Leśne Projekty – kiedy las staje się przestrzenią wspólnoty i regeneracji
W świecie przyspieszenia, przebodźcowania i narastającego zmęczenia psychicznego coraz więcej osób szuka bezpiecznych przestrzeni do regeneracji. W Katowicach takie miejsca znajdziesz w lesie, a do odpoczynku wśród drzew od kilku lat zaprasza Fundacja Leśne Projekty.
Od doświadczenia natury do codziennej praktyki
Fundacja Leśne Projekty powstała z przekonania, że las nie jest tłem, ale pełnoprawnym uczestnikiem procesów wspierających człowieka. Celem jej działań jest edukacja i praktyka leśna skierowana do lokalnej społeczności, rozumiana jako długofalowa, dostępna forma wspierania dobrostanu poprzez świadomy kontakt z przyrodą.
Działania organizacji opierają się na kąpielach leśnych (shinrin-yoku), edukacji terenowej oraz warsztatach skierowanych do dzieci, młodzieży i dorosłych. Z czasem stały się one czymś więcej niż ofertą warsztatową – dla wielu osób są dziś regularną, powtarzalną formą odpoczynku i wyciszenia, wpisaną w rytm codziennego życia miasta.
– Pomagamy odnaleźć spokój i więź z Naturą – poprzez doświadczenie lasu w uważny, żywy i autentyczny sposób – mówi Katarzyna Grabka, prezeska Fundacji Leśne Projekty.
Choć głównym obszarem działań Fundacji są Katowice i ich najbliższe otoczenie, zespół odpowiada również na zaproszenia z innych miast. Realizują warsztaty, szkolenia i kąpiele leśne także w ościennych gminach, a sporadycznie w dalszych częściach kraju. Rdzeniem działań pozostaje jednak stała, lokalna obecność i praca z konkretną społecznością.
Kąpiele leśne – uważna obecność zamiast pośpiechu
Sercem działań Fundacji są kąpiele leśne (shinrin-yoku) prowadzone w kameralnych grupach przez certyfikowane przewodniczki w katowickich lasach i parkach. Spotkania trwają kilka godzin i opierają się na prostych zaproszeniach do uruchomienia zmysłów, obserwacji i bycia „tu i teraz”. Shinrin-yoku to praktyka dostępna dla osób w różnym wieku i kondycji – niewymagająca sprawności fizycznej, wiedzy ani wcześniejszego przygotowania. Jej celem nie jest osiąganie efektów ani realizowanie zadań, lecz zatrzymanie się, regeneracja i odzyskanie wewnętrznego spokoju. Fundacja podkreśla przy tym podmiotowe traktowanie przyrody – jako przestrzeni relacji, a nie zasobu do wykorzystania.
Edukacja i integracja najmłodszych zanurzona w naturze
Istotną część działań Leśnych Projektów stanowią warsztaty dla szkół i przedszkoli. Zajęcia terenowe, prowadzone w cyklach tematycznych, łączą edukację przyrodniczą z elementami uważności, pracy z emocjami i współpracy w grupie. Ważnym elementem działań fundacji są także spotkania rodzinne, podczas których dzieci i dorośli wspólnie doświadczają lasu – obserwując przyrodę, bawiąc się, ucząc uważności i wzmacniając relacje w naturalnym, niewymuszonym środowisku.
Dla dzieci to nie tylko nauka o przyrodzie, ale także doświadczenie relacji, bezpieczeństwa i sprawczości. Fundacja pracuje również z nauczycielami i edukatorami, oferując szkolenia z zakresu wykorzystywania natury w pracy dydaktycznej i wychowawczej.
Społeczność wokół lasu
Regularnie prowadzone warsztaty, spacery i kąpiele leśne cieszą się stałym, dużym zainteresowaniem. Wiele osób wraca na kolejne spotkania, traktując je jako ważny element codziennej higieny psychicznej. Z działań Fundacji skorzystały już tysiące osób, co pokazuje, jak duże jest zapotrzebowanie na tego typu formy wsparcia.
Leśne Projekty są również obecne podczas dużych wydarzeń społecznych i kulturalnych, takich jak INDUSTRIADA. Docierają ze swoją ofertą do nowych odbiorców i pokazują, że praktyki leśne mogą funkcjonować zarówno w kameralnym, jak i masowym wymiarze.
Za tą skalą kryje się codzienna, wymagająca praca zespołu: w terenie, niezależnie od pogody, często poza standardowymi godzinami pracy.
Opis sytuacji problemowej: bariery w prowadzeniu ważnych działań
Za widoczną skalą działań i rosnącym zainteresowaniem kryje się jednak mniej widoczna na zewnątrz, codzienna strona funkcjonowania organizacji.
- Istotnym problemem pozostaje brak własnego lokalu zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie terenów leśnych, mimo wieloletnich starań. Dla organizacji działającej w oparciu o stały kontakt z naturą brak stacjonarnej bazy utrudnia planowanie, rozwój oferty i zapewnienie ciągłości działań.
- Kolejnym wyzwaniem są niskie stawki roboczogodziny w projektach. Nie odzwierciedlają one rzeczywistego nakładu pracy ani odpowiedzialności osób realizujących działania integracyjne i reintegracyjne. Szczególnie dotkliwy jest brak adekwatnych wynagrodzeń za koordynację projektów. Dziwi to dlatego, że to na tym poziomie koncentruje się planowanie, logistyka i odpowiedzialność formalna.
- Dodatkowym ograniczeniem jest sposób konstruowania dofinansowań – często bez świadomości, że dla organizacji pozarządowych są to kwoty brutto-brutto. W praktyce znacząco ogranicza to realne środki przeznaczane na wynagrodzenia. Oznacza to konieczność realizowania działań o dużej skali przy bardzo ograniczonych zasobach.
Doświadczenia Fundacji Leśne Projekty pokazują, że skuteczne działania integracyjne wymagają nie tylko zaangażowania i kompetencji, ale także odpowiednich warunków organizacyjnych i prawnych – w tym możliwości pozyskiwania przez organizacje pozarządowe lokali na preferencyjnych warunkach. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na trwałe zakorzenienie działań w lokalnym środowisku i rozwój inicjatyw opartych na relacji z przyrodą.
Kontakt do Fundacji
- E-mail: [email protected]
- Telefon:
- 508 236 434 (Katarzyna Grabka, Prezeska Fundacji)
- 798 954 878 (Alicja Kloczkowska)
- 511 380 142 (Agata Kloczkowska)
- Adres: ul. Kopernika 14, 40-064 Katowice
- Strona internetowa: https://lesneprojekty.pl/
- Facebook: https://www.facebook.com/lesneprojekty
- Instagram: https://www.instagram.com/lesneprojekty.pl/
- LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/lesneprojekty/
- Dane do przelewów i darowizn: Nest Bank, 59 2530 0008 2100 1073 0864 0001
O Akademii NGO
Artykuł powstał w ramach projektu: Akademia NGO – dobre prawo dla integracji realizowanym przez Stowarzyszenie MOST. Projekt dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027.
Projekt obejmuje organizacje z terenu województwa: śląskiego i małopolskiego oraz opolskiego, łódzkiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego.
Więcej o projekcie: www.akademiango.pl.
Źródło: Stowarzyszenie MOST