Jak konstruować małe projekty dla społeczności lokalnych?
Dobrze zaprojektowany miniprojekt lokalny może stać się impulsem do realnej integracji mieszkańców. Kluczem jest różnorodność działań, uważne wsłuchanie się w potrzeby społeczności oraz osadzenie projektu w lokalnym kontekście. Przykładem takiego podejścia jest projekt "Śliwice, takie małe miasteczko, małe ojczyzny chcą się integrować" zrealizowany na Śliwicach (Warszawa, Praga Północ) jesienią i zimą 2025 roku.
Na grafice znajduje się kolaż starych, biało czarnych archiwalnych zdjęć oraz mini baner z hasłem "Śliwice, takie małe miasteczko. Wszystko tu było co do życia potrzebne". W lewym dolnym rogu logotyp m.st. Warszawy oraz Fundacji Wspólny Stół.
Autor/źródło: Zdjęcia użyte do stworzenia grafiki pochodzą z archiwum Henryka Podczaskiego autora książki "Śliwice...czy je pamiętasz?"Partycypacja jako punkt wyjścia
Podstawą skutecznych działań integracyjnych jest proces projektowania partycypacyjnego. Zanim powstanie harmonogram warsztatów czy wydarzeń, warto zaprosić mieszkańców do rozmowy – formalnej lub nieformalnej – o tym, czego potrzebują, co ich interesuje i jakie mają zasoby. Takie podejście pozwala uniknąć działań „oderwanych od rzeczywistości” i sprawia, że uczestnicy czują się współautorami projektu, a nie tylko jego odbiorcami. W przypadku Śliwic właśnie rozmowy z lokalną społecznością pomogły wybrać tematykę historyczną i integracyjną, bliską doświadczeniom mieszkańców.
Różnorodność działań – jeden cel
Projekt „Śliwice takie małe miasteczko…” został zaplanowany jako cykl kilku uzupełniających się aktywności realizowanych od października do grudnia 2025 roku. Spacer integracyjno-historyczny pozwolił odkrywać historię okolicy i budować więź z miejscem. Warsztaty rękodzielnicze – śliwickie stroikowanie – przyciągnęły osoby, które najlepiej odnajdują się w działaniach manualnych i twórczych. Z kolei warsztaty storytellingowe o historii zasiedlania Śliwic dały przestrzeń do opowieści, wspomnień i międzypokoleniowej wymiany doświadczeń. Różnorodność form sprawiła, że w projekt zaangażowały się osoby w różnym wieku i o różnych zainteresowaniach.
Sezonowość i miejsce mają znaczenie
Zwieńczeniem projektu było spotkanie integracyjne o charakterze świątecznym – wspólna „choinka”. Sezonowość wydarzenia wzmocniła jego emocjonalny wymiar i sprzyjała budowaniu wspólnoty. Wszystkie działania odbywały się w miejscu aktywności lokalnej Śliwka, prowadzonym przez Fundację Wspólny Stół – realizatora projektu. Dzięki temu MAL Śliwka umocnił swoją rolę jako naturalne centrum spotkań i działań sąsiedzkich na Śliwicach.
Miniprojekty, choć niewielkie w skali, mogą mieć duży wpływ społeczny – pod warunkiem, że są różnorodne, partycypacyjne i zakorzenione w lokalnym kontekście.
Projekt "Śliwice takie małe miasteczko, małe ojczyzny chcą się integrować" został zrealizowany przez Fundację Wspólny Stół, a sfinansowany ze środków m.st. Warszawy przyznawanych w procedurze małych dotacji.