Publicystyka - ngo.pl

Nowy raport Amnesty International pt. „Wymazywanie wszystkiego, co palestyńskie: izraelskie czystki etniczne na społecznościach beduińskich i pasterskich na Zachodnim Brzegu” szczegółowo opisuje, w jaki sposób władze izraelskie przyspieszają aneksję terytorium poprzez kampanię czystek etnicznych wymierzoną w palestyńskie społeczności beduińskie i pasterskie w strefie C okupowanego Zachodniego Brzegu. To zbrodnia przeciwko ludzkości w postaci przymusowego wysiedlania. Strefa C stanowi ponad 60% okupowanego Zachodniego Brzegu i od dawna odgrywa kluczową rolę w izraelskich wysiłkach zmierzających do kontroli nad terenem i jego ludnością, ze względu na zasoby naturalne, pastwiska i grunty rolne oraz stosunkowo niewielką populację palestyńską.

„Jesteśmy świadkami celowej i kierowanej przez państwo próby zagarnięcia cudzego terytorium, co stanowi całkowite naruszenie prawa międzynarodowego. Jeśli chcemy zapobiec kolejnej tragedii, porównywalnej do tej, która spotkała mieszkańców Strefy Gazy – świat naprawdę musi skierować wzrok na Zachodni Brzeg Jordanu.” – powiedziała Anna Błaszczak- Banasiak, dyrektorka Amnesty International.

Według Biura Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (UN OCHA), od stycznia 2023 r. do kwietnia 2026 r. co najmniej 117 społeczności, w większości beduińskich i pasterskich, zostało całkowicie lub częściowo wysiedlonych. Według danych ONZ do końca kwietnia 2026 r. przymusowe wysiedlenia dotknęły co najmniej 5910 osób. Sytuacja ta miała miejsce w kontekście bezprecedensowego nasilenia aktów przemocy ze strony osadników wspieranych przez państwo.

W północnej części Doliny Jordanu co najmniej 38 społeczności – około 7 000 Palestyńczyków – jest zagrożonych wysiedleniem. Prawie 90% tego obszaru jest oznaczone jako grunty państwowe, wojskowe poligony strzeleckie, rezerwaty przyrody lub stanowiska archeologiczne. Wszystkie te narzędzia Izrael wykorzystuje do ograniczania dostępu Palestyńczyków i Palestynek do pastwisk i źródeł wody oraz do wymuszania ich wysiedlenia.

Nadiya Biszarat, członkini społeczności pasterzy z Makhul, powiedziała: „Jesteśmy nieustannie nękani przez osadników, ale nie poddamy się. Chodzi o naszą miłość do naszej ziemi i naszej pracy. Ta ziemia to nasza tożsamość, a jeśli zostaniemy z niej wygnani, umrzemy. Tak jak ryby wyjęte z wody”.

Amnesty International przeprowadziło badania wśród 27 społeczności beduińskich i pasterskich w strefie C, które zostały przymusowo wysiedlone w latach 2023–2025 lub są zagrożone wysiedleniem. Zespół badawczy rozmawiał z Palestyńczykami i Palestynkami, prawnikami, aktywistami, dziennikarzami, a także przedstawicielami izraelskich i palestyńskich organizacji pozarządowych. Organizacja zweryfikowała również ponad 420 filmów i zdjęć oraz przeprowadziła analizę m.in. oficjalnych oświadczeń rządowych, umów, map, zdjęć satelitarnych, raportów ONZ.

Organizacja podzieliła się swoimi ustaleniami z władzami izraelskimi 13 maja. Ministerstwo Obrony odpowiedziało 23 maja, stwierdzając, że jego siły reagują na przypadki przemocy ze strony osadników, aresztując podejrzanych oraz prowadząc dochodzenia w sprawach, w których siły porządkowe mogły nie wykonać rozkazów lub nie interweniowały w celu powstrzymania przemocy ze strony osadników. Dowody zebrane przez Amnesty International przedstawiają jednak inną rzeczywistość.

Długotrwała kampania przemocy osadników wobec ludności palestyńskiej na Zachodnim Brzegu nasiliła się dramatycznie za obecnego rządu izraelskiego. Doprowadziła do rekordowej liczby zabójstw i pobić, wysiedleń, niszczenia mienia i bezprawnego przywłaszczania ziemi. Izraelscy osadnicy stosują coraz bardziej agresywne taktyki, aby siłą wysiedlać społeczności palestyńskie poprzez ataki na domy i mienie, uporczywe nękanie, groźby i fizyczne napaści oraz systematyczne niszczenie źródeł utrzymania poprzez ograniczanie dostępu do pastwisk i źródeł wody, kradzież lub zabijanie zwierząt gospodarskich oraz niszczenie pól uprawnych i upraw. Według OCHA w latach 2020–2024 odnotowano prawie siedmiokrotny wzrost liczby ataków osadników na palestyńskie społeczności beduińskie i pasterskie, w których były ofiary śmiertelne i ranni.

Filmy i zdjęcia zweryfikowane przez Amnesty International pokazują włamania, podpalenia i powszechne akty wandalizmu na domach, szkołach, pojazdach i mieniu rolnym, a także niszczenie źródeł wody, paneli słonecznych i zapasów żywności. Osoby, z którymi przeprowadzono wywiady, zgłaszały również powszechne akty przemocy fizycznej.

Władze izraelskie aktywnie ułatwiają takie ataki. Nie tylko uzbrajają osadników i zezwalają armii oraz policji na wspieranie ataków na społeczności palestyńskie lub udział w nich, ale także zapewniają sprawcom niemal całkowitą bezkarność.

Po atakach z 7 października 2023 r. przeprowadzonych przez Hamas władze izraelskie złagodziły kryteria wydawania prywatnych pozwoleń na broń palną, wyposażając tysiące osadników w broń i mundury, co utrudnia Palestyńczykom odróżnienie żołnierzy od osadników.

Od czasu okupacji w 1967 r. kolejne rządy Izraela realizowały politykę judaizacji, której celem jest maksymalizacja żydowskiej kontroli nad ziemią na Zachodnim Brzegu przy jednoczesnym minimalizowaniu obecności Palestyńczyków. 37. rząd Izraela, utworzony pod koniec 2022 r. i kierowany przez partię Likud Benjamina Netanjahu w koalicji z partiami Żydowska Siła Itamara Ben-Gwira i Religijny Syjonizm Bezalela Smotricza, otwarcie i celowo dążył do formalnej aneksji Strefy C oraz przymusowego wysiedlenia jej palestyńskich mieszkańców.

Świadczą o tym wyraźne wezwania izraelskich urzędników do rozbudowy osad, rozszerzenie izraelskiej ekspansji na terytoria okupowane, środki mające na celu zminimalizowanie obecności ludności palestyńskiej w obszarze C oraz publiczne poparcie dla osadników ze strony kluczowych ministrów rządu – z których niektórzy sami są osadnikami. Potwierdzają to przepisy prawne przenoszące uprawnienia na Zachodnim Brzegu z władz wojskowych na cywilne, co stanowi naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego. Zamiary państwa znajdują również odzwierciedlenie w wyburzaniu mienia palestyńskiego oraz systemowych ograniczeniach swobody przemieszczania się Palestyńczyków oraz ich dostępu do ziemi i wody.

W ciągu pierwszych trzech lat pod rządami Benjamina Netanjahu roczny budżet Ministerstwa Osadnictwa i Misji Narodowych wzrósł o 122%, osiągając 764 mln NIS (254,5 mln USD) do 2026 r. Według organizacji Peace Now w latach 2023–2025 rząd zrealizował plany budowy 50 785 mieszkań w osadach. Równolegle, według OCHA, władze izraelskie zburzyły 3 407 palestyńskich domów i budynków w strefie C od stycznia 2023 r. do kwietnia 2026 r., wysiedlając 2 996 Palestyńczyków.

Władze izraelskie nie zapobiegają przemocy ze strony osadników, a wręcz ją ułatwiają, także poprzez konsekwentne niepociąganie sprawców do odpowiedzialności. Podsycają w ten sposób dalszą przemoc ze strony osadników. W kilku przypadkach udokumentowanych przez Amnesty International Palestyńczycy, którzy zgłaszali przemoc ze strony osadników, sami byli przesłuchiwani, karani grzywnami lub arbitralnie aresztowani przez władze izraelskie, które zgodnie z prawem międzynarodowym są zobowiązane do ich ochrony.

„Bez pociągnięcia winnych do odpowiedzialności, społeczności palestyńskie na Zachodnim Brzegu znikną na naszych oczach. Zbyt długo świat ignorował ogromne, niewyobrażalne cierpienia Palestyńczyków i Palestynek, którzy są wykorzeniani i wysiedlani z ziemi, na której mieszkali od pokoleń. Państwa muszą zrobić wszystko, co w ich mocy, aby położyć kres izraelskiej kampanii czystek etnicznych i aneksji w strefie C Zachodniego Brzegu. Muszą wywierać presję na władze izraelskie, aby natychmiast zlikwidowały wszystkie izraelskie osiedla i placówki oraz pozwoliły wszystkim wysiedlonym Palestyńczykom i Palestynkom powrócić do swoich domów” – powiedziała Agnès Callamard.

„Dla światowych przywódców, którzy przedstawiali aneksję i przemoc osadników jako odosobnione akty ekstremistycznych osadników lub ministrów i nałożyli ograniczone sankcje na pojedyncze osoby lub organizacje, raport Amnesty musi być sygnałem alarmowym: te ograniczone środki są żałośnie niewystarczające, by zaradzić państwowej kampanii czystek etnicznych i systemowym naruszeniom, które gwałtownie nasilają się na oczach społeczności międzynarodowej” – powiedziała Agnès Callamard.

Państwa, zwłaszcza te mające wpływ na Izrael, w tym USA, Wielka Brytania, Niemcy, a także Włochy i inne państwa UE oraz kraje arabskie, muszą natychmiast zakazać wszelkiego handlu, inwestycji oraz wszelkich form współpracy lub pomocy finansowej, które przyczyniają się do bezprawnej okupacji izraelskiej, systemu apartheidu i czystek etnicznych na Palestyńczykach.

Ponadto wszystkie państwa muszą nałożyć ukierunkowane sankcje, w tym zakazy podróżowania i zamrożenie aktywów, na izraelskich urzędników bezpośrednio odpowiedzialnych za te działania, w tym premiera Benjamina Netanjahu, ministra finansów Becalela Smotricza, ministra bezpieczeństwa narodowego Itamara Ben-Gwira, ministry ds. osadnictwa i misji narodowych Orit Strock oraz ministra obrony Israela Kaca.

„Przesłanie dla Izraela musi być jednoznaczne: jego długotrwała bezkarność dobiegła końca, nie może być mowy o powrocie do normalności, dopóki nie zakończy się izraelski apartheid, czystki etniczne i bezprawna okupacja” – dodała Agnès Callamard.

Pełna treść raportu jest dostępna na stronie internetowej Amnesty International.