Publicystyka - ngo.pl

– Po podpisaniu wyników kontroli Narodowego Instytutu Wolności podjęłam decyzję o zwolnieniu dyrektora odpowiedzialnego za dotychczasowe działania w trybie natychmiastowym – poinformowała Agnieszka Buczyńska, ministra ds. społeczeństwa obywatelskiego podczas konferencji prasowej zwołanej 13 marca

Zlecenie kontroli rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich (PROO) było jedną z pierwszych decyzji ministry Agnieszki Buczyńskiej po objęciu przez nią stanowiska. Nastąpiło to w czasie, gdy – zgodnie z harmonogramem – planowane były działania związane z powołaniem panelu ekspertów oceniających wnioski konkursowe w PROO. Procedury wyłaniania ekspertów, jak i inne praktyki związane z wyłanianiem ofert przeznaczonych do dofinansowania w tym konkursie, już od pewnego czasu budziły wątpliwości wśród organizacji pozarządowych.

– Niestety, wyniki audytu potwierdziły moje obawy: pokazały poważne nieprawidłowości dotyczące nieuczciwych praktyk w obrębie instytucji – powiedziała Agnieszka Buczyńska.

Stwierdzono ponad 20 nieprawidłowości i uchybień, w tym m.in. w edycji 2023 jednego z programów NIW-CRSO grantu nie otrzymała organizacja, która zgodnie z decyzją panelu ekspertów powinna go otrzymać; stronniczość poprzez podnoszenie lub obniżanie punktacji wybranym wnioskom; przyznawanie dodatkowych punktów za aspekty, które nie podlegały ocenie; brak regulacji wewnętrznych, które dotyczyły procedur rozliczania dotacji; brak wystarczającej kontroli nad składanymi przez ekspertów oświadczeniami o bezstronności; brak procedur, które dotyczą badania konfliktu interesów ekspertów zaangażowanych do oceny wniosków; brak kontroli rozliczania dotacji. Zastrzeżenia dotyczyły także braku dokumentów wskazujących na przeprowadzone losowania ekspertów do panelu ekspertów (na listach często pojawiają się te same nazwiska – co budzi podejrzenia, jeśli weźmie się pod uwagę liczbę ekspertów, którzy potencjalnie mogli brać udział w losowaniu).

🔎 Sprawozdanie z wyników kontroli w NIW CRSO

– Odpowiedzialność za to ponosi także sam były minister, obecnie poseł Gliński, którego jednym z zadań był nadzór nad NIW-em, ale przez sześć lat funkcjonowania Instytutu nie przeprowadził żadnej kontroli – mówiła Agnieszka Buczyńska, zapowiadając jednocześnie specjalne działania oczyszczające NIW, które w ciągu kilku miesięcy zakończą się rozpisaniem konkursu na nowego dyrektora.

– Przy wyborze kluczowe będzie doświadczenie kandydatów w zarządzaniu w sektorze publicznym i organizacjach pozarządowych, ale także zrozumienie dla misji i celów Narodowego Instytutu Wolności. Dodatkowo kandydaci będą oceniania na podstawie ich planów rozwoju instytucji z naciskiem na zwiększenie efektywności, transparentności oraz na budowanie zaufania wśród obywateli i partnerów – zapowiedziała Agnieszka Buczyńska. – Celem jest nie tylko znalezienie odpowiedniego kandydata na dyrektora, ale także odbudowanie zaufania do instytucji, poprzez pokazanie zaangażowania w wysokie standardy zarządzania i odpowiedzialności.

Do czasu wyłonienia i powołania nowego dyrektora lub dyrektorki Narodowego Instytutu Wolności, funkcję tę sprawować będzie Michał Braun. Wraz z przyjęciem nominacji na to stanowisko, złożył on równocześnie rezygnację z niego z dniem 13 czerwca 2024, zapowiadając także zrzeczenie się z przysługującej mu ewentualnej odprawy.

– powiedział nowy dyrektor NIW, zapowiadając trzy główne zadania, które stawia przed Instytutem na najbliższy czas.

Ze spraw bieżących to rozstrzygnięcie konkursu grantowego Nowe FIO (komisja konkursowa spotyka się 14 marca i ma zająć się propozycjami wyników konkursu) oraz decyzje dotyczące przyszłości PROO (tym zajmie się 19 marca Rada NIW).

Drugie zadanie, o którym mówił Michał Braun, to audyty i kontrole.

– Naszym zadaniem jest sprawdzić, czy środki były wydawane w sposób właściwy. I odzyskać wszystkie te, które zostały wydane wbrew przeznaczeniu. Zdaję sobie sprawę, że to jest operacja na otwartym sercu, ale zrobimy wszystko, aby żadna organizacji, żaden społecznik i społeczniczka w tym procesie nie ucierpiały – zapowiedział Michał Braun.

Od wyników kontroli zależeć będzie, czy będą formułowane wnioski do prokuratury.

Trzecie zadanie to zmiany w Instytucie.

– Zaczynamy reformować programy, konsultować, rozmawiać z organizacjami, jak te konkursy w najbliższych latach mają wyglądać – poinformował nowy dyrektor NIW.

Pierwsze zmiany przewidziane są w konkursie Korpusu Solidarności, który ma być ogłoszony w ciągu kilku tygodni.

– W 2023 roku na wszystkich operatorów Korpusu Solidarności wydano 1 800 tys. złotych, ale na Galę Wolontariatu NIW przeznaczył 2 600 tys. złotych. Więcej niż budżet wszystkich regionalnych operatorów. Na tego rodzaju niegospodarność i podejście nie będzie już miejsca. Każda złotówka z pieniędzy publicznych będzie przeznaczona na to, aby realnie promować aktywność społeczną i wspierać organizacje pozarządowe – mówił Michał Braun.

Nowy dyrektor NIW wspomniał również o możliwych zmianach w programie rozwoju instytucjonalnego, które nie wymagają zbyt wielu procedur. Chodzi o wprowadzenie zapisów, które gwarantowałyby, że pieniądze w tym konkursie trafiałyby do organizacji mogących wykazać się pewnym stażem i osiągnięciami. Do tej pory regulamin konkursu pozwalał na to, że środki pozyskiwały m.in. organizacje, które były zakładane tuż przed terminem ogłoszenia konkursu.

– Jeśli zastosujemy, a zastosujemy, transparentne procedury, to sprawimy, że nawet bez zwiększenia budżetu pieniądze trafią do znacznie szerszej grupy organizacji – powiedział Michał Braun.

Michał Braun to ekspert i praktyk w dziedzinie partycypacji publicznej, samorządu i III Sektora. Od 3 stycznia 2024 zatrudniony był w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów jako główny koordynator w zespole obsługi merytorycznego Minister ds. Społeczeństwa Obywatelskiego Agnieszki Buczyńskiej. W styczniu pełnił funkcję przewodniczącego Rady NIW.

Absolwent Europeistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Akademii Managerów III Sektora Collegium Civitas, 26 Szkoły Liderów Politycznych, Pracowni Samorządowej Fundacji Batorego i Szkoły Reprezentacji III Sektora. Uczestnik program Young Elected Politicians Europejskiego Komitetu Regionów. Finalista nagród Innovation in Politics Award oraz EduInspirator.

W latach 2019 – 2024 pełnił  funkcję radnego w Radzie Miasta Kielce. Członek Miejskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego (wcześniej jej także jej przewodniczył) i krajowej Rady Działalności Pożytku Publicznego.

Michał Braun ma 39 lat.

żródło: Departament Społeczeństwa Obywatelskiego