Twoja organizacja prowadzi uproszczoną ewidencję, więc nie składa sprawozdania finansowego. Czy to prawda?
Wybór i prowadzenie uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów (UEPIK) zwalnia organizację pozarządową z obowiązków dotyczących sprawozdania finansowego. Jednak nie od razu. Wyjaśniamy, kiedy jeszcze składamy, a kiedy już nie, sprawozdanie finansowe.
Jakie znaczenie ma moment wyboru uproszczonej ewidencji i moment zgłoszenia tego wyboru do urzędu skarbowego? Czy wybierając UEPIK w 2026 roku nie składamy w tym roku sprawozdania finansowego? Koniecznie sprawdźcie!
Upraszczając, problem nie dotyczy organizacji pozarządowych, które od samego początku (od powstania) konsekwentnie prowadzą uproszczoną ewidencję.
W przypadku tych NGO-sów, które przed UEPIK prowadziły standardową księgowość, trzeba już jednak uważać. W roku, w którym dokonamy wyboru, nie będziemy jeszcze zwolnieni z obowiązków sprawozdawczych. Przyjrzyjmy się temu dokładniej.
UEPIK zwalnia z obowiązku sporządzania i wysyłania sprawozdania finansowego
Na początku przypomnijmy jednak naczelną zasadę, która stanowi punkt wyjścia do prowadzonych tu rozważań. Brzmi ona: organizacje, które prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów NIE SKŁADAJĄ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO. Nie mają znaczenie inne cechy takich organizacji: czy są stowarzyszeniami czy fundacjami, czy działają od lat, czy od niedawna, czy są aktywne, czy robią niewiele, dla kogo i jak pracują. Znaczenie ma tylko to czy UEPIK prowadzą.
Co to jednak znaczy prowadzić uproszczoną ewidencję? Wybór tej formy księgowości jest uprawnieniem organizacji pozarządowych. Jednak to uprawnienie przyznano tylko części z nich - czyli trzeba spełniać określone warunki.
szczegółowy opis warunków w PORADNIK: Które organizacje mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów
O wyborze uproszczonej ewidencji informujemy urząd skarbowy
Jeśli spełniamy warunki do prowadzenia uproszczonej ewidencji i zdecydowaliśmy się w naszej organizacji pozarządowej na tę formę prowadzenia księgowości, musimy w odpowiednim terminie poinformować o naszym wyborze urząd skarbowy. Tylko zgłaszając wybór do US legalnie prowadzimy UEPIK. Bez dokonania zgłoszenia, nasz wybór nie ma znaczenia!
Nowe organizacje mają na zgłoszenie wyboru 90 dni od daty rozpoczęcia działalności. Pozostałe muszą poinformować urząd o wyborze uproszczonej ewidencji do końca trzeciego miesiąca nowego roku podatkowego. W przypadku organizacji, których rok obrotowy zgadza się z rokiem kalendarzowym (a jest ich większość) termin zgłoszenia upływa z końcem marca.
więcej o zgłaszaniu UEPIK: Jak rozpocząć prowadzenie uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów
Wybieramy UEPIK i jeszcze w tym samym roku robimy sprawozdanie finansowe
W tym momencie dochodzimy do sedna. Wybór uproszczonej ewidencji i prawidłowe zgłoszenie tego wyboru do urzędu skarbowego następuje na początku roku kalendarzowego (w większości organizacji tożsamego z rokiem obrotowym). W tym samym roku, w którym wybierzemy UEPIK, będziemy nadal… sporządzać sprawozdanie finansowe! Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ sprawozdanie finansowe zawsze dotyczy minionego okresu sprawozdawczego (zazwyczaj minionego roku), a nie okresu obecnego.
Jeśli wybraliśmy UEPIK na początku 2026 roku, a wcześniej - to znaczy w roku 2025 - prowadziliśmy pełną księgowość, musimy sporządzić sprawozdanie finansowe za 2025 rok.
Będziemy zwolnieni z obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego, ponieważ prowadzimy UEPIK, ale zwolnienie to będzie dotyczyło dopiero następnego okresu. Uproszczoną ewidencję prowadzimy od początku 2026 roku i dopiero za ten rok NIE będziemy składać sprawozdania finansowego.
Dla jasności nakreślmy ten schemat jeszcze raz w punktach.
1. NGO wybrała uproszczoną ewidencję w marcu 2026 roku i do końca marca zgłosiła wybór do US, co oznacza że od początku tego roku prowadzi UEPIK.
2. Nie jest to nowa organizacja, działała już wcześniej i w 2025 roku prowadziła "zwykłą" księgowość (zgodnie z zasadami z ustawy o rachunkowości).
3. Organizacja ta ma obowiązek sporządzić, zatwierdzić i wysłać do odpowiedniego urzędu sprawozdanie finansowe za 2025 rok. Obowiązek ten realizuje w 2026 roku, czyli w tym samym roku, w którym prowadzi już UEPIK.
4. Ponieważ organizacja ta przez cały 2026 rok, będzie prowadziła uproszczoną ewidencję, w kolejnym roku (2027 roku), nie będzie miała obowiązku sporządzenia i wysłania sprawozdania finansowego.
UWAGA NA CIT-8
Na koniec przypomnijmy. Organizacje pozarządowe z UEPIK nie składają sprawozdania finansowego. Jednak NIE SĄ ZWOLNIONE z obowiązku sporządzenia i wysłania deklaracji CIT-8. Uproszczona ewidencja skonstruowana jest właśnie m.in. z myślą o zebraniu danych do rozliczenia z podatku dochodowego od osób prawnych. Obowiązek ten realizujemy zwykle w marcu. Więcej o CIT-8 w PORADNIK.NGO.PL: CIT-8 obowiązkiem każdej organizacji pozarządowej.
Źródło: inf. własna poradnik.ngo.pl
Skorzystaj ze Stołecznego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych
(22) 828 91 23
