Publicystyka - ngo.pl

Przed przystąpieniem do wolontariatu z seniorem lub seniorką warto poznać kontekst i historię danej osoby. Jaki ma charakter, jak związała się z daną organizacją, czy ma rodzinę oraz jaki jest jej stan zdrowia i ograniczenia.

Zwłaszcza wiedza o zdrowiu danej osoby będzie istotna w pracy wolontariackiej z seniorem. Zapytaj o stan zdrowia – niedosłuch, słaby wzrok, trudności z poruszaniem się to typowe sytuacje, o których warto wiedzieć wcześniej, aby móc dostosować swoje zachowanie i przygotować się na potencjalne trudności. Czasami nawet zdając sobie sprawę z charakteru trudności i ograniczeń danej osoby trudno może być postawić się w jej sytuacji. Podczas szkoleń organizowanych przez CREO możesz skorzystać ze specjalnego kombinezonu symulującego ograniczenia wieku senioralnego, który pomoże Ci „wejść w buty” osoby starszej. 

Pamiętaj, że seniorzy, tak jak wszystkie inne grupy, stanowią różnorodną grupę. Jeden senior chętnie pogada o świecie i wnukach, inny będzie mówił niewiele. Nie każde spotkanie musi być „udane” w sensie długiej, wartościowej rozmowy.

Zanim rozpoczniesz wolontariat na rzecz seniorów, pamiętaj o tych czterech ważnych kwestiach. 

1. Nie obiecuj więcej, niż możesz dać. 
   Zamiast entuzjastycznie obiecać cotygodniowe wizyty, których nie uda się utrzymać, lepiej jest zaproponować wsparcie w mniejszym wymiarze i dotrzymać słowa. 
2. Bądź słowny i systematyczny. 
   Dla wielu seniorów odwołana wizyta czy spóźnienie to więcej niż niedogodność – to zawód i poczucie porzucenia. Jeśli nie możesz przyjść, uprzedź z wyprzedzeniem. 
3. Przygotuj się na powtarzalność. 
   Senior może opowiadać tę samą historię kilka razy. To normalne, szczególnie przy problemach z pamięcią. Warto reagować tak, jakby to było za pierwszym razem. 
4. Zadbaj o siebie. 
   Kontakt z osobami samotnymi, chorymi czy w żałobie bywa emocjonalnie obciążający. Rozmawiaj o trudnych sytuacjach z koordynatorem lub innymi wolontariuszami, zamiast zostawiać to wszystko dla siebie.

Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci podczas samego kontaktu z seniorem lub seniorką. 

• Nie zdrabniaj i nie mów jak do dziecka! 
  W świadomości wielu ludzi istnieje przekonanie, że ludzie na starość dziecinnieją. Niezależnie od tego, jak osoba starsza się zachowuje, pamiętaj, że senior nie jest dzieckiem, tylko dorosłą osobą – nawet, jeśli nie jest samodzielny. Zwroty typu „babciu, zróbmy…” mogą być odbierane jako lekceważące, nawet jeśli intencja jest dobra. Traktuj seniora jak dorosłego partnera rozmowy. 
• Słuchaj więcej niż mówisz. 
  Wielu seniorów, zwłaszcza samotnych, najbardziej ceni sobie po prostu obecność i możliwość opowiedzenia czegoś o swoim życiu. Zadawaj pytania i okaż zainteresowanie. 
• Szanuj autonomię. 
  Nawet jeśli senior porusza się wolno albo ma trudności z pamięcią, staraj się nie robić rzeczy „za niego”, jeśli sam może je wykonać. Zamiast zakładać, że pomoc jest potrzebna, zapytaj. Szanuj przestrzeń osobistą seniora. 
• Bądź cierpliwy. 
  Seniorzy często potrzebują więcej czasu na odpowiedź, przypomnienie sobie słowa czy wykonanie czynności. Cierpliwość jest tu ważniejsza niż tempo. 
• Dbaj o zrozumiałą komunikację. 
  Wielu seniorów ma problemy ze słuchem, ale pamiętaj, że krzyk może być odbierany jako protekcjonalny. Lepiej mówić wolniej, wyraźniej, patrząc na osobę. Dostosuj swoje słownictwo do rozmówcy, pamiętaj, że senior lub seniorka może nie zrozumieć slangu albo wyrazów pochodzących z j. angielskiego. 
• Unikaj konfliktów. 
  Nie daj się wciągnąć w rozmowy na kontrowersyjne tematy albo polityczne dyskusje. Podsumuj temat ogólnym zdaniem, typu „Tak to jest z tymi politykami” i zmień temat rozmowy. 
• Dbaj o swoje bezpieczeństwo. 
  Nie zostawaj sam na sam bez wiedzy organizacji. Zgłaszaj każdą wizytę czy spotkanie zgodnie z zasadami organizacji, dla bezpieczeństwa obu stron. Jeśli zauważysz niepokojące sygnały albo Twoje granice będą przekraczane, daj o tym znać osobie koordynującej wolontariat. 
• Nie przekraczaj swoich kompetencji. 
  Wolontariusz nie jest pielęgniarką ani terapeutą. Jeśli senior potrzebuje dodatkowej pomocy medycznej, lub zauważysz jakieś niepokojące sygnały – oznaki zaniedbania, przemocy domowej czy pogarszającego się stanu zdrowia psychicznego (np. objawy depresji, dezorientacja) zgłoś to koordynatorowi, a nie próbuj radzić sobie samodzielnie. 
• Uwaga na kwestie finansowe. 
  Nigdy nie przyjmuj pieniędzy, prezentów o dużej wartości ani nie pomagaj w sprawach finansowych seniora bez wiedzy organizacji. To chroni obie strony przed nieporozumieniami.

Wolontariat z seniorami opiera się przede wszystkim na szacunku, cierpliwości i obecności, a nie na „naprawianiu” czy organizowaniu życia drugiej osoby. 

Jeśli interesuje Cię wolontariat na rzecz seniorów, dołącz do CREO! Nasi wolontariusze wspierają prowadzone przez CREO projekty senioralne, między innymi STARszaki – Klub Aktywności dla Osób Starszych oraz Innowacje w Domach Pomocy Społecznej, a wolontariat z seniorami cieszy się wśród nich dużą popularnością.

Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków „Korpusu Solidarności – Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Systematycznego na lata 2018–2030”.