I ja mam prawo do życia społecznego - stop stygmatyzacji
Osoby z niepełnosprawnością, chore, zaburzone psychicznie wciąż spotykają się z stygmatyzacją społeczną. Uprzedzenia dotyczące chorób psychicznych są przekazywane osobom dotkniętym tą chorobą, co jeszcze bardziej utrudnia im otwarte mówienie o swoim stanie i szukaniu pomocy. RC fundacja konsultingu i rehabilitacji angażuje się w budowanie społeczeństwa otwartego i tolerancyjnego wobec chorób psychicznych.
Za akceptacją – przeciwko wykluczeniu
Chociaż w ostatnich latach nastawienie społeczeństwa do osób z depresją uległo poprawie, tendencja ta jest negatywna w przypadku osób cierpiących na schizofrenię. Z doświadczenia fundacji, prawie jedna trzecia wynajmujących mieszkania w Toruniu odrzuca osobę ze schizofrenią jako sąsiada. Wraz ze wzrostem bliskości społecznej, wskaźniki odrzucenia wzrastają nawet do 80%. Samo poczucie stygmatyzacji wystarcza, aby zwiększyć ryzyko samobójstwa wśród osób dotkniętych tą chorobą. Strach przed odrzuceniem i stygmatyzacją stanowi ogromne obciążenie dla osób dotkniętych tą chorobą, może to również negatywnie wpływać na przebieg choroby. Osoby z chorobami psychicznymi często napotykają trudności na rynku pracy. Jednak pozytywny wpływ pracy na przebieg choroby został udowodniony naukowo. Stałe zatrudnienie kształtuje codzienne życie, sprzyja poczuciu przynależności i zapewnia dochód.
Życie w społeczeństwie z chorobą psychiczną
Choroby psychiczne często mają przebieg przewlekły lub nawracający, co oznacza, że choroba utrzymuje się lub nawraca wielokrotnie. W połączeniu z brakiem zrozumienia społecznego na temat chorób psychicznych prowadzi to do stygmatyzacji. Piętno związane z chorobą psychiczną nakłada dodatkowe obciążenie na osoby dotknięte. Częścią tego obciążenia jest również wykluczenie i odrzucenie. Stygmatyzacja może często utrudniać proces zdrowienia, ponieważ osoby dotknięte chorobą często zwlekają z szukaniem pomocy medycznej, aby uniknąć konfrontacji z diagnozą. Z tych powodów stygmatyzację często określa się mianem „drugiej choroby”.
Stygmatyzacja często idzie w parze z dyskryminacją. Może to mieć miejsce w miejscu pracy, w środowisku prywatnym, a nawet za pośrednictwem środków politycznych. Często ofiarami dyskryminacji i stygmatyzacji padają również członkowie rodzin osób dotkniętych tą chorobą, podobnie jak sam system opieki zdrowotnej, o czym świadczą takie określenia jak „wariatkowo” i „zakład psychiatryczny”.
W skrajnych przypadkach może to doprowadzić do tego, że osoby chore psychicznie będą narażone na zagrożenia społeczne, takie jak bezrobocie lub nawet bezdomność.
Oprócz stygmatyzacji, szereg czynników, takich jak stres, kłótnie i konflikty z partnerami lub współpracownikami, monotonne zadania czy trudności w pogodzeniu życia prywatnego z pracą, może stać się odczuwalnym obciążeniem dla osoby dotkniętej tą chorobą i, bez rekompensaty, prowadzić do stresu psychicznego. Choroby psychosomatyczne mogą wpływać na codzienne życie na różne sposoby i szybko prowadzić do wyczerpania i wycofania społecznego.
Problemy ze zdrowiem psychicznym, stanowiące 17% wszystkich zwolnień lekarskich, są drugą najczęstszą przyczyną absencji w pracy i z biegiem lat stają się coraz bardziej istotne. Osoby dotknięte tą chorobą często szukają pomocy za późno i zbyt późno przyznają się do choroby, co może prowadzić do obniżenia wydajności, a w konsekwencji do konsekwencji w pracy. Mogą one obejmować ostrzeżenia, konflikty, a nawet zwolnienie, jeśli pracodawca nie otrzyma ważnego zwolnienia lekarskiego. Wczesne leczenie zapobiega potencjalnym konsekwencjom w miejscu pracy.
Inicjatywy promujące akceptację chorób psychicznych
Nawet dziś osoby z zaburzeniami psychicznymi stale spotykają się z uprzedzeniami i stygmatyzacją. Dlatego tak ważne jest wzmożenie wysiłków na rzecz zwalczania stygmatyzacji. Dzięki pracy naszej fundacji, wdrażanych jest wiele inicjatyw i działań mających na celu poprawę akceptacji osób dotkniętych tą chorobą.
10 października 2025 był Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Z tej też okazji w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. Ludwika Rydygiera w Toruniu zorganizowano specjalne obchody, na których nasza fundacja również była obecna.
Dalsza promocja zdrowia psychicznego daje szansę na zrozumienie i rozwój własnych zasobów, tak samo dalsze upowszechnianie problemu stygmatyzacji wobec osób z niepełnosprawnością chorych zaburzonych psychicznie daje szanse na stworzenie przyjaznego społeczeństwa.
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Anna Mucha, Stowarzyszenie MOST
-
●Iwona Danilewicz