Jak wydajemy 1,5%?
Właśnie mamy ten moment w roku, kiedy spłynęły lub właśnie spływają do nas pieniądze z 1,5%. Zbliża się też więc czas, kiedy wreszcie środki te zaczniemy wydawać! Co możemy zrobić z pieniędzmi uzyskanymi od podatników? Jakich zasad muszą trzymać się organizacje pożytku publicznego, do których skierowano 1,5%?
Wydawanie pieniędzy z 1,5% w skrócie
- mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego - to oznacza, że OPP ma dużą swobodę w decyzji, musi jednak mieścić się w sferach pożytku z art. 4 ustawy o pożytku
- wydatki muszą być spójne z zapisami w statucie organizacji
- OPP musi wyodrębnić w ewidencji księgowej środki z 1,5%
- środki mogą być wydane w dowolnym terminie
- warto pamiętać na co zbieraliśmy 1,5% i konsekwentnie przeznaczyć środki właśnie na to.
Wydatki z 1,5% według ustawy o działalności pożytku
Regulacje dotyczące 1,5%, w tym także wskazówki na co można wydawać środki z 1,5%, znajdują się w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. To najważniejsze miejsce, w którym sprawdzamy czy ze środkami z półtora procenta postępujemy prawidłowo.
art. 27 ustęp 2 ustawy o pożytku
Otrzymane przez organizację pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego.
Co oznacza zacytowany fragment ustawy o działalności pożytku publicznego? Wskazuje on przede wszystkim, że to sama organizacja pożytku w największej mierze decyduje, na co wydaje pieniądze z 1,5%. Musi jednak robić to w pewnych granicach. Są one zakreślone w ustawie dość szeroko. Katalog znajduje się w artykule 4 ustawy – to dobrze znana sfera pożytku. Wydatki muszą więc mieścić się w katalogu z art. 4. Ale muszą też – o czym czasami zapominamy – być spójne z tym, co organizacja pożytku publicznego ma zapisane w swoim statucie.
zobacz też: Co to znaczy, że organizacja pozarządowa działa w sferze pożytku publicznego?
Księgowe wyodrębnienie pieniędzy z 1,5%
Prawidłowe wydanie środków z 1,5% to nie tylko trzymanie się wskazówek opisujących, na co możemy wydać pieniądze. Środki z 1,5% i wydatki z 1,5% muszą być też odpowiednio księgowane. Nie możemy ich "zgubić" wśród innych wydatków.
art. 27 ustęp 2c ustawy o pożytku
Organizacja pożytku publicznego wyodrębnia w ewidencji księgowej środki, o których mowa w ust. 2, w tym wysokość środków wydatkowanych na promocję 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych, o której mowa w art. 27c ust. 1.
Wyodrębnienie 1,5% umożliwi nam potem prawidłową realizację jednego z obowiązków OPP, jakim jest sporządzenie specjalnego sprawozdania organizacji pożytku publicznego i umieszczenie go w bazie sprawozdań OPP (co z kolei otworzy nam drogę do korzystania z alokacji w kolejnym roku).
Kiedy wydajemy pieniądze z 1,5%
Ustawa o działalności pożytku publicznego nie wskazuje, w jakim terminie należy wydać środki z półtora procenta. Zależy to od samej organizacji, jej planów i potrzeb. 1,5% nie musimy więc wydać w danym roku czy w ściśle wskazanym okresie.
1,5% zbierany na konkretne działania OPP
Organizacje pożytku publicznego prowadzą kampanie, w ramach których namawiają podatników do przekazywania im 1,5%. W kampanii można komunikować tylko sam fakt zbierania środków z alokacji, ale można komunikować też więcej. I zwykle OPP to robią – informują, niekiedy precyzyjnie, na co planują przeznaczyć środki z 1,5%. W takiej sytuacji byłoby nieuczciwe przeznaczyć środki na coś zupełnie innego. Choć jak wskazano wyżej, ostatecznie o wydatkach decyduje OPP (a jej priorytety mogą się zmienić, np. w przypadku nagłej konieczności czy zaistniałego problemu).
Zwrot nieprawidłowo wydatkowanych środków z 1,5%
Sytuację nieprawidłowego wydatkowania środków z 1,5% oraz konsekwencje tej sytuacji opisuje ustępy 2a w artykule 27 ustawy o pożytku. Taką nieprawidłowość wykazuje kontrola (np. skarbowa lub Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego). Nieprawidłowo wydane środki podlegają zwrotowi.
art. 27 ustęp 2a
W przypadku wydatkowania przez organizację pożytku publicznego środków finansowych pochodzących z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób niezgodny z ust. 2 [mówiącym jak środki można wydawać - zacytowaliśmy go na początku tekstu], stwierdzonego w wyniku kontroli, o której mowa w art. 29, lub kontroli przeprowadzonej przez inny organ kontroli państwowej, naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego, Dyrektor Narodowego Instytutu wydaje decyzję zobowiązującą organizację pożytku publicznego do zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, określając kwotę podlegającą zwrotowi i termin, od którego nalicza się odsetki. W zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Warto obejrzeć
W nagraniu #ngoplLIVE Martyna Leciak, ekspert z NIW-CRSO, wyjaśnia, co trzeba wiedzieć na temat wydawania pieniędzy z 1,5% podatku. Zapraszamy do oglądana👇
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
Skorzystaj ze Stołecznego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych
(22) 828 91 23
-
●Agnieszka Pryca-Nalepka
-
●Dorota Setniewska, ngo.pl
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Dorota Setniewska, ngo.pl