jednym z narzędzi współpracy samorządu z trzecim sektorem - zarówno w wymiarze partnerskim, jak i realizacyjnym. Część konkursów służy powierzeniu lub wsparciu realizacji konkretnych zadań publicznych.

Organizacje pozarządowe podejmujące się realizacji tych działań są ważnymi wykonawcami usług społecznych, ponieważ to one mają bardzo dobre rozpoznanie potrzeb mieszkanek i mieszkańców Poznania. Posiadają także doświadczenie, dysponują odpowiednim zespołem (o dużych kompetencjach) oraz są elastyczne w odpowiadaniu na pojawiające się wyzwania.

Jako Miasto współpracujemy z organizacjami pozarządowymi w różnych innych formach (pozafinansowych) korzystając z wiedzy, doświadczenia i potencjału przedstawicielek i przedstawicieli organizacji obywatelskich, np. przy współtworzeniu wydarzeń, projektowaniu i realizacji polityk społecznych czy za pośrednictwem ciał doradczych. Zależy nam na tym, aby organizacje pozarządowe nie były traktowane, jako odbiorcy środków publicznych czy wykonawcy usług, ale jako współtwórcy i partnerzy w budowaniu i rozwijaniu lokalnej polityki społecznej.

Jak Pani Prezydent ocenia znaczenie stosunkowo niewielkich projektów społecznych, które nie dysponują dużymi budżetami, ale odpowiadają na bardzo konkretne potrzeby mieszkańców i określonych grup zawodowych?

– Z perspektywy Miasta zarówno realizacja projektów o dużych budżetach, jak i tych z mniejszym budżetem jest bardzo istotna. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że to nie wielkość budżetu świadczy o ważności realizacji zadania publicznego.

Często poprzez realizację małych projektów, które są inicjatywami dobrze sprofilowanymi odpowiadającymi na konkretne problemy czy potrzebę określonej grupy mieszkańców zaspokajamy te obszary, których realizacja większych, systemowych programów nie jest w stanie dotrzeć z taką samą precyzją, jak dzieje się to za sprawą tych projektów o mniejszych budżetach na realizację.

Nie należy patrzeć na realizację zadań publicznych przez pryzmat przeznaczonych na ich realizację środków finansowych. Każdy projekt, który odpowiada na potrzeby mieszkanek i mieszkańców Poznania stanowi ważny element lokalnego systemu polityki społecznej. Rolą samorządów jest m.in. tworzenie warunków, w których różne inicjatywy mają możliwość rozwoju.

Czy organizacja realizująca zadanie publiczne powinna być, zdaniem Pani Prezydent, wyłącznie wykonawcą zapisanych we wniosku działań i wskaźników, czy również partnerem przekazującym Miastu wiedzę o problemach mieszkańców oraz rekomendacje dotyczące zmian w miejskich politykach?

– Uważam, że organizacja pozarządowa, która realizuje zadanie publiczne jest czymś więcej niż wykonawcą zapisanych w ofercie działań czy wskaźników. Nie ulega wątpliwości, że realizacja zapisów umowy i osiągnięcie założonych rezultatów jest istotne i ważne z punktu spojrzenia na gospodarowanie środkami publicznymi. Nie powinno jednak wyczerpywać całej relacji pomiędzy samorządem a organizacją.

Realizatorzy zadań publicznych są bardzo blisko odbiorców swoich zadań, dzięki czemu posiadają wiedzę o potrzebach i problemach konkretnych grup czy osób. Wiedza, którą pozyskują poprzez realizację projektów jest dla Miasta niezwykle cenna. Dlatego zależy nam, aby współpraca nie kończyła się wraz ze złożeniem sprawozdania i rozliczeniem projektu. Informacja zwrotna od organizacji, ich doświadczenia i rekomendacje są dla nas ważne przy planowaniu kolejnych działań i tam, gdzie jest to uzasadnione, przy modyfikowaniu lub tworzeniu miejskich polityk i programów.

Jak Miasto Poznań ocenia skuteczność konkursów regrantingowych, takich jak "Wolontariat do Poznania", w których środki miejskie trafiają do organizacji za pośrednictwem operatora - w tym przypadku Poznańskiego Centrum Wolontariatu prowadzonego przez Stowarzyszenie CREO?

– Miasto Poznań ocenia konkursy regrantingowe, jako wartościowe uzupełnienie tradycyjnego systemu wsparcia organizacji pozarządowych.

Konkursy regrantingowe mają wiele zalet, m.in. stanowią możliwość dotarcia ze środkami publicznymi do mniejszych organizacji pozarządowych, a także zdobycia przez nich pierwszych środków na realizacje projektów i inicjatyw. Operatorzy takich konkursów pełnią nie tylko funkcję przekazujących środki, ale także bardzo istotną funkcję doradczą i animacyjną - wspierając organizację poprzez możliwość konsultacji projektów, wsparcie przy rozliczaniu działań czy rozwijaniu kompetencji do dalszego funkcjonowania.

Regranting pozwala bardzo często na pozyskanie środków finansowych na realizację mniejszych, lokalnych i często bardzo konkretnych potrzeb mieszkanek i mieszkańców. Daje przestrzeń do testowania nowych pomysłów i aktywizowania osób oraz grup, które dopiero rozpoczynają działalność społeczną. Regranting stał się formą narzędzia za pośrednictwem, którego budujemy aktywny i różnorodny sektor obywatelski.

Projekt "Pracownik Socjalny w równowadze" dotyczy przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu, wsparcia psychologicznego oraz rozwoju kompetencji pracowników pomocy społecznej. Czy dobrostan psychiczny osób wykonujących zawody pomocowe jest dziś jednym z trwałych priorytetów Miasta Poznania?

– Miasto Poznań oraz Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Poznaniu realizują projekt "Zdrowo - Zawodowo". To program na rzecz niwelowania czynników negatywnie wpływających na zdrowie pracowników. Aktualnie program jest współfinansowany z funduszy unijnych, niemniej oczywistym jest, że dbałość o dobrostan oraz podejmowanie działań wspierających pracowników jest z naszego punktu widzenia kluczowym elementem zarządzania. Jego adresatami są pracownicy UMP i MOPR. W ramach programu, pracownicy mogą skorzystać m. in. ze wsparcia psychologicznego oraz karnetów pozwalających na dostęp do obiektów sportowych. Program "Zdrowo - Zawodowo" zawiera również panel związany z ergonomią środowiska pracy.

Czy Miasto planuje rozwijać systemowe formy wsparcia psychologicznego, superwizji i wzmacniania bezpieczeństwa pracowników socjalnych, psychologów, pedagogów, opiekunów oraz innych osób pracujących bezpośrednio z mieszkańcami znajdującymi się w kryzysie?

– W ramach Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu konsekwentnie dążymy do rozwijania systemowych form wsparcia dla pracowników pierwszej linii kontaktu z osobami w kryzysie. Odbywają się superwizje, jak również szkolenia podnoszące m. in. poczucie bezpieczeństwa pracowników socjalnych, psychologów, asystentów rodziny, koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej oraz innych specjalistów pracujących bezpośrednio i na rzecz mieszkańców. We wrześniu rozpoczął się cykl szkoleń z zakresu ochrony ludności i ochrony cywilnej. Działania wspierające pracowników socjalnych są nierozłącznym elementem zarządzania w polityce społecznej, rozwój tych narzędzi jest z naszego punktu widzenia oczywisty.

Projekt "Młodzi dla Poznania - aktywizacja studentów w działaniach wolontariackich" angażuje studentów w pomoc mieszkańcom oraz rozpoznawanie problemów występujących w mieście. Jaką rolę Pani Prezydent przypisuje wolontariatowi studenckiemu w rozwoju Poznania?

– Wolontariat studencki stanowi ważny element w rozwoju Miasta, ponieważ łączy w sobie rozwój młodych ludzi oraz realną pomoc innym. Studentki i studenci wnoszą w realizację działań społecznych swoją energię, wiedzę, kompetencje i nowe pomysły, zdobywając przy tym doświadczenia, których nie da się uzyskać wyłącznie w ramach edukacji akademickiej.

Wolontariat studencki traktuję jako inwestycję w przyszłość Poznania, dzięki której oprócz wsparcia konkretnych działań społecznych możemy przyczynić się do wychowania kolejnego pokolenia aktywnych, zaangażowanych i odpowiedzialnych mieszkanek i mieszkańców Poznania.

W jaki sposób Miasto wykorzystuje raporty, rekomendacje i doświadczenia organizacji po zakończeniu finansowania projektu? Czy istnieje mechanizm, dzięki któremu efekty zadania mogą zostać włączone do dalszych działań miejskich, zamiast zakończyć się wraz z końcem okresu dotacji?

– Miasto Poznań wykorzystuje raporty, rekomendacje oraz doświadczenia organizacji pozarządowych, jako źródło wiedzy przy planowaniu i realizacji kolejnych działań. Pozyskane informacje są brane pod uwagę przy przygotowywaniu kolejnych konkursów, programów oraz działań miejskich w danym obszarze.

Czy małe i średnie organizacje pozarządowe mają dziś, zdaniem Pani Prezydent, rzeczywiście równy dostęp do miejskich konkursów, konsultacji oraz dialogu z urzędnikami i władzami Miasta? Co należałoby jeszcze zmienić, aby ten dostęp był łatwiejszy i bardziej partnerski oraz oparty na pluralizmie dostępu, to znaczy: nie wygrywa i realizuje zawsze ta sama od lat, bo jest to sygnał nie tylko słabości pozostałych organizacji, ale może braku jakichś rozwiązań wspierających ze strony Miasta?

– W Poznaniu wszystkie organizacje pozarządowe mają równy dostęp do udziału w ogłaszanych konkursach, konsultacjach czy prowadzonym dialogu. Mamy szereg możliwości włączenia się przedstawicielek i przedstawicieli organizacji pozarządowych w działania realizowane w Mieście oraz w współtworzenie aktywnego sektora obywatelskiego.

Takie przestrzenie stwarzają m.in. Poznańska Rada Działalności Pożytku Publicznego, komisje dialogu obywatelskiego, udział w różnego rodzaju zespołach roboczych czy współtworzenie wydarzeń. Finansujemy też prowadzenie takich przestrzeni jak Poznańskie Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych czy Poznańskie Centrum Wolontariatu, w których zarówno organizacje pozarządowe jak i aktywni obywatele m.in. znajdą informację o tym jak zaangażować się w życie Miasta oraz poszerzą swoją wiedzę w zakresie pozyskiwania środków finansowych na realizację swoich pomysłów.

Początkujące organizacje pozarządowe mogą zacząć od realizacji projektów w ramach konkursów regrantingowych lub dotacji w formie tzw. małych grantów, co pozwala im na nabranie doświadczenia w pozyskiwaniu, realizacji i rozliczaniu środków publicznych.

Jakiej współpracy pomiędzy Miastem Poznań a organizacjami społecznymi chciałaby Pani Prezydent pod koniec obecnej kadencji: opartej głównie na zlecaniu pojedynczych zadań czy na stałym dialogu, wzajemnym zaufaniu i wspólnym projektowaniu rozwiązań dla mieszkańców?

– Zlecanie zadań publicznych to tylko jedna z form współpracy samorządu z sektorem obywatelskim i nie powinna być traktowana jako dominująca.

Działania realizowane przez Miasto Poznań z organizacjami pozarządowymi opierają się na dialogu, wzajemnym zaufaniu i wspólnym projektowaniu rozwiązań dla mieszkanek i mieszkańców Poznania.

Nie wyobrażam sobie Miasta bez organizacji społecznych. Organizacje to nasz kluczowy partner w projektowaniu, wdrażaniu i ewaluacji działań w różnych obszarach funkcjonowania miasta. Taką relację NGO-Miasto chcę rozwijać. Chcę, żeby współpraca Miasta z NGO odpowiadała na potrzeby społeczności lokalnej.

Informacja o realizacji wywiadu

Wywiad przeprowadziła Redakcja "Lokalni Niezwyciężeni - Forum Środowiska Wolontariackiego" w ramach projektu "Młodzi dla Poznania - aktywizacja studentów w działaniach wolontariackich", realizowanego w konkursie "Wolontariat do Poznania 2026", organizowanym przez Poznańskie Centrum Wolontariatu prowadzone przez Stowarzyszenie Centrum Rozwoju Edukacji Obywatelskiej CREO. Projekt sfinansowano ze środków budżetowych Miasta Poznania.

#poznańwspiera #pomocnipoznań #pozarządowypoznań #WolontariatPoznań #StowarzyszenieCREO #WolontariatDoPoznania