Co drugiemu NGO brakuje czasu na fundraising. Wyniki badania 460 organizacji [RAPORT]
Większość NGO dziękuje darczyńcom, ale tylko 14% prowadzi z nimi relację na każdym etapie aż po mierzenie powrotów. Najczęściej brakuje na to czasu i rąk do pracy. To wnioski z nowego raportu Fundacji Pomagam.pl „Proszę bardzo. Fundraising w polskich NGO”, który prezentuje wyniki badania wraz z rekomendacjami ekspertów.
Kluczowe wnioski
- Skuteczność pod lupą: 1,5% podatku to najwyżej oceniana metoda, choć mediana jej udziału w przychodach NGO to tylko 8%.
- Fundraising „przy okazji”: W 58% NGO zajmuje się nim zarząd lub pracownik łączący wiele ról. Główne bariery to brak czasu i ludzi.
- Człowiek ważniejszy niż budżet: Mniejsze NGO ze specjalistą prawie 3 razy częściej zbierają środki przez cały rok niż większe bez niego.
- Pułapka pierwszej wpłaty: 70% NGO otrzymuje wsparcie od darczyńców indywidualnych, ale relacja z nimi często kończy się na podziękowaniu.
- Od kampanii do systemu: Zaledwie 16% NGO ma aktualną strategię fundraisingową, którą wdraża. W raporcie znajdziesz kompas działań oraz rekomendacje ekspertów.
Każda wpłata ma dwie strony. Dla darczyńcy to często impuls, a dla organizacji środki, które umożliwiają działanie. Rok temu Fundacja Pomagam.pl zapytała Polaków, dlaczego pomagają. Teraz zbadała 460 organizacji, jak o tę pomoc proszą.
– Nikt nie zakłada organizacji pozarządowej z pasji do fundraisingu […]. Pojawia się z konieczności, jako kolejny obowiązek, na który zawsze brakuje czasu. A jednak nie stoi on w sprzeczności z misją. To on sprawia, że da się tę misję realizować – podkreśla Dobrosława Gogłoza, prezeska Fundacji Pomagam.pl i autorka raportu.
Fundraising „przy okazji”
Fundraising w organizacjach pojawia się najczęściej wtedy, gdy jest konkretny powód: projekt lub działanie, okazja sezonowa (np. święta lub 1,5% podatku) czy pilny wydatek. Aktywne działania przez cały rok prowadzi niespełna 29% badanych, a ponad połowa (51%) nie ma ustalonego harmonogramu kontaktu z darczyńcami.
Z drugiej strony w sektorze widać dużą gotowość do rozwoju: 40% organizacji planuje wdrożyć długoterminowe wsparcie od darczyńców indywidualnych, 39% jeszcze nie segmentuje bazy, ale chciałoby zacząć lub nie ma narzędzi, a po rozwiązania AI sięga już 35% badanych.
Siły nie zawsze starczają na zamiary. Największą blokadą są ograniczone zasoby – zbyt mały zespół (62%) i brak czasu (51%), choć warto zauważyć, że ten drugi problem zgłaszają częściej NGO, które stosują więcej metod fundraisingowych. Pierwszym krokiem do zmiany może być zatem przegląd prowadzonych działań i rezygnacja z tych, które działają najsłabiej.
– Fundraising prowadzony przy okazji przegrywa z tym, co pilne: rozliczeniem grantu, wydarzeniem, kolejnym projektem. Kampania przesuwa się o miesiąc, potem o kolejny, a do darczyńców organizacja odzywa się wtedy, kiedy potrzebuje pieniędzy, bo grant nie przeszedł albo pojawił się nagły koszt do pokrycia – mówi Szczepan Kasiński, Co-Founder & CEO Armiger.
Skuteczność pod lupą
Najczęściej stosowane metody fundraisingowe wśród organizacji pozarządowych to: darczyńcy indywidualni (70%), granty (68%), 1,5% podatku (65%), a następnie firmy (46%) i platformy crowdfundingowe (42%).
Pod kątem ocenianej skuteczności na pierwsze miejsce wysuwa się 1,5% podatku, przed grantami i darczyńcami indywidualnymi, ale pojawia się paradoks. Choć aż 68% organizacji korzystających z 1,5% podatku wskazuje tę metodę jako jedną z najskuteczniejszych, mediana jej udziału w rocznym przychodzie badanych NGO wynosi zaledwie 8%. Za najskuteczniejsze uznawane są więc metody, które wymagają wysiłku skumulowanego w jednym okresie, a nie przez cały rok.
Nie trzeba czekać do miliona
Przy ok. 50 tys. zł rocznego budżetu organizacje zaczynają aktywniej szukać środków: odsetek tych, które robią to bardzo rzadko lub wcale, spada z 38% do 20%. Drugi kluczowy próg to 1 mln zł. Powyżej niego fundraising przez cały rok prowadzi 53% organizacji, poniżej – 18%. Specjalistę lub dział ma odpowiednio 47% i 4%.
Z systematycznością pracy silniej niż sam budżet wiąże się jednak osoba odpowiedzialna. Wśród organizacji z budżetem powyżej 1 mln zł przez cały rok działa 84% tych, które mają specjalistę lub dział, i 25% tych, gdzie fundraising to jedno z zadań pracownika lub wolontariusza. Co więcej, fundraising przez cały rok 3 razy częściej prowadzą mniejsze organizacje ze specjalistą niż większe bez niego. Nie oznacza to jednak, że organizacja musi rekrutować. Liczy się samo wyznaczenie osoby, która będzie koordynować i odpowiadać za ten obszar.
– Fundraising jest sportem zespołowym. Jeśli zarządzasz organizacją, na pewnym etapie jej rozwoju potrzebujesz wsparcia we wdrażaniu. Musisz oddelegować część swoich obowiązków w tym obszarze, by móc skupić się na tym, co najważniejsze – radzi doradczyni fundraisingu, Maya Olszewska.
Mniejsze znaczenie ma obszar działania. Organizacje o podobnym budżecie stosują podobne metody i mierzą się z podobnymi barierami, niezależnie od tego, czy zajmują się kulturą, edukacją czy pomocą społeczną. Wyróżniają się nieliczne, np. organizacje prozwierzęce, z których 75% korzysta z crowdfundingu. To dobry argument za wymianą doświadczeń w sektorze.
Syndrom „dziurawego wiadra” i cudza infrastruktura
Ze wsparcia darczyńców indywidualnych korzysta 70% badanych organizacji i większość z nich dba o pierwszy krok: w ustalony sposób dziękuje 79%. Później łańcuch relacji zaczyna się rwać. Informację o efektach wysyła 57% organizacji, stały rytm kontaktu ma 43%, a powroty darczyńców mierzy 23%. Wszystkie cztery ogniwa stosuje tylko 14% badanych.
– Polski trzeci sektor cierpi na syndrom „dziurawego wiadra”. 70–80% osób wspierających zbiórkę jednorazową nigdy więcej nie wraca do tej samej organizacji […] Bez przemyślanej architektury danych i technologii zbiórka zewnętrzna pozostaje jednorazowym zasileniem konta, a darczyńca znika tak szybko, jak się pojawił – analizuje Magda Sadłowska, prezeska ImpactCreator.
Głównym kanałem dotarcia do darczyńców jest Facebook (86%). Newslettera używa 35% organizacji, telefonu 25%, a SMS-ów 15%. Media społecznościowe to kanały, które mogą dać zasięgi przy niewielkim nakładzie pracy, ale NGO nie ma nad nimi kontroli. Tymczasem własna baza kontaktów pozwala docierać do darczyńców bez pośrednictwa algorytmu i bez płacenia za każdy kontakt.
– Raport pokazuje pewien paradoks: organizacje mają odbiorców, ale nie mają z nimi relacji. Dodatkowo niepokojące jest, że organizacje budują na cudzej infrastrukturze […] Własna baza adresów to aktywo, którego nikt nie odbierze, i warunek rozwoju darowizn regularnych, o których myśli prawie 40% badanych – komentuje Mirella Panek-Owsiańska, ekspertka CSR/ESG i fundraisingu.
Raport dostępny za darmo na stronie:
O raporcie „Proszę bardzo. Fundraising w polskich NGO”
Raport powstał na podstawie badania 460 organizacji pozarządowych. Jego celem było zebranie doświadczeń NGO, diagnoza stanu kompetencji fundraisingowych i cyfrowych, a także identyfikacja potrzeb i największych wyzwań.
Badanie zrealizowała Fundacja Pomagam.pl metodą CAWI (ankieta online) w okresie od maja 2025 do sierpnia 2026 roku. Wyniki opisują doświadczenia organizacji, które fundraisingiem już się zajmują lub się nim interesują. Nie jest to zatem badanie reprezentatywne dla III sektora.
Inicjatorką i autorką raportu jest Dobrosława Gogłoza - prezeska Fundacji Pomagam.pl. Wypowiadają się w nim eksperci: Szczepan Kasiński (Armiger), Maja Winiarska (Caritas Polska), Juliusz Pawłowski (Avalon), Magda Sadłowska (ImpactCreator), Mirella Panek-Owsiańska, Paweł Jabłoński (Fundacja WOŚP), Robert Kawałko (Polskie Stowarzyszenie Fundraisingu), Paulina Wardęga (Heroify), Maya Olszewska, Hanna Stępniak (Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce w Polsce), Natalia Zdrojewska (serwis Pomagam.pl). Projekt graficzny i skład raportu wykonała Karolina Pałka-Stelmach.
Raport zrealizowany w ramach zadania publicznego „Sztuka Angażowania. Akademia fundraisingu cyfrowego dla NGO” sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.
Źródło: Fundacja Pomagam.pl
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP