Publicystyka - ngo.pl

Dla milionów obywateli Białorusi oraz społeczności międzynarodowej Swiatłana Cichanouska jest symbolem demokratycznych przemian i nieugiętej walki o prawa człowieka. W 2020 roku stanęła do wyborów prezydenckich w miejsce swojego aresztowanego męża, Siergieja Cichanouskiego, jednocząc społeczeństwo wokół idei wolnych wyborów i sprzeciwu wobec dyktatury Aleksandra Łukaszenki. Choć brutalne represje zmusiły ją do opuszczenia ojczyzny, z uchodźstwa konsekwentnie przewodzi ruchowi demokratycznemu. Jako liderka Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego Białorusi nieustannie zabiega na arenie międzynarodowej o wsparcie dla represjonowanego społeczeństwa, uwolnienie więźniów politycznych oraz ochronę białoruskiego języka i dziedzictwa kulturowego.

Właśnie o znaczeniu kultury dla przetrwania narodu Cichanouska opowie podczas krakowskiego Festiwalu „Kultura na uchodźstwie”. Spotkanie z liderką białoruskiej opozycji odbędzie się we wtorek, 17 listopada o godz. 18:00 w Instytucie Kultury Willa Decjusza. Wydarzenie otworzy 10–15-minutowe wystąpienie programowe, które Swiatłana Cichanouska poświęci pamięci śp. Swiatłany Kurs - wybitnej białoruskiej pisarki, dziennikarki i tłumaczki, przez lata związanej z Krakowem oraz środowiskiem twórców na emigracji, której głos na trwałe wpisał się w walkę o podmiotowość Białorusi.

Bezpośrednio po przemówieniu odbędzie się rozmowa zatytułowana „Białoruś własnym głosem. Kultura, tożsamość, wolność”, którą poprowadzi prof. Dominika Kasprowicz. Rozmowa skupi się wokół pytania, jak w rzeczywistości przymusowej emigracji pielęgnować mowę ojczystą, zachować pamięć i kontynuować pracę twórczą mimo granic i cenzury.

Wystąpienie Swiatłany Cichanouskiej to jeden z najważniejszych punktów dwudniowego Festiwalu „Kultura na uchodźstwie” (16–17 listopada 2026 r.). Instytut Kultury Willa Decjusza  od lat jest domem rezydencyjnym dla prześladowanych pisarzy i artystów z całego świata. Jest to kolejna edycja Festiwalu Kultury na Uchodźstwie, która w tym roku w całości poświęca niezależnej kulturze białoruskiej.

W wydarzeniu wezmą udział najwybitniejsi twórcy, intelektualiści i obrońcy praw człowieka, w tym laureat Pokojowej Nagrody Nobla Aleś Bialacki, założyciel Centrum Obrony Praw Człowieka „Viasna”. W programie festiwalu znalazły się również spotkania autorskie i dyskusje z udziałem wybitnych postaci białoruskiej literatury i mediów, m.in. Uładzimira Niaklajeua, Lawona Barszczeuskiego, Andreja Chadanowicza, Aliny Kouszyk oraz Alhierda Bacharewicza. Dopełnieniem programu będą warsztaty tradycyjnej białoruskiej wycinanki (wpisanej na Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO), strefa niezależnych wydawnictw oraz finałowy koncert zespołu „Laleja” w Strzelnicy na Woli.

Wydarzenie jest bezpłatne, obowiązują darmowe wejściówki do pobrania na stronie organizatora: https://bilety.willadecjusza.pl/

Festiwal odbywa się pod patronatem honorowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Prezydenta Miasta Krakowa.

Partnerem wydarzenia jest Centrum Wielokulturowe w Krakowie, którego operatorem jest Fundacja IB Polska.

Patroni medialni: TVP Polonia, Polskie Radio dla Zagranicy, Gazeta Wyborcza, TVP INFO, TVP 3 Kraków