Publicystyka - ngo.pl

11 października na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości opublikowano aktualne wyjaśnienia dotyczące stosowania tzw. ustawy Kamilka. To już kolejne materiały przygotowane przez resort (o wcześniejszych pisaliśmy w artykule: Ustawa Kamilka. Materiały od Ministerstwa Sprawiedliwości).

Poniżej publikujemy wybrane fragmenty z informacji, która ukazała się 11 października.

15 lutego 2024 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czyli tzw. ustawa Kamilka. Została wprowadzona w odpowiedzi na tragiczną śmierć 8-letniego Kamilka z Częstochowy, który zmarł na skutek brutalnego znęcania się przez ojczyma. 

Kluczowe zmiany wprowadzone przez ustawę: 

Obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich – Dotyczy to wszelkich placówek oświatowych, opiekuńczych, wychowawczych oraz innych instytucji, które mają kontakt z dziećmi [w tym organizacji pozarządowych, uzupełnienie redakcji ngo.pl]. Standardy te określają zasady bezpiecznych relacji z dziećmi oraz procedury interwencji w przypadkach podejrzenia przemocy. To zbiór zasad i tryb postępowania, które mają na celu zapewnić dziecku ochronę przed krzywdzeniem. Nie ma jednego wzoru – każda placówka powinna dostosować je do swojej specyfiki. Baza jaką są standardy ochrony dzieci, powinna być jednak wspólna i zawierać: 

• zasady określające bezpieczne relacje z dzieckiem z wyszczególnieniem zachowań niedozwolonych;
• procedury podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka; 
• procedurę i wyznaczoną osobę odpowiedzialną za złożenie zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa wobec dziecka;

Zmiany w wysłuchiwaniu dzieci – Dzieci będą wysłuchiwane tylko raz w toku postępowania, chyba że ich dobro wymaga ponowienia tej czynności. Przesłuchania mają być prowadzone w sposób minimalizujący stres dla dziecka. Ustawa reguluje także, że dziecko przed sądem ma swojego reprezentanta. W sytuacji, jeśli opiekun lub rodzic nie może podjąć się tej funkcji, rolę tę mogą pełnić adwokaci i radcy prawni.

Rozszerzenie katalogu osób podlegających weryfikacji – Każda placówka, której praca wiąże się z opieką nad dziećmi, musi przestrzegać zasad bezpiecznej rekrutacji. To oznacza, że kandydaci do pracy są sprawdzani w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle seksualnym i mają obowiązek pozyskania i przedstawienie zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, co ma na celu zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa małoletnim.

Wprowadzenie procedury Serious Case Review – Obowiązkowe są analizy najpoważniejszych przypadków przemocy wobec dzieci, co ma pomóc w zapobieganiu podobnym tragediom w przyszłości.

Poza zacytowanym wyżej briefem, resort zebrał też pytania i odpowiedzi dotyczące stosowania ustawy. Większość pytań dotyczy placówek oświatowych, jednak wydaje się, że przedstawiony w nich sposób interpretowania przepisów da się zastosować w analogicznych sytuacjach przez organizacje pozarządowe. Warto zwrócić uwagę, że w niektórych odpowiedziach zapowiedziano zmianę przepisów. 

Poniżej cytujemy odpowiedzi na cztery wybrane pytania.

Czy ustawa dotyczy wszystkich pracowników, nawet tych, którzy mają tylko pobieżny kontakt z dziećmi (np. występują gościnnie z prelekcją, na jednorazowe zaproszenie).

Dyrektor ma obowiązek sprawdzić osoby, z którymi podpisuje umowę lub które prowadzą działalność oświatową na terenie szkoły. Goście zapraszani jednorazowo nie muszą być sprawdzani o ile nauczyciel jest w tym czasie ze swoimi uczniami.

Na jakich zasadach rodzic może uczestniczyć w wycieczce klasowej dziecka jako opiekun grupy?

Rodzic - opiekun wycieczki działa jako wolontariusz i podlega weryfikacji karalności. Najlepiej ustalić listę rodziców - wolontariuszy na początku roku i zweryfikować ich zgodnie z art. 21 ustawy. Planowana jest zmiana przepisów, która zwolni rodziców z obowiązku dostarczania zaświadczeń z KRK.

Urząd gminy zawiera umowy z firmą, która dowozi dzieci do szkoły. Czy urząd powinien zweryfikować kierowców?

Kierowcy autobusów nie muszą być sprawdzani, jeśli nie pełnią funkcji opiekuńczych. Gdy kierowca sprawuje opiekę nad dziećmi podczas transportu, weryfikacja jest konieczna.

Czy organizator szkoleń online dla dzieci i młodzieży musi mieć zaświadczenie o niekaralności od prowadzących takie szkolenia?

Nie ma różnicy, czy działalność jest prowadzona online czy offline. W związku z tym przed zatrudnieniem osoby do prowadzenia szkoleń online lub dopuszczeniem jej do takiej działalności, organizator powinien uzyskać od niej zaświadczenie o niekaralności oraz sprawdzić ją w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

Zobacz wszystkie pytania i odpowiedzi zebrane przez Ministerstwo Sprawiedliwości [KLIKNIJ]