Kompetencje czy stereotypy? Niepełnosprawność w CV nadal budzi obawy [patronat ngo.pl]
Rynek pracy w Polsce w ostatnich latach dynamicznie się zmienia. Coraz więcej mówi się o różnorodności, inkluzywności i równym dostępie do zatrudnienia. Mimo to osoby z niepełnosprawnościami wciąż pozostają jedną z grup najbardziej narażonych na wykluczenie zawodowe.
Choć potencjał tej części społeczeństwa jest ogromny, nadal istnieje wiele barier, które utrudniają aktywność zawodową. – Kandydaci z niepełnosprawnościami rzadziej są zapraszani na rozmowy kwalifikacyjne, dlatego wielu z nich nie deklaruje niepełnosprawności na etapie aplikacji – zauważa Agata Robińska, prezeska Fundacji TAKpełnosprawni z Poznania.
W Polsce żyje prawie 4 miliony osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności, co stanowi około 10,5% populacji (według danych z GUS). Mimo to, aktywność zawodowa tej grupy, wynosi niewiele ponad 30%. Szacuje się, że nawet milion osób z niepełnosprawnościami mogłoby pracować, ale pozostaje poza rynkiem pracy. To pokazuje wyraźnie, że problem nie wynika wyłącznie z ograniczeń zdrowotnych, lecz przede wszystkim z trudności w dostępie do zatrudnienia, niewystarczającego wsparcia oraz utrzymujących się stereotypów.
Zmiany zachodzą, ale zbyt wolno
Na przestrzeni ostatnich lat sytuacja osób z niepełnosprawnościami stopniowo się poprawia. Coraz więcej firm deklaruje otwartość na zatrudnianie pracowników z niepełnosprawnościami, a temat dostępności coraz częściej pojawia się w debacie publicznej. Jednak tempo zmian nadal pozostaje niewystarczające. Rynek pracy rozwija się szybciej niż systemowe rozwiązania wspierające osoby z niepełnosprawnościami. W praktyce oznacza to, że wielu kandydatów nadal napotyka trudności już na etapie rekrutacji.
Wiele osób z niepełnosprawnościami ma poczucie, że ujawnienie orzeczenia w CV zmniejsza ich szanse na zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną. Nie zawsze ma to charakter otwartej dyskryminacji. Częściej objawia się pomijaniem kandydatów lub brakiem informacji zwrotnej. W efekcie część osób decyduje się nie informować o swojej sytuacji zdrowotnej na etapie aplikacji.
Stereotypy silniejsze niż kompetencje
Jednym z największych wyzwań pozostają stereotypy dotyczące zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Wielu pracodawców jeszcze przed poznaniem kandydata zakłada, że zatrudnienie takiej osoby będzie trudne, kosztowne lub mniej efektywne.
– Tymczasem rzeczywistość często wygląda zupełnie inaczej. Około 80% niepełnosprawności ma charakter niewidoczny. Dotyczą one m.in. chorób przewlekłych, neurologicznych czy psychicznych. Osoby z epilepsją, depresją lub innymi schorzeniami mogą z powodzeniem wykonywać swoje obowiązki zawodowe, jeśli zapewni się im odpowiednie warunki pracy – mówi Agata Robińska z Fundacji TAKpełnosprawni.
W dodatku większość potrzebnych dostosowań nie wymaga dużych inwestycji.
Często wystarczą proste rozwiązania, takie jak: elastyczny czas pracy, możliwość pracy zdalnej, dodatkowa przerwa, alternatywny sposób komunikacji, czy po prostu inna organizacja stanowiska pracy
– dodaje.
Kultura włączania
Firmy coraz częściej deklarują gotowość do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, jednak w praktyce nadal brakuje im wiedzy i doświadczenia. Najczęstsze obawy dotyczą: kosztów zatrudnienia, formalności, przepisów związanych z PFRON, wpływu na organizację pracy zespołu, ale też konieczności przebudowy infrastruktury. Wiele z tych obaw wynika z niewiedzy lub utrwalonych przekonań. Tymczasem nowoczesne podejście do zatrudnienia opiera się przede wszystkim na kompetencjach, potencjale i dopasowaniu stanowiska do możliwości pracownika.
Mimo istniejących trudności można zauważyć pozytywny trend. Coraz więcej organizacji świadomie buduje kulturę różnorodności i włączania. Firmy zaczynają rozumieć, że otwartość na osoby z niepełnosprawnościami nie jest wyłącznie działaniem wizerunkowym, ale realną wartością biznesową i społeczną. Zmienia się także podejście do samej niepełnosprawności. Coraz częściej mówi się o „racjonalnych usprawnieniach”, czyli takich rozwiązaniach, które pozwalają pracownikowi efektywnie wykonywać obowiązki bez nadmiernego obciążania pracodawcy.
Targi, które skracają dystans
Dużą rolę w przełamywaniu barier odgrywają inicjatywy, takie jak Hybrydowe Targi Pracy dla Osób z Niepełnosprawnościami. To przestrzeń, która pozwala obu stronom (kandydatom i pracodawcom) lepiej się poznać i zrozumieć swoje potrzeby.
Ich kolejna edycja odbędzie się 21 maja w siedzibie firmy ROCKWOOL GBS w Poznaniu. Dla kandydatów targi są szansą na kontakt z pracodawcami otwartymi na różnorodność oraz możliwością rozwijania kompetencji i budowania pewności siebie na rynku pracy. Z kolei dla firm to okazja do zweryfikowania własnych przekonań, poznania perspektywy osób z niepełnosprawnościami oraz zdobycia praktycznej wiedzy dotyczącej zatrudnienia i dostępności. – Takie inicjatywy pomagają skracać dystans, budować dialog i stopniowo zmieniać rynek pracy na bardziej otwarty i dostępny dla wszystkich – zapewnia A. Robińska.
Podczas wydarzenia będzie możliwość spotkania pracodawców, rozmów z rekruterami oraz udziału w wykładach i warsztatach online i offline. W programie znajdą się m.in. prelekcje o sektorze nowoczesnych usług biznesowych, o tym jak komunikować swoje mocne strony i doświadczenie w pracy, czy też dlaczego i jak uczyć się języka angielskiego. Na miejscu dostępne będą konsultacje CV, symulowane rozmowy rekrutacyjne oraz analiza profilu na LinkedIn.
Hybrydowe Targi Pracy dla Osób z Niepełnosprawnościami
21 maja 2026
godz. 10:00-14:00
Poznań, biuro ROCKWOOL GBS, ul. Wierzbięcice 1b lub online (udział w prelekcjach)
Formularz dostępny TUTAJ (kliknij).
Organizatorzy wydarzenia: Fundacja TAKpełnosprawni oraz ROCKWOOL GBS.
Patroni honorowi: Prezydent Miasta Poznania, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Partnerzy: Fundacja Wózkowicze, Fundacja Pro Posnania, ABSL, Piekarnia Natura, Montażownia.pl, Poznańskie Centrum NGO, Centrum PISOP, OLX.
Patroni medialni: Radio Poznań, Głos Wielkopolski, Nasze Miasto, portal niepełnosprawni.pl, portal ngo.pl.
Źródło: Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich "PISOP"