Publicystyka - ngo.pl

Fundacja Rozwoju Centrum Macierz Polonii otrzymała od NIW-CRSO dwa granty o łącznej wartości ponad 800 tys. zł. Projekty realizowane były w latach 2020-2022. 

Kontrola NIW-CRSO przeprowadzona w Fundacji stwierdziła szereg nieprawidłowości: m.in. brak dowodów stwierdzających celowe wydatkowanie środków, brak prowadzenia dokumentacji księgowej zgodnie z ustawą o rachunkowości, brak potwierdzeń przelewów oraz dowodów na istnienie oraz używanie zakupionego w ramach dotacji sprzętu. Organizacja nie przedstawiła również dokumentacji potwierdzającej realizację działań zaplanowanych w umowie.

Fundacja objęta została także audytem Izby Administracji Skarbowej. W listopadzie 2025 roku do NIW-CRSO został przesłany raport z tego audytu, który wskazuje na duże nieprawidłowości w sposobie wykorzystania przez Fundację Rozwoju Centrum Macierz Polonii środków dotacji uzyskanej z NIW-CRSO. W związku z publikacjami medialnymi na temat sprawy, dyrektor NIW-CRSO udostępnił dokument do publicznego wglądu w wersji zanonimizowanej. Poniżej najważniejsze ustalenia: 

1. 245 tys. zł dotacji z NIW-CRSO wpłynęło na konto Fundacji w dniu 10 września 2020 roku. Kwota ta została wydana w ciągu 18 dni. Środki trafiły w większości na prywatne konta:

• Tomasza Małodobrego – 56 300 zł (brak umowy, brak PIT-11, brak podstawy wypłaty), a także dodatkowe 10 000 zł na spłatę prywatnego kredytu za samochód.
• najbliższej rodziny Tomasza Manasterskiego – 35 000 zł (jak stwierdzono w audycie Krajowej Izby Skarbowej: W dokumentacji źródłowej oraz w ewidencji księgowej przekazanej przez biuro rachunkowe nie stwierdzono innych umów, zawartych z panią (…), jak również żadnych rachunków, które stanowiłyby podstawę do wypłaty na jej rzecz kwoty 35.000 zł. Kwoty tej nie ujęto również w wystawionym dla niej PIT-11 za rok 2020.)
• do osób prywatnych - jak wskazywali rozmówcy kontrolerów były to osoby powiązane z zarządem fundacji – w sumie 69 000 zł.
• Fundacja dokonała także 6 przelewów ze środków pochodzących z dotacji na łączną kwotę 32 749,19 zł wpisując jako tytuł przelewu cyt. „Tomasz Małodobry 4773842” lub „4773842” na niezidentyfikowany rachunek bankowy, jednak tytuł przelewu wskazuje na powiązanie z prezesem organizacji.

2. Środki z dotacji miały zostać wydane m.in na: 

• Bieg z okazji Bitwy Warszawskiej na terenie USA, na który Fundacja przeznaczyła 80 000 zł. Władze Fundacji nie są w stanie przedstawić ani jednego zdjęcia, faktury czy przelewu związanego z wydarzeniem. Twierdzą także, że sprzęt, na którym są dowody został skradziony z biura. Jak się okazało kradzież miała nastąpić z biura, którego Fundacja nie wynajmowała.
• Przyjazd młodzieży polonijnej do Polski z Rosji, Białorusi. Ukrainy i Mołdawii (jeden tygodniowy w 2020 r. i trzy tygodniowe w 2022 r., 20 osób) - 64 900 zł. W dokumentacji księgowo-finansowej nie ma dowodów, że przyjazdy młodzieży miały miejsce. Nie ma list obecności, zdjęć.
• Stypendia W ramach projektu przyznano dwa stypendia po 40 000 zł na wyjazd do USA. Nie istnieje żadna dokumentacja, która potwierdza, że takie stypendia ufundowano. Co więcej, osoby którym przelano środki nie wyjechały do USA, a jedna z nich w ogóle nie znała Fundacja Rozwoju Centrum Macierz Polonii

Michał Braun, dyrektor NIW-CRSO, walczy o zwrot dotacji. W związku z bezskutecznym postępowaniem egzekucyjnym wobec samej Fundacji (na jej rachunku bankowym zajętym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie było żadnych środków), wszczął postępowanie administracyjne mające na celu obciążenie odpowiedzialnością za zobowiązania organizacji jej władze - Miłosza Manasterskiego oraz Tomasza Małodobrego. Niewykluczone są decyzje o kolejnych zwrotach. Te będą zależały od wyników trwających audytów. 

Co ważne, od 18 czerwca 2025 r. trwa śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie w sprawie działalności Fundacji Rozwoju Centrum Macierz Polonii oraz narażenia finansów publicznych na uszczuplenie w łącznej kwocie przekraczającej 1 mln zł. Postępowanie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego określonego w art. 82 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks.

W załączniku dostępny jest zanonimizowany raport z audytu w Fundacji.