Wskaźniki rezultatu w ofercie NOWEFIO i PROO 2027: jak je zapisać, żeby dało się je rozliczyć
Wskaźnik rezultatu z oferty za jakiś czas trzeba będzie opisać w sprawozdaniu i poprzeć dokumentem. Pokazuję, jak zapisać go w ofercie do NOWEFIO lub PROO 2027, żeby ten moment nie zaskoczył zespołu: karta wskaźnika, test sprawozdania i trzy prompty do pracy na regulaminie. Dla osób, które piszą ofertę teraz.
Poniższa scena jest ilustracją fikcyjną.
Marta, prezeska fundacji, siada do sprawozdania z dotacji. Na ekranie ma ofertę sprzed roku i zdanie, które sama w niej napisała: „wzrost wiedzy uczestników o prawach pacjenta”. Regulamin NIW każe podać „szczegółową informację dotyczącą stopnia osiągnięcia zaplanowanych wskaźników rezultatu”. W teczce są listy obecności z warsztatów. Ankiety na początku nie było, więc nie ma z czym porównać wyniku.
Wiedzę uczestników Marta widziała na własne oczy, ale to nie jest dokument. Zmiana wskaźnika oznaczałaby teraz tłumaczenie się przed grantodawcą. Zostaje pytanie, które trzeba było zadać rok wcześniej, przy pisaniu oferty: jakim zdaniem to udokumentuję i skąd wezmę dowód?
Dlaczego wskaźniki rezultatu trzeba dopracować przed wysłaniem oferty?
Nabór do NOWEFIO (priorytety 2–4) i PROO 1a trwa do 16 grudnia 2026 roku, do godziny 12:00, jak podał Narodowy Instytut Wolności w ogłoszeniu z 4 listopada. Wskaźnik rezultatu liczy się dwa razy: przy ocenie oferty i przy rozliczeniu.
Najpierw ocena. W regulaminie NOWEFIO 2027 dla priorytetów 2-4 kryterium „wpływ i trwałość” daje 20 punktów. Wpływ na uczestników to do 10 punktów. Resztę dzielą cztery pytania z karty oceny:
- czy rezultaty są mierzalne i realne do osiągnięcia: 0-3 punkty,
- czy rodzaj wskaźnika i sposób jego pomiaru pasują do rezultatu: 0-2 punkty,
- czy osiągnięcie rezultatów przyczyni się do celu projektu: 0-3 punkty,
- czy rezultaty będą trwałe: 0-2 punkty.
Wprost o wskaźniku mówią dwa z nich, czyli 5 z 20 punktów tego kryterium. Każdą ofertę ocenia dwóch ekspertów, każdy na karcie do 100 punktów. Według ogłoszenia o konkursie oferta, która dostanie mniej niż 160 punktów, czyli 80 procent maksymalnej oceny, jest oceniona negatywnie.
W regulaminie PROO 2027 kryterium wpływu w PROO 1a też ma 20 punktów, ale na stronach 31-32 składa się z czterech podpunktów po 5 punktów: zasięg i znaczenie wpływu, spójność działań i rezultatów, jakość wskaźników rezultatu i metod pomiaru oraz plan utrzymania trwałości rezultatów. Wprost o wskaźnikach mówi jeden z nich, ale o rezultatach jeszcze dwa. Próg jest ten sam: wniosek, który dostanie mniej niż 80 procent punktów, jest oceniony negatywnie. Punktacji obu konkursów nie wolno mieszać.
PROO 1a różni się też tym, co jest rezultatem. Program wspiera rozwój instytucjonalny organizacji, a nie pojedyncze projekty, więc zmiana dotyczy samej organizacji. Na webinarium NIW o PROO 1a z 17 listopada 2026 roku przykładem rezultatu była zwiększona zdolność do pozyskiwania środków ze źródeł prywatnych, a wskaźnikami strategia fundraisingowa, działający CRM i 40 nowych darczyńców. Strategia i CRM to właściwie produkty, czyli to, co organizacja wytworzy. Zmianę pokazuje dopiero 40 nowych darczyńców. Test sprawozdania, który opisuję niżej, działa tu tak samo.
Potem przychodzi rozliczenie. Numery stron podaję według stopki PDF. Według regulaminu NOWEFIO 2027 sprawozdanie częściowe składa się w ciągu 30 dni od końca każdego okresu finansowania, a końcowe w ciągu 30 dni od zakończenia działań. Na stronie 54 regulamin dodaje, że oba muszą zawierać szczegółową informację o stopniu osiągnięcia wskaźników. Gdy NIW poprosi o uzupełnienie sprawozdania, organizacja ma na to 7 dni, więc dowody muszą być pod ręką, a nie do odtworzenia.
Na stronie 53 regulamin stanowi, że dotacja jest uznana za rozliczoną, jeżeli na dzień zakończenia zadania wszystkie działania zostały zrealizowane i utrzymane. Same działania to jednak za mało: na stronie 10 ten sam regulamin zapowiada, że rozliczenie nastąpi na podstawie oceny stopnia i celowości realizacji działań oraz skali osiągniętych rezultatów. Regulamin PROO 2027 mówi o podstawie rozliczenia to samo na stronie 9, a o sprawozdaniu i rozliczeniu na stronach 56-57. Na webinarium o PROO 1a NIW dodał, że każdy rezultat powinien być możliwy do zweryfikowania, czyli udokumentowany. Dla strategii rozwoju dowodem jest dokument strategii i uchwała zarządu, dla wdrożonego CRM umowa, licencja i zrzuty ekranu, dla kampanii fundraisingowej raport i statystyki.
Regulaminy 2027 nie podają progu procentowego osiągnięcia wskaźników. To zmiana wobec wcześniejszych edycji. Regulamin NOWEFIO z 2023 roku na stronie 46 uznawał dotację za rozliczoną, gdy poziom osiągniętych wskaźników rezultatu wynosił „co najmniej 80%”, a przy wyniku od 50 do 80 procent NIW analizował, jaką część dotacji da się rozliczyć. W regulaminach 2027 tego progu nie ma, a 80 procent pojawia się tylko przy ocenie oferty. Brak progu nie oznacza jednak braku konsekwencji. Regulamin NOWEFIO wskazuje, że uchybienia, „w szczególności nieosiągnięcia wskaźników określonych we wniosku”, mogą skutkować zwrotem części lub całości dotacji z odsetkami: to zapis ze strony 58. Na stronie 59 ten sam regulamin daje NIW prawo kontroli przez 5 lat od końca roku, w którym realizowano zadanie. W regulaminie PROO te zapisy są na stronach 61-63. Oba regulaminy zapowiadają też możliwość wizyty monitorującej jeszcze w trakcie projektu.
Ostrzeżeniem są też starsze edycje. Według streszczenia kontroli Najwyższej Izby Kontroli z czerwca 2024 roku, obejmującej NOWEFIO i PROO z lat 2021–2022, wskazano między innymi przypadek braku dokumentacji wskaźników rezultatu.
Ten tekst nie zastępuje regulaminu. Piszę o priorytetach 2-4 NOWEFIO i o PROO 1a. Priorytet 1 NOWEFIO ma osobny regulamin i nabór do 26 listopada 2026 roku, ale zapisy o wskaźnikach, zmianach i rozliczeniu są w nim takie same. Regulamin NOWEFIO 2027 odsyła do wzorów oferty, umowy i sprawozdania z rozporządzenia z 24 października 2018 roku. Sprawdź je w generatorze NIW w dniu składania oferty. Pytania o PROO można zadać na sesjach NIW 25 listopada oraz 2 i 9 grudnia 2026 roku o 12:00, a w terminie naboru także mailowo: [email protected]dla NOWEFIO i [email protected] dla PROO. O tym, jak obsłużyć wnioski bez dodatkowego etatu, pisałem w tekście „Więcej małych grantów, mniej czasu na wszystko”. Tu zajmuję się jednym elementem oferty: wskaźnikami.
Czym różni się rezultat od produktu w ofercie?
Rezultat to zmiana, jaką osiągają odbiorcy dzięki działaniom projektu. Produkt to to, co organizacja w projekcie wytwarza lub realizuje: warsztat, broszura, spotkanie. Wskaźnik rezultatu to sposób, w jaki sprawdzamy, czy ta zmiana nastąpiła.
To moja robocza definicja, ale podobnie rozróżnia to Narodowy Instytut Wolności w podręczniku dla oferentów NOWEFIO z 2023 roku: rezultaty miękkie „świadczą o powstaniu zmiany, a produkty informują o przeprowadzeniu działania”. Jako przykład rezultatu miękkiego podręcznik podaje wzrost wiedzy uczestników szkolenia, a produktu liczbę uczestników.
Pomylenie rezultatów z produktami zdarza się często. Ostatnio trafiło mi się (bo czasami jestem ekspertem oceniającym wnioski), że jako rezultat wpisano liczbę przeszkolonych osób. To produkt: mówi, ile osób przyszło, a nie co się u nich zmieniło. Moja zasada: rezultat opisuje zmianę i musi zawierać czasownik.
Trzy przykłady przeróbki (ilustracyjne):
Przeszkolimy osoby z obsługi poczty e-mail -> Uczestnicy samodzielnie wysyłają wiadomość z załącznikiem
Warsztaty o prawach pacjenta -> Uczestnicy znają swoje prawa jako pacjenci i potrafią z nich skorzystać
Szkolenie dla wolontariuszy -> Wolontariusze samodzielnie prowadzą zajęcia
Jak zapisać wskaźnik rezultatu, żeby dało się go rozliczyć?
Joanna Kostecka w tekście z 13 listopada 2026 roku pisze, że wskaźnik ma mówić, co mierzymy, jaka ma być wartość, skąd dane i kiedy. To dobry początek. Ja proponuję dołożyć zdanie do sprawozdania, dowód w teczce, osobę odpowiedzialną za pomiar i plan na odchylenie, czyli na sytuację, w której wskaźnik się nie sprawdza.
Test sprawozdania to sprawdzian wskaźnika od końca: zanim wpiszesz go do oferty, zapisujesz zdanie, które za jakiś czas wpiszesz do sprawozdania, i wskazujesz dokument, który to zdanie potwierdzi.
Zanim zaczniesz, sprawdź jedno: czy do wskaźnika da się wskazać zadanie w opisie działań i pozycję w budżecie, dzięki którym ten rezultat w ogóle powstanie. Potem do każdego wskaźnika odpowiedz na pięć pytań:
- Zdanie do sprawozdania: jak ma brzmieć jedno zdanie, które za jakiś czas napiszesz o tym wskaźniku?
- Wartość wyjściowa i docelowa: od czego zaczynamy i do czego chcemy dojść?
- Źródło danych i dowód: skąd wezmę liczbę i jaki dokument zostanie w teczce?
- Kto i kiedy mierzy: która osoba w zespole i w którym momencie projektu?
- Co zrobimy, gdy wskaźnik się nie sprawdzi: jak i kiedy to zauważymy, co wtedy zgłosimy?
Wskaźnik nie musi być drogi. Musi mieć źródło danych, które organizacja i tak zbiera: listę obecności, krótką ankietę przed i po, rejestr. Marta z naszej sceny potrzebowała jednej ankiety na pierwszym spotkaniu.
Wartość docelowa nie powinna wynosić 100 procent. Już podręcznik NIW dla oferentów NOWEFIO z 2023 roku przestrzegał, że część uczestników przyjdzie z tą wiedzą, a część zrezygnuje przed ostatnimi zajęciami. Ten sam podręcznik wskazuje zawyżanie liczby beneficjentów jako częsty błąd, który obniża punktację: liczba we wskaźniku to osoby, które naprawdę wezmą udział w działaniach, bez rodziców uczestników czy całej społeczności lokalnej.
Piąte pytanie bywa najtrudniejsze. Pewnie każda_y z nas słyszał_a o „dociąganiu” wskaźników na koniec, na przykład o dopisywaniu osób do list obecności. To nie jest plan na odchylenie, tylko ryzyko: lista obecności ma potwierdzać to, co się naprawdę wydarzyło. Plan na odchylenie to uczciwy opis w sprawozdaniu, co się stało i dlaczego: regulamin NOWEFIO 2027 na stronie 50 wymaga, żeby każde odstępstwo od oferty opisać i podać jego przyczynę.
Jak zmierzyć trwałość rezultatu?
Trwałość rezultatu to utrzymanie się zmiany po zakończeniu projektu. W NOWEFIO za trwałość można dostać do 2 punktów (pytanie „Rezultaty działań będą trwałe?”), a w PROO plan utrzymania trwałości to jeden z czterech podpunktów kryterium wpływu.
Prosty sposób ma dwa elementy. Pierwszy to jeden wskaźnik kontrolny po zakończeniu projektu, na przykład krótki kontakt z uczestnikami, żeby sprawdzić, czy zmiana się utrzymała. Drugi to zapis, kto po projekcie utrzyma rezultat i skąd będą na to środki.
Regulamin PROO 2027 na stronie 58 wymaga, żeby w PROO 1a (ścieżki 2 i 3) rok po zakończeniu zadania złożyć raport z trwałości rezultatów, „w tym utrzymania poziomu osiągnięcia założonych wskaźników rezultatu”. Według przypisu 19 nie dotyczy to pozostałych ścieżek. Ścieżka 2 to organizacje z przychodem co najmniej 150 tysięcy złotych i dotacją od 150 do 300 tysięcy, ścieżka 3 to przychód co najmniej 500 tysięcy i dotacja od 300 do 500 tysięcy. Obie (ścieżki 2 i 3) mogą trwać do końca 2029 roku, więc raport z trwałości przypada nawet na 2030 rok. W tych ścieżkach organizacja musi też przyjąć strategię, która obejmuje co najmniej rok po zakończeniu zadania.
Jak pokazać trwałość w PROO? Na webinarium NIW podał przykłady: strategia, procedury i standardy pracy wdrożone do codziennego funkcjonowania, przeszkolona kadra i wolontariusze wykorzystujący kompetencje w kolejnych działaniach, strony internetowe, newslettery i bazy odbiorców działające po zakończeniu projektu. Każdy z nich da się zapisać jako wskaźnik kontrolny ze źródłem danych.
Czy można zmienić wskaźnik w trakcie projektu?
Można, ale nie za darmo. Regulamin NOWEFIO 2027 rozróżnia to na stronach 49-50. Zmiana opisu rezultatów, opisu metod pomiaru i źródeł danych wymaga zgłoszenia i akceptacji NIW. Zmiana wartości rezultatów oraz działań wymaga aneksu do umowy. Regulamin PROO 2027 ma ten sam podział na stronie 53.
Pierwsza okazja do korekty przychodzi wcześniej, niż się wydaje. Według stron 39 i 41 regulaminu NOWEFIO 2027 po ogłoszeniu wyników NIW kontaktuje się z organizacją, żeby dostosować kosztorys, harmonogram i rezultaty, a przed podpisaniem umowy prosi o dostosowanie wniosku, w tym wskaźników rezultatu, do przyznanej kwoty dotacji. Regulamin PROO 2027 mówi to samo na stronach 41 i 44. Jeśli dostaniesz mniej pieniędzy, niż planowałaś_eś, to jest moment, żeby uczciwie obniżyć wartości docelowe.
Na stronie 50 regulamin NOWEFIO zastrzega, że zmiany nie mogą modyfikować oferty w sposób wpływający na zmianę jej oceny merytorycznej. Skoro za wskaźniki oferta dostaje punkty, rozsądniej nie zakładać, że wartość da się później łatwo obniżyć. Wniosek o aneks składa się w Systemie Obsługi Dotacji, a według strony 51 po dacie zakończenia realizacji aneksu już się nie zawrze. Zmiany trzeba zgłaszać ze stosownym wyprzedzeniem, a każde odstępstwo i tak opisać w sprawozdaniu.
„Dopracujemy wskaźniki później” kosztuje czas i ryzyko. Taniej zapisać je dobrze od razu.
Karta wskaźnika, trzy prompty i lista kontrolna przed wysłaniem
Karta wskaźnika to test sprawozdania zapisany w jednym miejscu: te same pięć pytań rozpisane na pola. Poniżej przykład wypełnienia, fikcyjny, dla sceny z początku tekstu. Liczby w nawiasach kwadratowych uzupełnij własnymi.
Rezultat (zmiana, nie działanie) -> Uczestnicy warsztatów znają swoje prawa jako pacjenci
Wskaźnik -> Odsetek uczestników, którzy w krótkim teście poprawnie odpowiadają na pytania o prawa pacjenta
Wartość wyjściowa -> [wynik testu na pierwszym spotkaniu]
Wartość docelowa -> [wynik testu na ostatnim spotkaniu]
Źródło danych -> Test wiedzy na pierwszym i ostatnim spotkaniu
Dowód w teczce -> Wypełnione testy i zestawienie wyników
Kto mierzy -> [osoba prowadząca warsztaty]
Kiedy -> Pierwsze i ostatnie spotkanie w każdej grupie
Zdanie do sprawozdania -> W [liczba] z [liczba] grup odsetek poprawnych odpowiedzi wzrósł z [wartość] do [wartość]
Co robimy, gdy wskaźnik się nie sprawdzi -> Opisujemy w sprawozdaniu, co się stało i dlaczego, i sprawdzamy, czy zgłosić zmianę
Trzy prompty działają na dokumentach wgranych do Projektu w narzędziu AI, czyli do przestrzeni, w której dokumenty i rozmowy są w jednym miejscu: regulaminie konkursu, wzorze oferty i szkicu celów oraz działań organizacji. Narzędzie ma odpowiadać wyłącznie na podstawie tych dokumentów, wskazywać fragment, a czego nie wie, oznaczać jako [DO POTWIERDZENIA]. Nie ma wymyślać wartości docelowych, a dane osobowe uczestników nie wchodzą do narzędzia.
Prompt 1, co regulamin wymaga od wskaźnika:
W projekcie jest regulamin konkursu i wzór oferty. Wypisz wszystko, co mówią o rezultatach, wskaźnikach, sposobie pomiaru, sprawozdaniu, zmianach w trakcie i trwałości. Przy każdym punkcie podaj fragment i rozdział. Czego nie znajdziesz w dokumentach, oznacz [DO POTWIERDZENIA].
Prompt 2, test sprawozdania:
Oto nasze rezultaty i wskaźniki z oferty. Dla każdego napisz jedno zdanie, które za rok wpiszemy do sprawozdania, wypisz dokumenty, które będą to potwierdzać, i wskaż wskaźniki, dla których nie mamy źródła danych. Nie wymyślaj wartości.
Prompt 3, ocena jak w karcie oceny:
Oceń nasze wskaźniki według podkryteriów z regulaminu (mierzalność rezultatów, dopasowanie wskaźnika i sposobu pomiaru, związek z celem, trwałość). Dla każdego podkryterium napisz, czego brakuje, żeby ocena była wyższa. Nie przyznawaj punktów jako faktów, to tylko wskazówki.
Lista kontrolna przed wysłaniem oferty:
- Czy każdy rezultat jest zmianą, a nie działaniem?
- Czy każdy wskaźnik ma źródło danych, które i tak zbieramy?
- Czy wiemy, który dokument będzie dowodem?
- Czy ktoś w zespole odpowiada za pomiar w terminie?
- Co zrobimy, jeśli wartość nie zostanie osiągnięta?
Co widzę jako oceniający i jak pracuję z AI przy ofercie
Jako oceniający często widzę wskaźniki, które nie mają odpowiadającego im zadania w opisie działań lub w budżecie wniosku. Stąd sprawdzenie przed testem: najpierw wskaż zadanie i pozycję budżetu, z których ten rezultat wyniknie. Dlatego sam pracuję z AI na dokumentach: wgrywam zaproszenie do składania wniosków, podręcznik, wzór karty oceny (jeśli jest), wzór wniosku i opis organizacji, a potem na początku pracy pytam, czy organizacja spełnia wymogi formalne i czy pomysł, nawet luźny, wpisuje się w cele konkursu.
Czego AI nie zrobi za Ciebie?
AI nie zna Twojej organizacji tak jak Ty i nie zastąpi lektury regulaminu. Regulamin ma pierwszeństwo przed każdą propozycją modelu, a każdy fragment, który model przywołuje, trzeba znaleźć w PDF. Wartości docelowe i źródła danych ustalacie Wy, bo tylko zespół wie, co naprawdę zbiera.
Dane uczestników nie powinny trafiać do narzędzia. Jak zrobić prosty rejestr narzędzi AI i zasadę „co wolno wkleić”, opisałem w tekście „Rejestr narzędzi AI i zasada »co wolno wkleić« przed końcem roku”.
Najczęściej zadawane pytania
Ile punktów w ocenie oferty dają wskaźniki rezultatu?
Według regulaminu NOWEFIO 2027 (priorytety 2–4) dwa podkryteria wprost o wskaźniku dają razem 5 z 20 punktów kryterium „wpływ i trwałość”. W PROO 1a jakość wskaźników rezultatu i metod pomiaru to jeden z czterech podpunktów po 5 punktów, a dwa kolejne dotyczą spójności działań i rezultatów oraz trwałości rezultatów.
Czy brak progu procentowego oznacza, że wskaźniki nie muszą być osiągnięte?
Brak progu nie znaczy, że wskaźniki są dowolne. Regulaminy 2027 nie podają progu, ale nieosiągnięcie wskaźników określonych we wniosku może skutkować zwrotem części lub całości dotacji z odsetkami, a sprawozdanie musi opisywać stopień ich osiągnięcia.
Jak długo przechowywać dowody do wskaźników?
Według regulaminów NOWEFIO i PROO 2027 NIW może przeprowadzić kontrolę w ciągu 5 lat od końca roku, w którym realizowano zadanie, więc dokumenty potwierdzające wskaźniki powinny leżeć w teczce co najmniej tak długo.
Czy pomiar wskaźnika musi być drogi?
Nie. Wystarczy źródło danych, które organizacja i tak zbiera: lista obecności, krótka ankieta przed i po, rejestr.
Piotr Antoniewicz (dobryai.pl), konsultant i trener, od 20 lat pracuje z organizacjami społecznymi. Przygotowuje raporty z rezultatów i porządkuje używanie AI w zespołach.
Testuję asystenta AI w przeglądarce: wklejasz link do konkursu i do strony swojej organizacji, a asystent ściąga wiedzę z tych dokumentów i tworzy opis organizacji. Potem odpowiada na pytania o konkurs i o pomysł na projekt oraz pozwala weryfikować wskaźniki; gdy czegoś nie wie, mówi, że nie wie. Jego odpowiedzi też trzeba sprawdzać w regulaminie. Chętnie podeślę go osobom, które chcą go wypróbować: [email protected]. Zapraszam też do kontaktu na LinkedInie.
Źródło: dobryai.pl
Dodaj informację do portalu ngo.pl!
Czekamy na Twój artykuł, komentarz, wywiad czy relację. Dotrzyj ze swoją informacją do tysięcy osób, które czytają ngo.pl.
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP
-
Anna Twardowska, Centrum PISOP