Publicystyka - ngo.pl

Szacujemy, że w Polsce działa około 200 organizacji równościowych, czyli takich, które w ramach głównego obszaru swojej działalności zajmują się ochroną praw i wolności człowieka, ochroną mniejszości, troską o zapewnienie równości szans, przeciwdziałaniem dyskryminacji lub działaniami na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn. To około 0,2% całego polskiego sektora pozarządowego. Ktoś powie, że to niewiele, ale – ze względu na ich społeczną funkcję – warto przyjrzeć się sytuacji tych organizacji. W szczególności w czerwcu – Miesiącu Równości.

W kwietniu 2019 roku Stowarzyszenie Klon/Jawor wydało raport dotyczący kondycji organizacji równościowych. Przebadaliśmy za pomocą kwestionariusza ponad 100 organizacji, a w przypadku 10 zrealizowaliśmy również wywiady pogłębione.

Co wyróżnia organizacje równościowe w porównaniu z całym polskim sektorem pozarządowym?

• Organizacje równościowe silniej identyfikują się ze swoja misją i częściej są gotowe poświęcić bezpieczeństwo organizacji na rzecz osiągnięcia sukcesu w swoich działaniach.
• Mocniej niż inne organizacje wierzą w swój wpływ na rozwiązywanie problemów społecznych w skali kraju.

• Organizacje równościowe mają większe przeciętne budżety. W 2017 roku było to 123 tysięcy złotych, a wśród wszystkich stowarzyszeń i fundacji – 28 tysięcy. Zaznaczmy, że nie oznacza to, że w grupie organizacji równościowych nie ma podmiotów działających niemal bez środków – procent organizacji o najniższych przychodach (do 1 tysiąca złotych) był wśród nich niemal taki sam, jak wśród wszystkich organizacji (9%).
• Organizacje równościowe częściej uprawiają fundraising, czyli podejmują działania ukierunkowane na pozyskanie pieniędzy od osób indywidualnych, firm lub innych organizacji – robi to 54% organizacji równościowych (w porównaniu do 38% wszystkich organizacji).
• Organizacje równościowe wyróżniają się większą liczbą źródeł finansowania, co jest wynikiem bardziej świadomych działań fundraisingowych, ale też przejawem wyrażanej potrzeby niezależności finansowej.

• Aktualny kontekst społeczno-polityczny przekłada się na wiele trudności doświadczanych przez organizacje równościowe. Odbija się na kondycji ich personelu – wpływa niekorzystnie na motywację zespołu pracowniczego i wolontariackiego, sprzyja wypaleniu liderów i liderek oraz zewnętrznych ekspertów i ekspertek.
• Organizacje równościowe mierzą się z sytuacją wycofywania się instytucji publicznych ze współpracy oraz ograniczonymi możliwościami finansowania działań ze środków publicznych, co z kolei wpływa na kłopoty z płynnością finansową.
• Brak poczucia bezpieczeństwa to istotny problemem dotykający organizacje równościowe – przejawia się on głównie w odniesieniu do stabilności finansowej, ale też wiąże się z obawami przed nadmiernymi kontrolami ze strony organów państwa oraz potencjalnymi, zagrażającymi organizacjom zmianom w prawie.

• Organizacje równościowe bardzo krytycznie oceniają warunki funkcjonowania w 2017 roku. Niemal połowa (47%) twierdzi, żeby były one gorsze niż w latach poprzednich, podczas gdy w całym sektorze pozarządowym organizacji wystawiających taką ocenę jest tylko 15%.
• Organizacje równościowe są też pesymistyczne nastawione do swojej przyszłości. Co trzecia organizacja zakłada, że warunki funkcjonowania w 2019 roku (badanie realizowano w 2018) będą gorsze niż w latach poprzednich, podobna grupa organizacji spodziewa się, że będą one zbliżone do warunków w ostatnim czasie. W całym sektorze pozarządowym nastroje są dużo bardziej optymistyczne (tylko 12% spodziewa się zmiany na gorsze).
• Mimo tak krytycznej oceny spodziewanych warunków do działania, duża część organizacji równościowych (45%) chce w najbliższym czasie rozwijać swoją działalność. W tym kontekście organizacje równościowe myślą bardziej ambitnie o swojej przyszłości w porównaniu z całym sektorem pozarządowym, gdzie istotny rozwój swojej działalności planuje 32% organizacji.

Zapraszamy do zapoznania się z szerszym kontekstem funkcjonowania organizacji równościowych w Polsce opisanym w raporcie Stowarzyszenia Klon/Jawor. Poza danymi z badania raport zawiera rekomendacje dla środowiska organizacji równościowych wypracowane w ramach spotkania grupy organizacji równościowych.

Przeczytaj pełen raport z badań!

Artykuł powstał na podstawie danych zebranych w badaniu „Kondycja organizacji pozarządowych w Polsce 2018”, zrealizowanym metodą CAWI przez Stowarzyszenie Klon/Jawor w 2018 roku na ogólnopolskiej, losowej próbie ponad 1 tys. stowarzyszeń i fundacji.

Badania „Kondycja organizacji pozarządowych w Polsce 2018” zostały sfinansowane ze środków Fundacji im. Stefana Batorego oraz środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

Badanie „Kondycja organizacji równościowych” zostało sfinansowane ze środków Fundacji im. Stefana Batorego.