Publicystyka - ngo.pl

Kiedy zaczęliśmy rozmawiać o stworzeniu filmu „Wdzięczność”, wydawało nam się, że będzie opowieścią o prostym słowie „dziękuję”.

O emocji, która często towarzyszy ludziom działającym społecznie. O potrzebie zauważenia tych, którzy po pracy, po godzinach, nierzadko jako wolontariusze, organizują wydarzenia, prowadzą warsztaty, ratują zwierzęta, dbają o lokalne dziedzictwo, wspierają kobiety, dzieci, osoby starsze czy osoby w kryzysie.

Nie chodziło o pochwały. Nie chodziło o oklaski.

Chodziło o zwykłe zauważenie drugiego człowieka.

Dopiero podczas rozmów z przedstawicielkami siedmiu organizacji pozarządowych z powiatu brodnickiego zrozumieliśmy, że wdzięczność jest dopiero początkiem tej historii.

Coraz częściej pojawiało się inne słowo.

Partnerstwo.

W Polsce dużo mówi się o rzecznictwie na poziomie krajowym. O konsultacjach ustaw, zmianach przepisów czy wystąpieniach do ministerstw.

My działamy lokalnie.

W małym powiecie.

Tutaj rzecznictwo wygląda zupełnie inaczej.

Nie rozmawiamy z anonimowymi instytucjami. Rozmawiamy z ludźmi, których spotykamy na ulicy, podczas miejskich wydarzeń, w szkołach, na festynach czy sesjach rady gminy. Często od lat współpracujemy przy różnych inicjatywach. Znamy się z imienia.

Paradoksalnie właśnie dlatego budowanie partnerstwa bywa trudniejsze. Każda krytyczna uwaga może zostać odebrana osobiście. Łatwo zbudować niepotrzebny podział. Znacznie trudniej stworzyć przestrzeń do spokojnej rozmowy.

Dlatego od początku wiedzieliśmy, że nie chcemy tworzyć filmu oskarżającego kogokolwiek.

Nie chcieliśmy wyliczać błędów.

Nie chcieliśmy pokazywać konfliktu.

Chcieliśmy zaprosić do rozmowy.

Do udziału w filmie zaprosiliśmy przedstawicielki siedmiu organizacji pozarządowych.

W filmie „Wdzięczność” udział wzięły:

• Fundacja Lokalni Bohaterowie (Brodnica),
• Fundacja Wytchnienie – Miejsce Inicjatyw Twórczych (Świedziebnia),
• Stowarzyszenie Planeta Kobiet (Brodnica),
• Fundacja Open Your Heart (Pokrzydowo),
• Fundacja Dzika Lekcja (Kruszyny),
• Lokalna Grupa Działania Miasta Brodnicy,
• Stowarzyszenie Sagitta (Brodnica).

Choć każda z organizacji działa w innym obszarze – od edukacji, kultury i integracji społecznej, przez rozwój lokalny, historię regionu i turystykę, po ochronę przyrody – wszystkie połączyło przekonanie, że dobra współpraca z samorządem powinna opierać się na partnerstwie, dialogu i wzajemnym zaufaniu.

Spodziewaliśmy się siedmiu różnych historii.

Tymczasem usłyszeliśmy bardzo podobne potrzeby.

Potrzebę dialogu.

Potrzebę partnerstwa.

Potrzebę większego zaufania.

Potrzebę informacji zwrotnej.

Potrzebę obecności człowieka po drugiej stronie.

To był dla nas najważniejszy moment całego projektu.

Bo okazało się, że niezależnie od tego, czym zajmuje się organizacja, fundament dobrego działania pozostaje taki sam.

Podczas nagrań padło wiele konkretnych postulatów.

Większa otwartość na dialog.

Włączanie organizacji pozarządowych do grup roboczych i procesów konsultacyjnych.

Uproszczenie procedur.

Ograniczenie wymogu wkładu własnego dla małych organizacji.

Większe wsparcie dla działań społecznych.

Docenienie pracy wolontariuszy.

Ale wszystkie te postulaty sprowadzają się do jednego.

Organizacje pozarządowe nie chcą być wyłącznie wykonawcami zadań publicznych.

Chcą być partnerami.

Bo bardzo często to właśnie one jako pierwsze dostrzegają problemy mieszkańców, reagują na nie i proponują rozwiązania. Dysponują wiedzą wynikającą z codziennej pracy z ludźmi, dlatego ich głos powinien być wykorzystywany nie tylko podczas realizacji zadań, ale również na etapie planowania lokalnych polityk i działań.

Po zakończeniu zdjęć wspólnie opracowaliśmy list intencyjny zawierający postulaty dotyczące współpracy organizacji pozarządowych z jednostkami samorządu terytorialnego.

27 lipca 2026 roku przesłaliśmy go wraz z filmem „Wdzięczność” do wszystkich gmin powiatu brodnickiego oraz do Starostwa Powiatowego w Brodnicy.

Piszę ten tekst 4 sierpnia.

Do tej pory nie otrzymaliśmy odpowiedzi.

Nie traktuję tego jako zarzutu ani oceny. Bardziej jako potwierdzenie, że dialog wymaga czasu, ale przede wszystkim gotowości obu stron. Mam nadzieję, że film i list staną się początkiem rozmowy, a nie jej zakończeniem.

Film był początkiem działania rzeczniczego, ale nie jego końcem. Wspólnie wypracowaliśmy siedem postulatów, które przekazaliśmy samorządom jako zaproszenie do rozmowy o lepszej współpracy.

Postulujemy:

• traktowanie organizacji pozarządowych jako partnerów w planowaniu i realizacji działań publicznych,
• wyznaczenie w każdej gminie osoby odpowiedzialnej za współpracę z organizacjami pozarządowymi,
• większe wsparcie działań społecznych, edukacyjnych i integracyjnych jako inwestycji w rozwój lokalnej wspólnoty,
• zwiększenie i usprawnienie finansowania organizacji pozarządowych,
• lepsze wykorzystanie wiedzy i doświadczenia NGO w diagnozowaniu oraz rozwiązywaniu lokalnych problemów,
• ograniczenie barier finansowych, w tym wymogu wkładu własnego w konkursach dla organizacji,
• większe dostrzeganie i docenianie roli wolontariuszy oraz społeczników.

Wszystkie postulaty mają wspólny cel – budowanie partnerskiej współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi a samorządami, opartej na dialogu, zaufaniu i współodpowiedzialności za rozwój lokalnych społeczności.

Dziś myślę, że tytuł filmu ma dwa znaczenia.

Pierwsze jest bardzo proste.

To zwykłe „dziękuję”, którego czasem brakuje ludziom angażującym się społecznie.

Drugie jest znacznie głębsze.

Wdzięczność oznacza zauważenie drugiego człowieka. Uznanie jego doświadczenia, wiedzy i zaangażowania. A od tego już bardzo blisko do partnerstwa.

Bo trudno być partnerem dla kogoś, kogo się nie dostrzega.

W Brodnicy symbolem miasta jest otwarta dłoń.

To piękny znak.

Dla mnie stał się również symbolem tego projektu.

Do samorządów nie przyszliśmy z zamkniętą pięścią.

Przyszliśmy z otwartą dłonią.

I nadal wierzymy, że właśnie od takich gestów zaczyna się dobra współpraca.

Dzisiaj coraz częściej publiczna debata opiera się na sporze. Łatwo jest wskazać winnych, trudniej zaprosić do rozmowy. Tworząc „Wdzięczność”, świadomie wybraliśmy inną drogę. Nie dlatego, że problemów nie ma. Wręcz przeciwnie. Chcieliśmy jednak sprawdzić, czy można rozpocząć rozmowę od tego, co nas łączy, a nie od tego, co nas dzieli.

Film „Wdzięczność” powstał dzięki współpracy: Ludmiły Malinowskiej (Fundacja Lokalni Bohaterowie), Doroty Jaskulskiej (Fundacja Wytchnienie – Miejsce Inicjatyw Twórczych), Lucyny Kaczyńskiej (Stowarzyszenie Planeta Kobiet), Anety Lengi (Fundacja Open Your Heart), Agnieszki Kamińskiej-Włodarczyk (Fundacja Dzika Lekcja), Iwony Sugalskiej (Lokalna Grupa Działania Miasta Brodnicy) oraz Anastasii Shepylenko (Stowarzyszenie Sagitta). Za zdjęcia i montaż filmu odpowiadał Michał Baranowski, a koordynację przedsięwzięcia prowadziła Fundacja Lokalni Bohaterowie.

Film rzeczniczy został przygotowany przez organizacje pozarządowe z powiatu brodnickiego w ramach Szkoły Dobrego Rzecznictwa NGO, realizowanej przez Kujawsko-Pomorską Federację Organizacji Pozarządowych.

Inicjatywa jest częścią projektu „Praktycy i debiutanci. Organizacje pozarządowe w procesach stanowienia prawa”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+).